Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Amsterdam lijdt aan 'kramp' over godsdienst

Samenleving

Hanne Obbink

De Oosterkerk in Amsterdam. © Stichting Oosterkerk

In de hoofdstad is slechts 15 procent christen en 14 procent moslim. De verhouding tussen kerk en staat is veranderd in de stad.

Mogen ouders met weinig inkomen armoedegeld dat ze van de gemeente krijgen uitgeven aan koranlessen voor hun kinderen? Nee, sprak de Amsterdamse gemeenteraad uit. Aan sport, muziekles, een fiets: oké. Maar wie koranles voor z'n kind belangrijk vindt, moet dat zelf maar betalen.

Lees verder na de advertentie

Mag de Oosterkerk, gemeentelijk eigendom, verhuurd worden aan een kerkgenootschap dat seks en het huwelijk niet toestaat aan homo's? De Amsterdamse SP trok aan de bel en de stichting die de kerk beheert, aarzelde niet: ze zegde de huur op.

Laat kerk en staat 'onbevangen, ontspannen en nieuwsgierig' met elkaar omgaan.

Dit laatste gebeurde vorige week, het eerste een half jaar geleden. Wethouder Arjan Vliegenthart (SP) legde zich toen met tegenzin neer bij de raadsbeslissing over armoedegeld. Hij sprak van 'onwetendheid en onbegrip voor wat godsdienst voor mensen betekent' en beloofde de raad een symposium. Hoe zit het precies met godsdienst en overheid in Amsterdam en de scheiding tussen kerk en staat? Dat symposium vond gisteren plaats.

Een kleine tien jaar geleden zette toenmalig burgemeester Job Cohen al op papier hoe de stad aankijkt tegen de scheiding van kerk en staat. "Wij bemoeien ons niet met de inhoud van religies en zij niet met ons bestuur", zo vatte hij het destijds samen in deze krant. Tegelijkertijd sloot hij niet uit dat de gemeente met kerken en moskeeën samenwerkt, bijvoorbeeld om via een imam radicaliserende jongeren in beeld te krijgen of omdat een gebedshuis buurtcohesie bevordert.

Maar dat was in 2008 en sindsdien is de gevoeligheid voor alles wat met godsdienst te maken heeft alleen maar toegenomen. Het woord 'krampachtig' viel gisteren vaak en James Kennedy, hoogleraar geschiedenis en columnist van Trouw, sprak van toenemende 'onwetendheid en onwennigheid' aan overheidskant.

In Amsterdam komt dat scherper aan het licht dan elders. Hier noemt nog maar een derde van de bevolking zich gelovig, tegen de helft in heel Nederland, bleek uit cijfers die gisteren bekend werden gemaakt. Bijzonder is ook dat Amsterdam bijna evenveel christenen telt als moslims (15 tegen 14 procent).

Neutraliteit 

Dat zet de verhoudingen onder druk. Ook politici en ambtenaren hebben vaak weinig affiniteit met godsdienst en niet voor niets wordt in Amsterdam steeds vaker de in Frankrijk gangbare uitleg van de scheiding tussen kerk en staat verdedigd: het publieke domein moet volledig neutraal zijn en godsdienstige uitingen moeten eruit worden geweerd.

Kennedy bepleitte iets anders: laat kerk en staat 'onbevangen, ontspannen en nieuwsgierig' met elkaar omgaan. Dat klinkt eenvoudig, maar is het niet. Neem de vraag of de Oosterkerk verhuurd mag worden aan een 'homovijandige' kerk. "Voor je het weet, ga je als overheid zelf theologiseren, door te bepalen wat goed geloof is en wat niet", aldus Kennedy.

Een andere insteek dan die van Cohen is niet nodig, stelde wethouder Simone Kukenheim (D66) na afloop. Met de Franse benadering van volledige neutraliteit heeft zij weinig op. "Neutraliteit bestaat niet. Wat neutraal is voor de een, is het niet voor de ander. We willen dat iedereen zich thuis voelt in Amsterdam. Dat vereist tolerantie, en ook wederzijds respect."



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Laat kerk en staat 'onbevangen, ontspannen en nieuwsgierig' met elkaar omgaan.