Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Bij Jan Terlouw ontbreekt elk cynisme

Samenleving

Willem Pekelder

Jan Terlouw © rv

Er valt een pen op de grond. Zou ze zich pijn hebben gedaan? Even vragen. Nee, zegt de pen. 

Maar waarom huil je dan? Omdat ik vannacht naast het potlood heb gelegen, klaagt de pen, terwijl ik veel meer van de vulpen houd." Jan Terlouw kijkt de zaal in, en zegt: "U bent doodstil bij een verhaaltje voor een kind van twee".

Lees verder na de advertentie
De koelkast bevordert eenzaamheid

Jan Terlouw

Het publiek lacht. Ouderen, maar ook opvallend veel studenten bevolken een uitverkocht Delfts theater De Veste. Waar de D66-coryfee, schrijver van het Boekenweekessay 'Natuurlijk', spreekt over het krachtigste communicatiemiddel: het verhaal. Terlouw begon met vertellen toen zijn kinderen klein waren. Elke avond na het eten. En als ze hadden gejokt of zo, kregen ze geen straf, maar weer een nieuw verhaal. Bijvoorbeeld over tante Gerdientje die haar nieuwe, monsterlijke jurk liet zien. "Tja, hoe reageer je dan?"

Pochetje

Terlouws vrouw riep telkens: zoek een uitgever. Maar daar voelde hij niets voor: "Ik kan niet schrijven, ik houd er niet van". 'Pjotr' was in 1970 zijn eerste pennenvrucht, maar Terlouw durfde zich pas auteur te noemen na 'Oorlogswinter' twee jaar later. "En nog steeds zeg ik eerst vijf keer nee tegen een boek en dan pas ja."

Er is geen kuchje hoorbaar. Terlouw betovert. Niet alleen omdat hij er op z'n 86ste nog altijd patent uitziet: donker pak, pochetje, verzorgde grijze kuif. Nee, er is ook die beschaving, die bescheidenheid, dat ontbreken van elk cynisme. Een causeur is hij, zoals je die in de politiek zelden meer ziet. Geen oneliners, maar wijsheid: "In de Tien Geboden staat niet dat je nooit mag liegen. Geen valse getuigenis spreken, dat is wat anders. Het gaat om je betrouwbaarheid."

Hier spreekt de Veluwse domineeszoon, wiens vader accepteerde dat hij agnost werd. Op een rode sofa zit hij, onder een schemerlamp, geassisteerd door zijn dochter Sanne. Ze werpt een 'gooimicrofoon' de zaal in voor vragen. "Lieve mijnheer Terlouw", begint een vrouw, "wanneer mogen we van u weer zo'n prachtig touwtje-door-de-brievenbus-verhaal verwachten?"

Tekst loopt door onder de foto

© rv

De oud-politicus reageert zichtbaar geroerd: "We moeten elkaar weer leren vertrouwen. Als we niet samenwerken, worden we ongelukkig." En: "De koelkast bevordert eenzaamheid. We hebben de buurvrouw niet meer nodig voor een kopje melk."

Referendum

Een jongen wil weten: hoe kan iemand op zo'n hoge leeftijd nog zoveel bekijks trekken? Terlouw geeft geen direct antwoord, maar zegt: "Kerken zijn leeggestroomd, er is niets voor in de plaats gekomen. Waarden zijn verloren gegaan. En de politiek doet niet anders dan problemen oplossen, terwijl het zou moeten gaan om fundamentele vragen als: waarom doe ik dit, en is het rechtvaardig?"

Al luisterend kun je in Terlouw nauwelijks meer een D66'er ontwaren: hij was nooit fel tegen kernenergie, zegt hij, en zag weinig in de staatsrechtelijke kroonjuwelen van zijn partij. "Maar het referendum had nooit in deze sneltreinvaart mogen worden afgeschaft", kritiseert hij D66-minister Ollongren.

De schrijver leest een gedicht voor uit eigen werk. Over de boom in zijn tuin: "Hij loopt niet, hij zwemt niet, hij vliegt niet. Hij staat. Gastvrij voor de vogel die aan het nestelen slaat." Er zit maar één ding op: deze verteller moet terug in de politiek! Met een eigen partij. Mijn stem heeft hij.

Wim Boevink is ziek, Willem Pekelder vervangt hem. Meer afleveringen van Klein Verslag leest u hier.

Deel dit artikel

De koelkast bevordert eenzaamheid

Jan Terlouw