Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Beleef de studentenrevolte van 1968 opnieuw op deze plekken in Parijs

Samenleving

Romana Abels

Mei 1968 © Getty Images

Het jaar waarin studenten de stenen uit de boulevards van Parijs trokken, de Odéon bezetten en de Franse staat tot wanhoop dreven, is vijf decennia geleden. Trouw-redacteur Romana Abels dompelde zich in de Franse hoofdstad dagenlang onder in revolutionaire sferen.

Bekijk de kaart hier op volledig scherm.

Lees verder na de advertentie

1Bibliothèque Nationale de France

Een goed begin van een revolutietocht is de expositie in de nationale bibliotheek van Frankrijk, waar de nadruk ligt op de iconische beelden die in en na mei 1968 de wereld rondgingen. Het beeld bijvoorbeeld van Daniel Cohn-Bendit, de leider van de opstand in Nanterre, die brutaal naar een van top tot teen in wapenuitrusting gestoken politieagent kijkt. Of het beeld van de jonge Franse vrouw die, gezeten op de schouders van een vriend, de Franse vlag over de menigte demonstranten doet wapperen.

Hier, op de plek waar elke dag honderden studenten komen studeren, is precies terug te vinden hoe het ging in 1968: hoe eerst in Nanterre de studenten in opstand kwamen, omdat jongens op de damesslaapzalen wilden kunnen komen, tot hoe een paar maanden later het halve land staakte en woedend de straat op ging.

In het boekwinkeltje naast de expositie zijn zeker twintig boeken te koop over mei ’68.

Bibliothèque Nationale de France
Quai François Mauriac, t/m 26 augustus

2Le Basile

Het verhaal gaat dat de studenten destijds niet echt een plan hadden. Dat ze, zoals ze toen gewend waren, zaten te lunchen in Le Basile toen iemand uitriep: ‘Laten we SciencesPo bezetten!’ Het was die bezetting waarmee de vlam in de Parijse pan sloeg.

Le Basile bestaat nog altijd, pal tegenover die politicologiefaculteit. Het eten is er allerminst bijzonder: simpele salades, tosti’s en een fantasieloos dagmenu, maar het is niet moeilijk er de sfeer van vijftig jaar geleden op te roepen, vooral doordat er midden in de zaak een enorme gesigneerde foto van Mick Jagger hangt, uit 1966.

Le Basile 
34 Rue de Grenelle

Mei 1968: studentenleider Daniel Cohn-Bendit voert actie voor de Sorbonne-universiteit © Hollandse Hoogte

3Wandeling rond de Sorbonne

De app Detour heeft een heel arsenaal aan wandelingen in wereldsteden in de aanbieding. Voor sommige wandelingen moet je betalen, maar de wandeling ‘The May ’68 Uprising’ is gratis en bovendien in het Engels. Al wandelend vertelt Bernard Schalscha, destijds student, wetenswaardigheden over die roerige maanden in 1968: hoe zwaar de gietijzeren boomkransen waren, waarmee de demonstranten de stenen kapotgooiden, naar welke platen de revolutionairen luisterden en waar sinds jaar en dag Franse studenten hun schriften en pennen kopen.

Het beeld van enorme barricaden, brandende puinhopen, charges en gewonden krijgt de luisteraar al wandelend steeds helderder voor ogen.

De wandeling, iets meer dan een uur, loopt van de Sorbonne naar het Odéon-theater, waar in 1968 dagelijkse revolutievergaderingen werden gehouden. Van daaruit loopt de route via Jardin du Luxembourg terug naar de universiteit. Het beeld van enorme barricaden, brandende puinhopen, charges en gewonden krijgt de luisteraar al wandelend steeds helderder voor ogen.

