Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Beleid van streng, strenger, strengst heeft weinig effect

Samenleving

Kristel van Teeffelen

Een politieman in Den Haag raakte zwaargewond door een aanrijding, agenten en hulpverleners die wilden helpen werden bekogeld. © anp

Je zou het inmiddels een nieuwjaarstraditie kunnen noemen: de roep om mensen die geweld gebruiken tegen hulpverleners strenger te straffen. Ook nu is dat geluid weer te horen, nadat de politie bekend maakte dat er afgelopen jaarwisseling 79 keer sprake was van geweld tegen een agent, tegenover 59 incidenten vorig jaar.

Volgens korpschef Erik Akerboom is het tijd voor 'een brede discussie' over geweld tijdens oud en nieuw, want dat mensen zich tegen agenten keren is 'idiotie ten top'.

En dat terwijl het 'lik-op-stuk'-beleid van de afgelopen tien jaar de strafmaten al flink deed opdrijven. In 2006 eiste het OM nog een dubbele straf tegen verdachten die geweld gebruikte tegen hulpverleners. Tegenwoordig is dat al 200 procent strafvermeerdering.

En daar blijft het niet bij. Is iemand agressief tijdens oud en nieuw dan komt daar nog eens 75 procent bij - want het verpesten van de feestvreugde wordt niet getolereerd. En sinds dit jaar kan een verdachte onder invloed van drank of drugs er vanuit gaan dat het OM nog eens 75 procent strafeis erbij rekent.

Lees verder na de advertentie
Korpschef Erik Akerboom. © anp

Scheef

Door die neiging om er steeds een schepje bovenop te doen, is de eis tegen een verdachte die een agent aanvalt tijdens de oudejaarsnacht wel erg scheef gegroeid (275 procent) ten opzichte van gewelddelicten tegen 'gewone' mensen. Dat is ook de reden dat zulke forse straffen lang niet altijd worden geëist door het OM, laat staan opgelegd door de rechter, denkt Antony Pemberton.

De hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg schreef in 2013 - recenter onderzoek is er niet - een rapport over de strafmaat bij geweld tegen hulpverleners. De conclusie: mensen die hulpverleners aanvallen, worden wel degelijk harder aangepakt dan andere verdachten. Maar niet met zulke forse verschillen als het beleid wil uitstralen: in plaats van de 200 procent hogere straf, is dat eerder zeventig procent bij geweld tegen politie en 55 procent bij andere groepen hulpverleners.

"Natuurlijk is het vreselijk dat agenten te maken krijgen met geweld", zegt Pemberton. "Maar een beetje uit het oog verloren lijkt dat het ook heel erg is als de bejaarde moeder van een agent wordt aangevallen. Dat bedoel ik een beetje gekscherend, maar dit is wel het huidige beleid. Dat is in de praktijk niet altijd even logisch."

Een beetje uit het oog verloren lijkt dat het ook heel erg is als de bejaarde moeder van een agent wordt aangevallen.

Antony Pemberton, hoogleraar

Persoonlijke situatie

Bij het bepalen van een straf wegen overigens ook andere factoren mee. Zoals iemands persoonlijke situatie. Bij geweld tegen hulpverleners kan het bijvoorbeeld zijn dat iemand overmand door emoties vanwege een gewonde over overleden dierbare, een politieagent uitscheldt en bedreigt. Iemand wordt dan wel vervolgd om aan te geven dat dat niet getolereerd wordt, maar als er geen letsel is, de dader is geen recidivist, heeft berouw en biedt excuses aan, kan dat een lagere straf opleveren dan de 200 procent die het beleid verwacht, aldus Pemberton in zijn onderzoek.

Wat hem verder verbaast, is dat nooit is onderzocht of het steeds strengere beleid bij geweld tegen hulpverleners daadwerkelijk effect heeft. Algemener internationaal onderzoek naar het effect van strafmaat op het misdaadcijfer toont in ieder geval geen verband. Dat geldt al helemaal voor mensen die voor de eerste keer worden gepakt voor geweldsmisdrijven, aldus Jan Brouwer, hoogleraar algemene rechtswetenschap aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij zijn zich voorafgaand aan het misdrijf vaak helemaal niet bewust van de strafmaat.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Een beetje uit het oog verloren lijkt dat het ook heel erg is als de bejaarde moeder van een agent wordt aangevallen.

Antony Pemberton, hoogleraar