Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De ‘Gele hesjes’ tonen de Franse kloof

Samenleving

Kleis Jager

De ‘gilets jaunes‘ protesteren bij de Arc de Triomphe in Parijs © AFP

Het protest van de ‘gele hesjes’ bevestigt vooral de gespletenheid van Frankrijk. Twee werelden staan lijnrecht tegenover elkaar en de politiek heeft geen antwoord.

‘De elite in Parijs heeft het over het einde van wereld. Maar wij hier vragen ons af hoe we het einde van de maand halen.’ Kernachtiger dan Jean-Marc, een geel hesje in het plaatsje Baume-les Dames, die werd geciteerd door de krant Le Monde, is het de afgelopen dagen waarschijnlijk niet gezegd. Want terwijl het Frankrijk waar het goed mee gaat zich druk maakt over het klimaat, migranten en LHBT-rechten, hebben de gewone mensen andere zorgen.

Lees verder na de advertentie

Dat werd zaterdag ook weer duidelijk, tijdens de demonstratie van gilets jaunes op de stoep van de luxe flagshipstores aan de Champs-­Élysées die flink uit de hand liep. De werkende armen en de lagere middenklasse komen niet of nauwelijks rond.

Dinsdag zal Macron de komst van een nieuwe ‘Hoge raad voor het klimaat’ aankondigen die groene politiek op ‘sociale duurzaamheid’ moet gaan toetsen

De groene taks op brandstof, waar het protest meer dan een week geleden mee begon, was de druppel, zei zo ongeveer elke demonstrant. De gele hesjes slaan cadeautjes met Kerst dit jaar over, vakanties hebben ze allang afgeschaft. En sommigen staan elke vijftiende van de maand al rood en eten dan vooral spaghetti met tomatenpuree.

Het gevoel van achteruitgang wordt bevestigd door de cijfers. Het aandeel van de vaste lasten (huur of hypotheek, energie, telefoon, verzekeringen enz.) nam de afgelopen jaren toe in het Franse huishoudboekje. Was iemand met een inkomen van 1250 euro netto (iets meer dan het minimumloon) daar in 2012 821 euro aan kwijt, in 2018 was dat 914 euro.

Wie weinig verdient, draait elke euro om. De regering heeft deze eenvoudige waarheid onvoldoende tot zich door laten dringen. President Emmanuel Macron geeft dat met zo veel woorden ook toe. Dinsdag zal hij de komst van een nieuwe ‘Hoge raad voor het klimaat’ aankondigen die groene politiek op ‘sociale duurzaamheid’ moet gaan toetsen.

Geen benul

Toch zou het te makkelijk zijn om met de gele hesjes te concluderen dat ‘de hoge heren en dames’ er helemaal geen benul van hebben hoe hun landgenoten met de lage inkomens leven. Macron weet dat een aanzienlijk deel van de bevolking is verzwakt, hij heeft er vaak over gesproken.

Maar zijn gok is dat de sterkeren de zwakkeren zullen meetrekken. Via een liberale politiek die is gericht op een versnelde aanpassing van de Franse economie en verzorgingsstaat aan de normen van de gemondialiseerde economie.

Het hele weekend was het raak in de binnenstad van het Waalse Charleroi, waar veel materiële schade is

Het grote probleem is dat na de slag op de Champs-Élysées de fascinatie voor Macron als jonge dynamische leider, die dit proces leiding moet geven verdampt lijkt. Net als bij zijn voorgangers eindigt ook zijn poging om het weerspannige land te hervormen – in elk geval voorlopig – in rokende puinhopen. ‘We moeten de lagere en de middenklassen weer perspectief geven’, zei hij gisteren in Brussel tijdens de brexit-top. ‘Zodat wij ze in staat stellen om de vooruitgang zelf vorm te geven.’

Er klinkt bijna vertwijfeling door in deze woorden. Macron oogt steeds meer als een piloot die de kapotte motoren van zijn vliegtuig wil repareren voor een reis waarvan het doel voor velen niet erg duidelijk is. Terwijl een groot deel er niet over peinst om in te stappen.

Protest in Wallonië

Het fenomeen van de gele hesjes is overgeslagen naar Wallonië. En net als in Frankrijk heeft het protest geleid tot gewelddadigheden waarbij erkende relschoppers de hoofdrol ­spelen. Het hele weekend was het raak in de binnenstad van Charleroi, waar veel materiële schade is.

De geweldloze gele hesjes blokkeren naar Frans voorbeeld geheel of gedeeltelijk wegen. Zij geven daar dezelfde redenen voor: de hogere accijnzen op loodvrije benzine en diesel die zijn veroorzaakt door milieuheffingen en de dalende koopkracht in het algemeen. Maar ook een hervorming van het pensioenstelsel blijkt brandstof voor het ongenoegen.

Lees ook:

Frankrijk in de ban van grote stakingen

Franse media spraken in april van ‘zwarte dinsdag’ nu er in de lucht, op het spoor en bij de vuilnismannen gestaakt wordt.

Deel dit artikel

Dinsdag zal Macron de komst van een nieuwe ‘Hoge raad voor het klimaat’ aankondigen die groene politiek op ‘sociale duurzaamheid’ moet gaan toetsen

Het hele weekend was het raak in de binnenstad van het Waalse Charleroi, waar veel materiële schade is