Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Wij bepalen niet wat geluk is, we helpen bij het verkrijgen ervan'

Samenleving

Marjon Op de Woerd

Steven van Dijk, PvdA-wethouder van geluk en financiën. © Gemeente Schagen
Interview

De gemeente Schagen heeft een wethouder van geluk, begroot op geluk en stuurt op geluk. En het plaatselijke Clusius College geeft lessen in het vak.

De man die voor het geluksbeleid politiek verantwoordelijk is, is wethouder van geluk en financiën Jan Steven van Dijk (PvdA). "Mij zijn geen vooroordelen vreemd. Toen ik voor het eerst over dit plan hoorde, keek ik ook als een aap naar een computer. Nu bestrijd ik associaties als 'vaag' en 'zweverig' met hand en tand. Dit is waartoe wij op aarde zijn."

Lees verder na de advertentie

Schagen stuurt op geluk. Wat betekent dat?

"Ik geloof dat het de taak van de overheid is bij te dragen aan het welbevinden van inwoners. De term die dat het beste dekt is 'geluk'. We hebben het dan niet over de lotto winnen of over een woeste verliefdheid, wel over duurzaam geluk en tevredenheid. Samen met Ehero (Erasmus happiness economics research organisation van de Rotterdamse Erasmus Universiteit, red.) hebben we inwoners van Schagen een vraag gesteld: 'Wat maakt jullie nou gelukkig?' Daar zijn twaalf factoren uitgekomen. Ten eerste moet iedere keuze en uitgave in de begroting nu bijdragen aan een van die twaalf factoren. Ten tweede maken we nu samen met de inwoners het beleid."

Ik begrijp de kritiek en ben er blij mee, want een theorie moet je proberen onderuit te schoppen om 'm steviger te maken

Hoe ziet dat er in de praktijk uit?

"Stel, we moeten in een straat het riool vervangen. De hele straat gaat open en we halen alles eruit. Parkeerplekken, bomen, fietsrekken, echt alles. Vroeger stuurden we iedereen die daar woont een brief met wat uitleg, datum van oplevering en klaar. Nu doen we het anders. Want we kunnen na de vervanging van het riool alles wel weer terugplaatsen op de oude plek, maar we kunnen ook iedereen uitnodigen voor koffie en samen een metamorfose van de straat mogelijk maken.

"Maar dat is slechts één voorbeeld. We werken ondertussen ook aan geluksbudgetten voor mensen die in een isolement zitten, zodat hun leven weer een beetje kleur krijgt. En aan het markeren van geluksplekken in de stad. "Welke plek associeert u met geluk en wat is het verhaal daarbij?", vragen we onze inwoners. Dat kan bewustwording én een mooie wandelroute opleveren."

Dat klinkt prachtig, maar ook u kunt een euro maar één keer uitgeven. Door geluk te meten kunt u straks zien welke maatregel meer gelukswinst per euro oplevert. Hoe kiest u wiens geluk meer gemeentelijk geld verdient?

"Dat vind ik razend lastig. Dit is precies waar de politiek om de hoek komt kijken. Gaan we voor het grootste effect of voor het snelle succes? Voor die kleine groep heel erg ongelukkigen heb je een enorme zorgverantwoordelijkheid, maar wat als je een grote groep niet bedient omdat je die kleine groep helpt? Deze discussie hebben we in dit gemeentehuis nog niet zo gevoerd. We zijn pas net onderweg. In het algemeen is het overigens wel zo dat het moeilijker is mensen van een gelukscijfer 7,8, het gemiddelde cijfer hier, naar een 7,9 te trekken dan van een 4 naar een 5."

Kritische stemmen vrezen een overheid die bepaalt wat geluk is en die inwoners dicteert gelukkig te zijn.

"Ik begrijp de kritiek en ben er blij mee, want een theorie moet je proberen onderuit te schoppen om 'm steviger te maken. Maar ho ho, ik bepaal helemaal niets in dit geval. Ik heb een gerenommeerd instituut gevraagd onderzoek naar te doen onder de inwoners van Schagen. We bepalen niet wat geluk is en we maken ook niemand gelukkig. We helpen slechts bij het verkrijgen van geluk. Dat is echt een verschil."

Vanuit Den Haag klinkt vaak de roep om de 'zelfredzaamheid' van de burger. Hoe verhoudt sturen op geluk zich daartoe?

"Mensen die onafhankelijker zijn, voelen zich prettiger dan mensen die flink leunen op steun en hulp uit de omgeving. Wij proberen de inwoners zo slim mogelijk te faciliteren zodat ze zelf iets kunnen doen om gelukkiger te worden. Dat is een vorm van zelfredzaamheid. We moeten alleen oppassen dat we niet doorslaan. Dat we alleen nog maar faciliteren en dat we mensen laten barsten als ze de kans niet grijpen."

Hoe (on)gelukkig?

Waar in Nederland vinden we de gemeenten met het hoogste percentage gelukkige en ongelukkige inwoners? In Hellendoorn zegt 94,4 procent gelukkig te zijn, in Dongen is dat 94,2 procent en in Grootegast 94 procent. Anders is dat in Rotterdam, waar 18,4 procent van de inwoners zegt niet (zo) gelukkig te zijn. In Amsterdam is dat 18,1 procent en in Vaals 17,9 procent. Gelukkige inwoners scoren gemiddeld een 7 of hoger op een schaal van 0 tot 10 van levenstevredenheid en/of geluk en een 4 of hoger op de 6-puntsschaal voor stemmingsniveau, aldus het onderzoek van Ehero en Atlas voor Gemeenten 2017.

'Ervaren van positieve gevoelens'

Duurzaam geluk is het regelmatig ervaren van positieve gevoelens en een algemene tevredenheid met het eigen leven. Wat zijn de twaalf verbeterpunten die kunnen bijdragen aan het geluk van de inwoners van Schagen?

1. Toename zinvol werk
2. Versterken verbondenheid in de buurt
3. Verbeteren (betekenisvol) contact met anderen/verminderde eenzaamheid
4. Verhogen vertrouwen in de gemeente
5. Aanleggen/faciliteren/ verbeteren sportvoorzieningen
6. Versterken trots op woonplaats
7. Verbeteren tevredenheid met relaties
8. Faciliteren/stimuleren deelname maatschappelijk leven
9. Verbeteren sociale vangnet
10. Verhogen kwaliteit openbare ruimte
11. Faciliteren buurtgericht samenwerken
12. Verbeteren relatie inwoner-gemeente

Lees ook: 'Een lesje geluk op school werkt al snel door tot aan de eettafel thuis'

Deel dit artikel

Ik begrijp de kritiek en ben er blij mee, want een theorie moet je proberen onderuit te schoppen om 'm steviger te maken