Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Amsterdam is toe aan een ‘Venetiaanse aanpak’

Samenleving

Hans Marijnissen

Arre Zuurmond is gemeentelijke ombudsman voor Amsterdam. © Olaf Kraak
Amsterdam

Na een logeerpartij op de wallen heeft ombudsman Arre Zuurmond zijn eindverslag bij de burgemeester afgeleverd. Alles moet anders.

De Amsterdamse ombudsman Arre Zuurmond worstelt met de beeldspraak: het centrum van de hoofdstad is een urban jungle, maar ook een ‘overbegraasde vlakte’ à la Oostvaardersplassen. Tegelijkertijd lijkt het gebied op een industrieterrein waar de bedrijvigheid van het toerisme te dominant­­ wordt.

Lees verder na de advertentie

In zijn eindrapport ‘Feesten of beesten’, dat hij zondag in debatcentrum De Balie aan de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema aanbood, concludeert de ombudsman in ieder geval dat Amsterdam lijdt aan een ziekte die niet zomaar te genezen is.

Zwarte geld

De economie groeit wereldwijd, steeds meer mensen vliegen steeds goedkoper en via digitale netwerken (Groupon, Airbnb) krijgen ze voordelig vermaak en verblijf aangeboden. Zeker in Amsterdam dat vanwege het imago ‘een bijzondere doelgroep’ trekt: toeristen met weinig geld op zoek naar alles wat thuis is verboden.

Met die ‘deterritorialisering’ en digitalisering­­ heeft het traditionele gezag­­ het nakijken, analyseert de ombudsman, en maken criminele groepen juist maximaal gebruik van de ‘open stad’ door hun zwarte geld in de toeristensector te investeren.

Zuurmond zorgde afgelopen zomer al voor enige opschudding toen hij in Trouw voor het eerst verslag deed van ‘enkele weken op de Wallen’. De ombudsman raakte zo bedolven onder de klachten van burgers, dat hij besloot eens een tijdje in de Sint Olofspoort te gaan wonen, in het hart van het uitgaanscentrum. Hij was, kort samengevat, onthutst door de wetteloosheid die hij er ’s nachts aantrof.

Kosmopolieten

Zes maanden later heeft Zuurmond één boodschap aan de burgemeester: neem de klagers serieus. Dat zijn geen zeurpieten die de hoofdstad terug willen brengen naar de jaren vijftig of een ‘Lunteren aan de Amstel’ nastreven, maar kosmopolieten die best tegen een stootje kunnen en óók het (sociale) verval van de binnenstad aan de kaak stellen. Daar moet de gemeente beter naar luisteren, zegt hij.

De ombudsman heeft de teloorgang van Amsterdam voor het overzicht in zeven stukken geknipt: vervuiling, overlast, overtoerisme, daklozen, sekswerk, drugs en ondermijning. Voor alle onderwerpen geldt dat de handhaving en de controle door de gemeente te gefragmenteerd is. Om een vrij eenvoudig onderwerp als huisvuil en afval te nemen, beschrijft Zuurmond dat het aanbod door het grote aantal fastfoodzaken enorm is, maar dat de schoonmaak wordt verzorgd door maar liefst vier verschillende partijen die elkaars afval laten staan. Zwerfvuil en opengescheurde zakken blijven zo liggen: niemand die zich verantwoordelijke voelt.

Die verkokering komt in alle sectoren voor. Een handhaver die de taxi’s in goede banen leidt, treedt niet op tegen racende scooters in het voetgangersgebied. De politie weigert assistentie aan een moeder met een verslaafde zoon, omdat deze geen strafbare feiten heeft gepleegd.

In Amsterdam moeten de diensten beter samenwerken, als ‘één overheid’, maar het probleem is ook dan te groot. De grote steden moeten ook de handen ineenslaan en samenwerken met hotspots in het buitenland.

Eetverbod

Zuurmond geeft ook praktische adviezen aan de burgemeester. Amsterdam heeft Venetiaanse maatregelen nodig, zoals een verbod op eten en drinken op straat in bepaalde gebieden. Via het aandeel in Schiphol moet het aantal goedkope vluchten worden beperkt, en de stad zou opnieuw moeten kijken naar de prostitutie. Niet de sekswerkers zelf, maar de exploitanten en de eigenaren van de bordelen zouden moeten worden aangepakt.

‘Het beleid van de afgelopen jaren om een aantal ramen te sluiten heeft overigens alleen maar geleid tot méér problemen’, schrijft Zuurmond. Het aantal toeristen is nu sterk geconcentreerd in een veel kleiner gebied. 

Lees ook:

Ombudsman slaat alarm: ‘Het centrum van Amsterdam is ‘s nachts een wetteloze jungle’

De ombudsman schetst een onthutsend beeld van nachtelijk Amsterdam.

Deel dit artikel