Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Cambodjaanse premier Hun Sen jaagt verslaafden de sloppenwijken in

Samenleving

Ate Hoekstra

Een maatschappelijk werker spreekt in een sloppenwijk van Phnom Penh een drugsverslaafde aan. © ENRIC CATALÀ CONTRERAS

In Cambodja worden drugsverslaafden net zo opgejaagd als op de Filippijnen. Het idee komt van premier Hun Sen, die de verkiezingen weer wil winnen.

Van Sophea (38) is graatmager. Zijn wangen zijn ingevallen, zijn grote ogen staren geregeld in de verte. De Cambodjaan is sinds zijn negentiende verslaafd aan drugs. Twee of drie keer per dag grijpt hij naar heroïne of methamfetamine. Maar hij probeert af te kicken. Hij moet wel: het is een kwestie van leven of dood. "De dokter zegt dat mijn longen zwaar beschadigd zijn. Als ik niet stop met drugs, loop ik zo mijn eigen graf in."

Lees verder na de advertentie

Felle antidrugscampagne

Net als duizenden andere drugsgebruikers wordt Sophea in een hoek gedrukt door de regering van premier Hun Sen. Geïnspireerd door de Filippijnse president Rodrigo Duterte lanceerde Hun Sen, die al sinds 1985 aan de macht is en alle mogelijke middelen inzet om de komende verkiezingen te winnen, vorig jaar een felle antidrugscampagne waarbij verslaafden massaal in de gevangenis belanden. Het leidde in 2017 tot ruim 17.700 arrestaties, 80 procent meer dan het jaar ervoor.

Sophea wist vooralsnog te ontkomen. Maar het politieoptreden dwingt hem zich te verschuilen. In het opvanghuis voor verslaafden waar hij voorheen woonde, is het risico op arrestatie te groot. Nu woont hij in een sloppenwijk. Het open riool ligt er vol met vuilnis, het enige pad dat er naartoe leidt verandert bij elke regenbui in een modderpoel. "Twee of drie jaar geleden ben ik opgepakt door de politie", herinnert Sophea zich. "Toen werd ik na een paar dagen in de cel weer vrijgelaten."

De kans dat hij er bij een volgende arrestatie opnieuw zo genadig vanaf zal komen is klein. Veel verslaafden worden nu als drugdealers gezien en belanden bij het in bezit hebben van meer dan één pakje drugs voor een of twee jaar in de cel.

Cambodjaanse premier Hun Sen. © REUTERS

Loze arrestaties

Maatschappelijk werker Meas Sarin gaat iedere dag op pad om verslaafden te ontmoeten. Van de driehonderd mensen die hij helpt af te kicken, werden er het afgelopen jaar honderd opgesloten. Volgens Sarin, zelf een ex-drugsverslaafde, lossen de arrestaties niets op. "Zulk politieoptreden werkt alleen als je de echte dealers opsluit", meent hij. "Nu gaan vooral gebruikers de cel in. En in de gevangenis is amper medische zorg, terwijl veel drugsgebruikers hiv of tbc hebben. Zonder medicijnen overlijden ze."

Mensenrechtenorganisaties zijn eveneens kritisch. Zij wijzen erop dat Cambodja's toch al overvolle gevangenissen nu nog voller raken en dat er vaak te veel gevangenen in één cel zitten. Naast een schrijnend tekort aan medische zorg, is er in gevangenissen bovendien geregeld gebrek aan schoon drinkwater en aan hygiëne waardoor ziekten zich eenvoudig verspreiden. De antidrugscampagne maakt die problemen alleen maar groter.

De verslaafden de schuld geven van hun verslaving helpt hen niet.

Choub Sokchamreun, uitvoerend directeur Khana

Hoewel drugsgebruik in Cambodja verschillende oorzaken kent - waaronder grote werkloosheid, gebrekkig onderwijs en gemakkelijke verkrijgbaarheid van verdovende middelen - zegt de Cambodjaanse regering dat de campagne de sleutel is tot het elimineren van de drugshandel. Die retoriek past binnen de koers die premier Hun Sen al langere tijd vaart: een mix van populistische maatregelen en grote beloften in combinatie met de inzet van zware middelen.

'Ijzeren vuist'

De massale arrestaties gebeuren in de lange aanloop naar de parlementsverkiezingen in juli. Hun Sen, een van de vijf langstzittende leiders ter wereld, haalt alles uit de kast om die verkiezingen volledig naar zijn hand te zetten. Zo liet hij via een rechtbank de belangrijkste oppositiepartij ontbinden. Volgens Paul Chambers, Zuidoost-Azië-expert bij de Naresuan Universiteit in Thailand, gebruikt de Cambodjaanse leider de antidrugscampagne om zijn toenemende machtsgebruik te legitimeren. "Cambodja in 2018 is een politiestaat waarin Hun Sen met ijzeren vuist regeert", aldus Chambers.

Drugsverslaafden als Sophea zijn dan ook niet geholpen met het felle politieoptreden, zegt Choub Sokchamreun, uitvoerend directeur van Khana, een organisatie die hiv-patiënten en drugsverslaafden helpt. "De verslaafden de schuld geven van hun verslaving helpt hen niet. In plaats daarvan moeten we hun een helpende hand te bieden en een team van professionals beschikbaar stellen die hen helpen en die hun de tijd geven om af te kicken."

Voor Sophea zit er voorlopig niets anders op dan zich schuilhouden en dan maar hopen dat hij niet in handen van de politie valt. Hij is begonnen aan een afkickprogramma, maar zijn verslaving is te zwaar om in korte tijd te beëindigen. Tussen de krotten en het vuilnis lichten zijn ogen even op. "In het ziekenhuis zeggen ze dat mijn leven beter zal worden als ik stop met drugs", zegt hij hoopvol.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

De verslaafden de schuld geven van hun verslaving helpt hen niet.

Choub Sokchamreun, uitvoerend directeur Khana