Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Audrey Hepburn was geen verzetsheldin

Samenleving

Meindert vander Kaaij

Audrey Hepburn en haar moeder Ella van Heemstra in 1938. © Familiefoto, web
tweede wereldoorlog

Het Airborne Museum heeft geen enkel bewijs gevonden voor de verhalen over 'verzetsheld' Audrey Hepburn.

Het beeld van filmster Audrey Hepburn dat zij tijdens de Tweede Wereldoorlog betrokken was bij het verzet moet volgens het Airborne Museum worden bijgesteld. Daarnaast maakt de expositie over Hepburn, die het museum in januari opent, duidelijk dat het begin van haar internationale carrière te danken is aan de toewijding van haar moeder, die nauwe banden onderhield met de Duitse bezetter.

In de meeste biografieën van Oscarwinnares Hepburn (1929-1993) is haar verblijf in Arnhem tijdens de oorlog slechts een voetnoot. Over haar rol in het verzet, met name tijdens de Slag om Arnhem, doen wel veel verhalen de ronde. Juist daarom kwam het museum vorig jaar met het plan om over dat stukje verleden van Hepburn meer zekerheid te krijgen.

De onderzoekers keken naar zo'n twintig verzetsverhalen die over haar bekend zijn en voor geen enkele daarvan is ook maar een snipper bewijs gevonden, zegt Sarah Thurlings, directeur van het Airborne Museum. Zij zou tijdens de Slag om Arnhem als koerier met geheime berichten en krantjes in haar schoenen hebben rondgelopen. Hepburn, die van 1939 tot 1945 balletlessen volgde op de Arnhemse Muziekschool, zou op besloten bijeenkomsten hebben opgetreden en geld hebben ingezameld voor het verzet.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Lees verder na de advertentie
Daarnaast maakt de expositie over Hepburn duidelijk dat haar internationale carrière te danken is aan de toewijding van haar moeder, die nauwe banden onderhield met de Duitse bezetter

Audrey Hepburn in 'Funny Face'. © anp

Mythevorming

"Het is allemaal mythevorming gebleken", zegt Thurlings. "We hebben alle primaire bronnen uitgevlooid die dat zouden kunnen bewijzen. Zeker over Operatie Market Garden zijn veel rapporten gemaakt, maar nergens komt Audrey daar in voor. De meldingen over haar 'verzetsdaden' zijn uiteindelijk herleidbaar tot één biografie: die van Barry Paris die dat verder niet onderbouwde."

Over haar ouders was al bekend dat zij in de jaren dertig betrokken waren bij de British Union of Fascists. Haar vader Joseph Hepburn-Ruston zamelde voor die beweging geld in. Ook moeder Ella van Heemstra, afkomstig uit een adellijke familie, was lid van die partij, zo was bekend. Volgens Thurlings ging die band veel verder dan gedacht.

Zo was zij verslaggever voor het partijblad The Blackshirt. Zij schreef optimistisch getinte stukken over de beruchte Reichsparteitag in 1935 in Neurenberg. "We hebben een foto gevonden waarop zij op de traptreden van het NSDAP-hoofdkwartier in München staat. Als je het stuk leest krijg je de stellige overtuiging dat zij toen ook Hitler heeft ontmoet", zegt Thurlings.

De moeder van Audrey nam afstand van het fascisme toen zij in 1937 scheidde van haar Britse echtgenoot. Ze kwam een paar jaar later met haar dochter ook naar Nederland omdat zij verwachtte dat dit land neutraal zou blijven tijdens de oorlog. "Tijdens de bezetting slaagde Ella erin om met gebruik van die oude netwerken haar dochter als talent naar voren te schuiven", zegt Thurlings.

Tijdens de bezetting slaagde Ella erin om met gebruik van die oude netwerken haar dochter als talent naar voren te schuiven

Sarah Thurlings, directeur Airborne Museum

Stuwende kracht

Door haar contacten belandde zij in besturen van culturele verenigingen zoals de plaatselijke muziekschool die uitvoeringen in Musis Sacrum verzorgde. Over een optreden voor Wehrmacht-soldaten in 1941 schreef de Arnhemse Courant in een lovende recensie dat 'Audrey Hepburn-Ruston, die, hoewel 12 jaar, opviel door het zeer eigene in haar optreden'. Toen de geallieerden in 1944 Nederland in hoog tempo naderden, stapte Ella uit al die besturen.

Het is volgens Thurlings beslist niet de bedoeling om met de expositie het film- en mode-icoon Hepburn onderuit te halen. "We willen laten zien hoezeer Ella van Heemstra tijdens de oorlog de stuwende kracht achter de carrière van Audrey was. Zij heeft toen maximaal gebruikgemaakt van de mogelijkheden die tot haar beschikking stonden."

Met dit verhaal wil het Airborne Museum laten zien dat het leven tijdens de bezetting doorging en dat de bevolking niet uit alleen maar collaborateurs en verzetshelden bestond. "De insteek is dus niet 'goed' of 'fout', maar laat zien hoe 'grijs' het leven kon zijn zoals historicus Chris van der Heijden dat heeft beschreven. De tentoonstelling heet 'Moederliefde' en gaat over een moeder die zich laat leiden door opportunistische drijfveren. Zij wil haar dochter kansen geven die zij zelf nooit heeft gekregen."

Deel dit artikel

Daarnaast maakt de expositie over Hepburn duidelijk dat haar internationale carrière te danken is aan de toewijding van haar moeder, die nauwe banden onderhield met de Duitse bezetter

Tijdens de bezetting slaagde Ella erin om met gebruik van die oude netwerken haar dochter als talent naar voren te schuiven

Sarah Thurlings, directeur Airborne Museum