Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Witte Zuid-Afrikanen voeren al eeuwen oorlog tegen ons, alleen noemen ze het niet zo'

samenleving

Niels Posthumus

Het kan Zanele Lwana weinig schelen dat witte Zuid-Afrikanen haar beweging agressief vinden. © Bram Lammers

Organisatie Black First Land First (BLF) is het afgelopen jaar razendsnel berucht geraakt onder witte Zuid-Afrikanen. En haar acties worden steeds militanter.

Dat witte Zuid-Afrikanen bang zijn voor haar organisatie kan Zanele Lwana (26) weinig schelen. "Als zij BLF te agressief vinden, is dat niet ons probleem", grijnst de vicevoorzitter. "Weet je wat ik pas agressief gedrag vind: je zwarte huishoudster zo weinig betalen dat ze er nauwelijks van kan rondkomen... terwijl je dat weet." BLF is de afkorting voor Black First Land First, een organisatie die strijdt voor landherverdeling. Ongelijk landbezit is een open wond uit het racistische verleden. Vanaf 1913 mochten zwarte Zuid-Afrikanen nog slechts in dertien procent van Zuid-Afrika grond bezitten, de rest was voor de witte minderheid. Na de afschaffing van de apartheid in 1994 was het de ambitie van Nelson Mandela's nieuwe ANC-regering om in 25 jaar dertig procent van de landbouwgrond te herverdelen. Voorlopig staat de teller slechts op tien procent. Lwana praat niet, ze declameert. Zo luid en enthousiast dat het intimiderend overkomt. BLF streeft niet naar een gemakkelijke dialoog. "Dapper hoor, dat je als witte man ons kantoor binnen durft", zegt een medewerker bij aankomst in de lift. Hij is serieus.

Lees verder na de advertentie
Wij willen een Zuid-Afrika waar de zwarte meerderheid op de eerste plaats komt

"Witte mensen zijn onze vijanden", legt Lwana uit op haar werkplek aan het Gandhi-plein in Johannesburg. "BLF-lid kun je alleen worden als je zwart bent. We zijn een pan-Afrikaanse zwarte bewustzijnsbeweging. Startpunt is dat witte mensen, via slavernij, kolonialisme en aanhoudende racistische, kapitalistische uitbuiting, de oerbron zijn van ons lijden als zwarte bevolking."

Dus valt BLF die witte vijanden aan. Via beledigingen en tirades op sociale media. Maar ook met fysieke protestacties, zoals onlangs voor het huis van een witte journalist. Daar kwam het zelfs tot een opstootje. En BLF groeit snel. Lwana: "We bestaan pas één jaar, maar hebben al ruim 100.000 leden".

Witte Zuid-Afrikanen voeren al eeuwen oorlog tegen ons, alleen noemen ze het niet zo

Logische vervolgstap

BLF is komt voort uit de groeiende onvrede onder veel zwarte jongeren in Zuid-Afrika. Zij vinden dat er sinds het einde van de apartheid te weinig is veranderd. Witte Zuid-Afrikaanse huishoudens bleven gemiddeld zes keer rijker dan zwarte. Standbeelden van witte kolonisten zijn zelden weggehaald. Nog altijd zijn er wegen vernoemd naar ex-apartheidspresidenten als John Voster, en het bedrijfsleven is nog steeds overwegend in witte handen. Oppositiepartij Economic Freedom Fighters (EFF) en studentenprotestbeweging #RhodesMustFall (Cecil Rhodes was een witte koloniale onderdrukker) gingen voor. BLF is de radicalere, maar logische vervolgstap. Ook het thema landherverdeling is steeds centraler komen te staan in het dekolonisatiedebat. BLF heeft dat als ultiem speerpunt.

"Wij willen een Zuid-Afrika waar de zwarte meerderheid op de eerste plaats komt", zegt Lwana. "En we kunnen onszelf niet bevrijden zonder onze grond terug te eisen. Zolang we die niet bezitten, hebben we geen zeggenschap over de grondstoffen eronder en beslissen we niet over de bestemming ervan. Witte Zuid-Afrikanen bepalen alles: waar je voedsel mag verbouwen, waar huizen komen, in welke grond mijnen mogen worden afgraven. Doordat ze het land bezitten, domineren zij elke economische sector." EFF kaart landherverdeling ook veelvuldig aan. Maar volgens Lwana is die partij onbetrouwbaar. EFF is zo fel tegenstander van ANC-president Jacob Zuma dat ze in enkele steden coalities is aangegaan met de vaak als wit beschouwde Democratic Alliance (DA), om het ANC uit de stadsbesturen te drukken. Lwana's ogen spreken boekdelen. "De EFF zorgt ervoor dat we daar nu weer onder wit bestuur staan. De EFF zou niet onze zwarte president, maar de witte racisten van de DA moeten bestrijden." Ze prijst in dat kader president Mugabe van Zimbabwe. "De enige echt moedige leider in Afrika. Hij durfde zijn witte bevolkingsdeel met haar historische misdaden te confronteren." Mugabe-aanhangers bezetten rond de eeuwwisseling met geweld boerderijen van witte Zimbabwanen.

Het leidde tot internationale sancties en een ineenstorting van de Zimbabwaanse agrarische sector. Toch verzekert Lwana dat BLF van plan is eind dit jaar ook enkele Zuid-Afrikaanse boerderijen te bezetten. Zonder strijd zal dat niet gaan. De rechtse witte partij Vryheidsfront Plus waarschuwde zelfs al voor een burgeroorlog. Lwana haalt haar schouders op. "Witte Zuid-Afrikanen voeren al eeuwen oorlog tegen ons, alleen noemen ze het niet zo. Dus ja, we zijn bereid erom te vechten." Het zijn woorden die gematigde Zuid-Afrikanen angst inboezemen. Maar dat is ook de bedoeling.

Lees ook: Grondbezit verdeelt Zuid-Afrika

Is BLF een marionet van de corrupte Gupta-familie?

Uit duizenden gelekte e-mails die bekendstaan als #GuptaLeaks zou blijken dat BLF-leider Andile Mngxitama nauwe banden heeft met de in Zuid-Afrika beruchte Gupta-familie. De steenrijke Gupta's zouden via corrupte relaties de regering van president Jacob Zuma in hun macht hebben.

Zanele Lwana lacht honend. "Witte media verspreiden voortdurend leugens, omdat het witte bedrijfsleven niet kan verkroppen dat er eindelijk ook een niet-witte, Indiase familie zakelijk succes heeft. Dat gooit koloniale bedrijfsprivileges overhoop. De Gupta's zijn niet onze vijand. Zij en Zuma staan aan de kant van de zwarte Zuid-Afrikanen."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Wij willen een Zuid-Afrika waar de zwarte meerderheid op de eerste plaats komt

Witte Zuid-Afrikanen voeren al eeuwen oorlog tegen ons, alleen noemen ze het niet zo