4Brasserie Balzar

Terug bij de Sorbonne zijn er drie etablissementen waar een nostalgische neus misschien nog, ergens achter in een diepe kast, een zweem van de geur van traangas kan opsnuiven. Bijvoorbeeld in Brasserie Balzar, op de hoek van de Rue de Sorbonne. Destijds was het een chique plek voor intellectuele studenten en professoren, nu lijken er vooral excentrieke ouderen met heimwee te komen. Ook hier is de kwaliteit van het eten niet om over naar huis te schrijven, maar gaat het om de ambiance: het art-deco-interieur uit 1886, de witgeschorte obers, de blauw-witte tegelvloer vol barsten.

Ook het nabijgelegen restaurant Au Petit Suisse was in 1968 al een plek waar studenten kwamen, net als brasserie Le Rouquet. Van de laatste wordt gezegd dat Simone de Beauvoir er in die jaren graag zat te schrijven.

Brasserie Balzar
49 Rue des Écoles

Le Rouquet 188
Boulevard Saint/Germain

Au Petit Suisse
16 Rue de Vaugirard

Spandoeken in de tentoonstelling over de mei '68 in het Nationaal Archief. © AFP

5Archives Nationales

Aan de andere kant van de Seine, in het Nationaal Archief, is misschien wel de bijzonderste expositie over mei ’68 te zien: ‘68, les archives du pouvoir’ toont die roerige maanden vanuit het gezichtspunt van de macht. Honderden, soms lang vertrouwelijk gebleven documenten tonen hoe ingewikkeld het voor politie en politiek moet zijn geweest om een passend antwoord te vinden op de revolte.

Ik werd erop attent gemaakt dat een zekere groep studenten een paar deuren uit de scharnieren heeft gelicht

Politierapport

Alleen al de aantallen zijn interessant: droog staat bij het begin van de expositie opgesomd dat er in mei en juni 1968 elfduizend ME’ers werden ingezet, bijna zeventienduizend gendarmes en vijfentwintigduizend agenten.

Daarna valt een rapport op van een agent die in de nacht van 22 maart in Nanterre dienst had: ‘Ik werd erop attent gemaakt dat een zekere groep studenten een paar deuren uit de scharnieren heeft gelicht.’

Even verderop zijn er geluidsopnames te horen vanuit de politie-meldkamer van de nacht van 10 op 11 mei, de nacht waarin de studenten zich verschansten achter enorme barricaden. De politiek greep, bij gebrek aan instructies, pas na vijf uur in.

Archives Nationales
60 Rue des Francs Bourgeois
t/m 17 september

6Cinémathèque Française: Chris Marker

Het Franse filmmuseum greep de revolutieverjaardag aan om een tentoonstelling in te richten over filmmaker Chris Marker, een van de weinige cineasten die 1968 in bewegend beeld wisten te vangen.

Opvallend is dat de foto’s die hier te zien zijn het inmiddels iconische beeld van de demonstraties nog verder op de achtergrond duwen. Marker legde vooral vast hoe gewone Parijzenaars klem kwamen te zitten tussen demonstranten en agenten: een foto toont een Parijse vrouw op leeftijd met een uitgebrande deux-chevaux, een andere de arrestatie van een oude man.

Ten slotte wijdt ook het instituut van de architectuur een expositie aan de jaren waarin zelfs bouwkunde politiek was: ‘Mai 68. L’architecture aussi!’.

Cinémathèque Française
51 Rue de Bercy

Cité de l'architecture et du patrimoine
1 Place du Trocadéro

Lees ook: Het is mei 1968: Op naar Parijs, waar het allemaal gebeurde

Waarom in Leiden de brave student uithangen als in Parijs de opstand van mei 1968 om zich heen grijpt? Een aantal jonge Nederlanders wilde de revolutie van nabij meemaken. Roel Janssen, Koos Plantenga en Jaap Morel blikken terug op die roerige meidagen in de Franse hoofdstad.

Deel dit artikel

Het beeld van enorme barricaden, brandende puinhopen, charges en gewonden krijgt de luisteraar al wandelend steeds helderder voor ogen.

Ik werd erop attent gemaakt dat een zekere groep studenten een paar deuren uit de scharnieren heeft gelicht

Politierapport