Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De ene verwarde man is de andere niet

Samenleving

Rianne Oosterom

De politie houdt de verdachte van het neersteken van drie mensen op het Johanna Westerdijkplein in Den Haag onder schot. © ANP

De man die drie mensen neerstak in Den Haag, stond bekend als verward. Die term wordt te snel op mensen geplakt, vindt expert Bauke Koekkoek.

Was de man die drie mensen neerstak in Den Haag een doelbewuste terrorist uit Syrië, of geestelijk zo verward dat hij niet wist wat hij deed? Over die vraag barstte afgelopen weekend discussie los. Eerst zei burgemeester Paulien Krikke dat er ‘niets meer’ speelt bij de man dan zijn verwarde gedrag. Later kondigde zij aan dat er toch onderzoek komt naar de achtergrond van de dader.

Lees verder na de advertentie

Dit roept vragen op over het gebruik van de term ‘verward’, die de laatste jaren veel vaker opduikt in politieberichten. De dronken man die op het dak van het stadskasteel in Utrecht terechtkomt, heet zo. De dementerende vrouw die verdwaald is ook. 

Afgelopen weekend was het verwarde gedrag van de man die drie mensen neerstak één van de eerste dingen die de politie over hem bekendmaakte. Vanwege dat gedrag was hij namelijk bekend bij hulpinstanties en de politie. Eerder heeft hij zijn huisraad naar buiten gegooid. Wat er precies met de man, Syriër van nationaliteit, aan de hand is, wil de politie niet zeggen. Ook over zijn motief is nog niets bekend.

De moord op 69 mensen door Anders Breivik zou nu mogelijk gelabeld worden als een terroristische daad van een verwarde man

Bauke Koekkoek

Verwardemansmoes

Critici hebben de term ‘verwardemansmoes’ gemunt, want volgens hen heeft de steekpartij veel weg van een aanslag. De termen ‘verward persoon’ en ‘terrorist’ lopen tegenwoordig wel vaker in elkaar over, merkt Bauke Koekkoek, onderzoeker naar verward gedrag. “De moord op 69 mensen door Anders Breivik zou nu mogelijk gelabeld worden als een terroristische daad van een verwarde man.”

Waarom? “Als het om een ernstige daad gaat die we niet goed snappen of die niet logisch lijkt, zijn er twee verklaringsmodellen die je kunt aanboren: of je noemt iemand verward en zegt daarmee dat hij niet wist wat hij deed, of je noemt iemand een terrorist en suggereert daarmee een ideologische misdaad. Bij onbegrijpelijke agressieve daden wordt nu steeds sneller de term ‘verward’ gebruikt, zonder dat we goed weten wat er aan de hand is.”

Door de term verward op iemand te plakken, lijk je de verklaring voor een daad al te geven

Bauke Koekkoek

Verward klinkt liever, terrorist angstaanjagender. Of de politie bij deze framing een belang heeft, daar durft Koekkoek zich niet over uit te spreken. Dat mensen over een ‘verwardemansmoes’ spreken in verband met de Haagse steekpartij, verklaart hij als volgt: “Door de term verward op iemand te plakken, lijk je de verklaring voor een daad al te geven.” 

E33-melding

Dat moet je natuurlijk eerst goed uitzoeken, vindt de lector. “Het gevaar is dat door de inflatie van de term niet meer goed wordt nagedacht of iemand weet wat hij doet of niet.” Overigens heeft de politie noch Krikke zich hierover uitgesproken in de Haagse zaak. Maar iemand die zich verward gedraagt, kan nog steeds geheel bij zinnen een misdrijf plegen, wil Koekkoek maar zeggen.

Koekkoek weet waarover hij praat, omdat hij onderzoek deed naar de zogeheten E33-melding bij de politie, de categorie waaronder overlast of incidenten veroorzaakt door ‘verward gedrag’ geregistreerd worden in het systeem. Het aantal E33-meldingen neemt al jaren toe. Vorig jaar waren het er achtduizend meer dan in 2016, een stijging van 16 procent.

Hij ontdekte dat een wijde range aan mensen in deze categorie terechtkomt en dat slechts 40 tot 50 procent een psychische stoornis heeft. “Ik blijf bij verward toch denken aan mensen die in een acute toestand zijn waarin ze niet meer weten wat ze doen. De term verward zoals die nu gebruikt wordt, zegt niets over of iemand weet wat hij doet tijdens een misdrijf.”

Lees ook: Gemeenten schieten tekort bij hulp van personen met verward gedrag

De aanpak van gemeenten om personen met verward gedrag te helpen is 'heel mooi op papier, maar eigenlijk nog niet geregeld', maakte het Schakelteam voor personen met verward gedrag bekend.

'Help een verward mens sneller'

Om verward gedrag bij mensen niet te laten escaleren, moet in elke gemeente een 'regisseur' knopen doorhakken als betrokken instanties er niet uitkomen.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

De moord op 69 mensen door Anders Breivik zou nu mogelijk gelabeld worden als een terroristische daad van een verwarde man

Bauke Koekkoek

Door de term verward op iemand te plakken, lijk je de verklaring voor een daad al te geven

Bauke Koekkoek