Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De bouwsector van Zuid-Afrika staat op instorten

Samenleving

Niels Posthumus

Het Moses Mabhida stadion in Durban, gebouwd door Group Five. © AFP

Een van de grootste bouwers van Zuid-Afrika vraagt uitstel van betaling aan. De malaise in het land raakt de bouwsector hard.

Bouwbedrijf Group Five was twaalf jaar geleden nog 8,2 miljard rand (500 miljoen euro) waard op de beurs van Johannesburg. Toen het er deze week vanaf werd gehaald bedroeg zijn waarde nog slechts een tachtigste daarvan. Het bedrijf vroeg begin deze week surseance van betaling aan. 

Lees verder na de advertentie

De door tegenvallers geplaagde bouw van een energiecentrale in Ghana deed Group Five de das om. Al was dat slechts de laatste druppel, menen experts. Want de hele Zuid-Afrikaanse bouwsector staat onder druk, vooral het deel dat zich richt op grote ­infrastructurele projecten.

Door het faillissement staan er nu 8000 banen op de tocht. En dat is een groot probleem in een land dat al een mas­sa­werk­loos­heid van 27 procent kent

Voor de instorting van de bouwsector zijn drie hoofdredenen. Allereerst draait de Zuid-Afrikaanse economie al een decennium lang erg slecht. Bouwbedrijven krijgen dus minder opdrachten. Daar komt bij dat de economische crisis inzette, net nadat de bouwsector een enorme hausse had doorgemaakt in aanloop naar het WK voetbal in 2010. Voor dat sportevenement waren reusachtige investeringen in de infrastructuur nodig. Group Five bouwde het Moses Mabhida stadion in Durban, waar het Nederlands elftal een van zijn groepswedstrijden speelde. Er bestond de nodige overcapaciteit.

Alle risico's

Een derde probleem is volgens Marc Ter Mors, bouwsectorexpert van financieel dienstverlener SBG Securities in Johannesburg, dat bouwbedrijven in Zuid-Afrika alle risico’s dragen voor onverwachte kostenverhogingen en bouwvertragingen. In de VS en Europa is dit risico meestal, binnen een vastgestelde marge, voor de klant. Zuid-Afrika werkt met vooraf afgesproken, onwrikbare opleverprijzen.

Na het WK ontstond door die overcapaciteit stevige concurrentie, terwijl daarnaast het aantal opdrachten sterk terugliep. Alleen al vorig jaar daalde de waarde van de overheidsaanbestedingen met 15 procent. En het is vooral de overheid die grote infrastructurele projecten in Zuid-Afrika initieert. De bouwbedrijven zakken al jaren heel ver met hun prijzen, om tenminste de paar overgebleven klussen binnen te slepen. Met de kleinere winstmarges kwamen de grotere financiële risico’s. Een eenmaal vastgestelde lage prijs kan later immers niet alsnog naar boven worden bijgesteld.

Door de krappe markt hebben Zuid-Afrikaanse bouwbedrijven vaak te maken met een gebrek aan ­opdrachten binnen hun eigen expertise. Daardoor zijn zij sneller geneigd ook opdrachten buiten hun kernactiviteiten te zoeken. Denk aan huizenbouwers die wegen aanleggen. Zo behielden zij omzet en hoefden zij niemand te ontslaan. Maar omdat ze kennis ontbeerden, groeide de kans op een foutieve kostenanalyse. Ook dat leidde de afgelopen jaren tot grotere financiële risico’s bij bouwbedrijven.

Lichtpuntje

“De problemen zijn heel ernstig”, geeft Ter Mors toe. Toch ziet hij nog een lichtpuntje. Bijlenen kan de overheid weliswaar nauwelijks, de overheidsschuld is al hoog, maar Ter Mors ontdekte dat binnen de al vastgestelde overheidsbegrotingen zo’n 24 procent van het geld niet is uitgegeven. In die onderbesteding schuilt ruimte voor nieuwe infrastructurele projecten. Benut dat geld en een deel van de sector kan wellicht uit de problemen worden getrokken, denkt Ter Mors.

Voor Group Five lijkt dat te laat te komen. Door het dreigende faillissement staan er nu 8000 banen op de tocht. En dat is een groot probleem in een land dat al een massawerkloosheid van 27 procent kent.

Lees ook: 

South African Airways is op sterven na dood.

South African Airways heeft politiek Zuid-Afrika in een financiële houdgreep. SAA draait al jaren reusachtige verliezen.

Ramaphosa weet hoe hij de Zuid-Afrikaanse economie kan redden, hij heeft alleen het geld niet.

Toerisme, infrastructuur en landbouw moeten Zuid-Afrika uit de recessie trekken. President Cyril Ramaphosa presenteerde in september zijn reddingsplan voor de Zuid-Afrikaanse economie. 

Deel dit artikel

Door het faillissement staan er nu 8000 banen op de tocht. En dat is een groot probleem in een land dat al een mas­sa­werk­loos­heid van 27 procent kent