Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Arbeidsbeperkte werkt wel, maar zonder rechten

Samenleving

Ingrid van Weel

Bij SW-bedrijf Werkzaak Rivierenland werken niet alleen arbeidsbeperkten, maar ook statushouders. © william hoogteyling

In de Participatiewet is het vooral van belang dat mensen 'passend werk' doen. De arbeidsvoorwaarden komen op de tweede plaats.

Verschillend loon voor hetzelfde werk. Dat steekt. Veel Kamerleden maakten er gisteren een punt van in een debat met staatssecretaris Tamara van Ark (VVD) van sociale zaken over drie jaar Participatiewet. Het komt immers steeds vaker voor dat mensen met een beperking of in een uitkering werken op dezelfde plek onder verschillende arbeidsvoorwaarden.

Lees verder na de advertentie

Iemand met een indicatie voor de sociale werkplaats kan bijvoorbeeld naast iemand zitten die beschut werk doet onder de Participatiewet en naast iemand vanuit de banenafspraak. Allemaal met een andere beloning. Dat erkent Van Ark. Maar ze meent dat het niet anders kan, omdat er nieuwe wetgeving is. "We willen dat mensen hun oude rechten behouden. Dat maakt de overheid betrouwbaar."

Ze gaat zelfs een stapje verder. "Als je eerlijk bent, is dagbesteding met een uitkering niet altijd scherp te onderscheiden van een beschutte werkplek met salaris. Het is allemaal uit te leggen, maar het schuurt. Het is het gevolg van de fase waarin we nu zitten", aldus Van Ark eerder deze week op een congres van Cedris, de vereniging voor sociale werkgelegenheid.

Zonder de omstreden constructie zouden er minder mensen aan het werk zijn geweest

Sinds 2015 is de Bijstandswet opgeheven, net zoals bijna de gehele wet voor jonggehandicapten (Wajong) en de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Ze gingen samen in de Participatiewet. Dit ging gepaard met de nodige bezuinigingen. Vooruitlopend daarop zochten sociale werkplaatsen naar manieren om met minder geld toch arbeidsbeperkten te helpen.

Schijnconstructie

SW-bedrijf Alescon in Assen haalde het nieuws nadat de rechter het op de vingers tikte voor een schijnconstructie. Sinds 2011 waren arbeidsbeperkten in dienst van een door Alescon opgericht uitzendbureau terwijl de mensen dachten bij de sociale werkvoorziening te werken. Alescon is niet het enige SW-bedrijf dat medewerkers al vóór de Participatiewet slechtere arbeidsvoorwaarden gaf.

Ook bij SW-bedrijf Werkzaak Rivierenland in Tiel en Geldermalsen kregen 235 werknemers in 2014 niet conform de cao van de Wsw betaald, blijkt nu uit antwoorden op vragen van gemeenteraadsleden in Tiel. De arbeidsbeperkten ontvingen een lagere beloning doordat ze in dienst werden genomen bij een aparte, zelf opgerichte stichting Werkzaak Plus. Hierdoor liepen ze ook een eindejaarsuitkering mis en andere secundaire voorwaarden.

Met de komst van de Par­ti­ci­pa­tie­wet lijkt het of alles geoorloofd is om mensen de arbeidsmarkt op te krijgen

In Tiel en Geldermalsen werd de constructie pas laat ingezet, vlak voor de invoering van de Participatiewet. Het betrof voornamelijk mensen die op dat moment een tijdelijk contract hadden bij het SW-bedrijf. Werkzaak overweegt om de werknemers alsnog te compenseren voor wat ze zijn misgelopen. Het SW-bedrijf gebruikt hetzelfde argument als Alescon voor deze werkwijze: "Daardoor konden er meer mensen in dienst worden genomen."

Reïntegratietraject 

Uit de jaarverslagen van Alescon blijkt echter niet dat er hierdoor meer arbeidsbeperkten zijn geholpen. Van 2011 tot en met 2014 hielp het Drentse SW-bedrijf jaarlijks steeds rond de tweeduizend mensen aan werk. In een reactie stelt Alescon dat er zonder deze constructie 'minder' mensen aan het werk zouden zijn geweest.

Met de komst van de Participatiewet lijkt het of alles geoorloofd is om mensen de arbeidsmarkt op te krijgen. Ook al is dat met behoud van een uitkering.

Kamerlid Jasper van Dijk (SP) vroeg gister aan Van Ark of ze een stop wilde zetten op de 'Flextensieconstructie' waarbij mensen werken voor één of twee euro per uur bovenop hun uitkering. "Kunnen zij niet gewoon een salaris volgens de cao krijgen?", wilde Van Dijk weten. De staatssecretaris vindt echter dat werken met behoud van uitkering een opstap kan zijn naar werk.

Van Ark gaf ook aan dat gemeenten en SW-bedrijven druk bezig zijn mensen 'de ondersteuning te geven die ze nodig hebben met het arrangement dat daar bij past'. Dat kan via allerlei organisatievormen. Zoals een reïntegratietraject met behoud van uitkering, met een jobcoach, dat kan binnen een beschermende omgeving, het kan vrijwilligerswerk zijn maar ook bij een regulier bedrijf. Als het maar past.

Lees ook: Betaald werken loont niet voor jongere in Participatiewet


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Zonder de omstreden constructie zouden er minder mensen aan het werk zijn geweest

Met de komst van de Par­ti­ci­pa­tie­wet lijkt het of alles geoorloofd is om mensen de arbeidsmarkt op te krijgen