Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De 'b' is van 'bajes': gevangenen helpen elkaar met taalles

Samenleving

Dirk Waterval

Gevangenen helpen elkaar met taalles in de gevangenis in Alphen aan den Rijn. © Werry Crone

Gevangenen geven andere gevangenen taalles, want niet iedereen binnen de muren beheerst het Nederlands even goed. ‘Ik vind lesgeven hartstikke leuk.’

Het was de eerste week wel wennen om opgesloten te zitten achter een dikke deur. Over de rest van de tien tot vijftien maanden gevangenisstraf die ondernemer Jan (55) uitzit voor belastingfraude zegt hij: niet klagen, maar dragen. Dat doet de goedgeluimde gedetineerde – kortgeknipt kapsel, rode polo – door naast cursussen zelfreflectie en Italiaans ook taalmaatje te zijn van andere gevangenen. Niet iedereen achter de hoge muren van de Penitentiaire Inrichting (PI) in Alphen aan den Rijn spreekt en schrijft goed Nederlands. Sommigen zelfs geen woord. Taalmaatje Jan helpt.

Lees verder na de advertentie

Het idee van die taalmaatjes in de gevangenis komt van Stichting Lezen en Schrijven, die hiermee in 2015 een proef begon. In het lokaal waar Jan nu een kopje koffie van de bewaking krijgt, komt later vandaag oprichtster prinses Laurentien langs om het geslaagde experiment om te zetten in een vast project waaraan intussen zestien PI’s meewerken.

Sommige gedetineerden zien nu in dat het gewoon leuk kan zijn om iemand anders te helpen

Gevangenislerares Bettien Meuris

Motivatiegesprek

Gedetineerden die interesse hebben om taalmaatje te zijn, geven zich op bij gevangenislerares Bettien Meuris. Die koppelt ze na een motivatiegesprek aan gevangenen die bij binnenkomst niet door een eerste taaltoets komen. “Het gaat om vrijwil­ligerswerk en veel gedetineerden zijn dat niet gewend”, zegt ‘Juf Bettien’, zoals ze zichzelf noemt. “Sommigen zien nu in dat het gewoon leuk kan zijn om iemand anders te helpen.”

Dat vindt Jan ook. Hij begint meteen over zijn Poolse maatje met wie het direct klikte. “Een beer van een vent, maar lachen dat je met hem kunt!” Aan Meuris legt hij uit: “Hij moest Nederlands leren van zijn vrouw, ze wonen hier al tien jaar en ze vond het nu weleens tijd.”

Sommige jongens zie ik hier pas om half elf opstaan en dan denk ik: waar ben je nou mee bezig?

Jan (55), zit vast voor belastingfraude

Jan wil graag meer vertellen over zijn leven vóór de belastingfraude, maar dat mag niet van de Dienst Justitiële Inrichtingen. Om eventuele slachtoffers in de maatschappij te beschermen tegen confrontaties met misdadigers in de krant is het landelijk beleid dat berichten niet te herleiden mogen zijn naar gedetineerden. Wel zegt Jan dit: “Het is wat je er zelf van maakt hierbinnen. Sommige jongens zie ik hier pas om half elf opstaan en dan denk ik: waar ben je nou mee bezig?” Zelf staat hij om zes uur op, wat hij uitslapen noemt vergeleken met zijn tijd als ondernemer. Toen stond hij elke dag om vijf uur naast zijn bed.

© Werry Crone

Alfabet

Er schuift een tweede Jan (52) aan in het lokaal, ook een taalmaatje die graag met mensen werkt en iets te doen moet hebben. Meuris doopt ze voor de duidelijkheid Jan 1 en Jan 2. “Ik vind het hartstikke leuk, lesgeven”, zegt Jan 2. “Hiervoor was ik twaalf jaar stagebegeleider, ik weet hoe je mensen kunt aansturen.” Iets weggeven over de reden van zijn gevangenschap wil hij niet. “Ik heb een groot netwerk in Alphen, straks moet ik weer terug. Velen weten ook wel dát ik hier zit. Maar ik wil niet dat duidelijk is waaróm precies.”

Ook hij heeft Poolse leerlingen. Een uurtje per week ziet hij ze. Waar de één al een aardig woordje kan, moet de ander beginnen met de letters van het alfabet. “De ‘g’ klinkt anders in het Pools dan in het Nederlands.” Veel Poolse gevangenen praten onderling Pools. Onhandig, zegt Jan 2. “Dan zeg ik ze: dit schiet toch niet op zo? Maar de wil is er best, hoor. Laatst kwam er één naar me toe terwijl hij met zijn vingers een rechthoek in de lucht tekende. Wilde weten hoe je ‘envelop’ zegt in het Nederlands.”

Gevangene kost in Nederland relatief veel: 250 euro per dag

Mensen die in een Nederlandse gevangenis zitten, kosten veel vergeleken met die in andere landen in Europa. Gedetineerden kosten het minst in Moldavië: 6 euro per dag.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Sommige gedetineerden zien nu in dat het gewoon leuk kan zijn om iemand anders te helpen

Gevangenislerares Bettien Meuris

Sommige jongens zie ik hier pas om half elf opstaan en dan denk ik: waar ben je nou mee bezig?

Jan (55), zit vast voor belastingfraude