Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

‘Voor journalisten in Venezuela heerst totale willekeur’

Samenleving

Jarron Kamphorst

Journaliste Beatriz Adrian woont tijdelijk in Den Haag. Ze is gevlucht uit Venezuela nadat zij door het regime van Maduro was opgepakt. © Inge Van Mill

Sinds januari ver­blijft de Venezolaans journaliste Beatriz Adrián in ballingschap in Nederland. Hoe kijkt zij aan tegen de situatie in haar land? 

Enigszins aangeslagen loopt Beatriz Adrián (45) het Nutshuis aan de Riviervismarkt in Den Haag binnen. Haar blik is ongerust. “Ik heb zojuist gehoord dat een vriend en collega van mij gisteren is opgepakt door de inlichtingendienst”, vertelt de Venezolaanse journaliste. “Er is al uren niets van hem vernomen en de overheid houdt de kaken stijf op elkaar.”

Lees verder na de advertentie

Het is het lot van veel journalisten in Venezuela. De afgelopen tijd heeft de regering-Maduro de jacht op de vrije pers opgeschaald. Bedreigingen, arrestaties en martelingen van onafhankelijke journalisten zijn aan de orde van de dag.

Adrián is al ruim twintig jaar werkzaam als journalist in Venezuela. “Sinds het aantreden van Hugo Chávez”, grijnst ze. In haar werk schuwt ze controversiële onderwerpen als corruptie en mensenrechtenschendingen niet. Op Twitter noemt ze zichzelf daarom naast journalist ook sociaal ondernemer. “Ik strijd tegen elke vorm van onrechtvaardigheid in Venezuela door die aan de kaak te stellen.” En die strijd blijft niet onopgemerkt. Op Twitter heeft Adrián ruim 300.000 volgers.

Werken voor Venezolaanse media is ontzettend lastig, vrijwel alles wordt gecensureerd

Beatriz Adrián

Tot een aantal jaar geleden werkte Adrián voor de Venezolaanse tv-zender Globovisión. Toen het kanaal in handen kwam van een aan de regering gelieerde zakenman, stapte ze over naar het Colombiaanse Caracol Televisión, waar ze aan de slag ging als correspondent in Venezuela. “Werken voor Venezolaanse media is ontzettend lastig, vrijwel alles wordt gecensureerd of staat direct of indirect onder controle van de regering”, vertelt Adrián. “Verslaggevers van buitenlandse media werden tot voor kort relatief met rust gelaten.”

Censuur

Maar ook de buitenlandse pers wordt inmiddels de duimschroeven aangedraaid. Vorige week nog werd de Amerikaanse journalist Cody Weddle opgepakt door de militaire inlichtingendienst en het land uitgezet. De Duitse verslaggever Billy Six zit al sinds november vast. De situatie voor journalisten wordt volgens Adrián met de dag onveiliger. “Alles wordt gecontroleerd door de regering. Voor scholen, ziekenhuizen en andere openbare gebouwen staan agenten. Dat bemoeilijkt de alledaagse verslaggeving.”

Ook Adrián ondervond de censuur aan den lijve. Met een bijna sinistere kalmte vertelt ze hoe ze op 13 januari door de Sebin, de Venezolaanse inlichtingendienst, werd opgepakt. “Ik was samen met een collega van CNN verslag aan het doen van het overlijden van twaalf mensen in een ziekenhuis in Caracas na een massale stroomstoring. Terwijl ik in gesprek was met een van de nabestaanden, verscheen er een bericht op Twitter van de echtgenote van Juan Guaidó (de zelfbenoemde interimpresident, red.). Hij zou zijn opgepakt door de Sebin.”

Machinegeweren

Samen met CNN-collega Osmary Hernández besloot Adrián poolshoogte te nemen bij het nabijgelegen hoofdkwartier van de geheime dienst. “We hebben in een auto tegenover de ingang van het gebouw zitten wachten. Guaidó hebben we nooit gezien. Achteraf bleek dat ze hem na tien minuten vrij hadden gelaten. Het was onduidelijk waarom.”

Na een tijdje wachten kwam er een groep mannen in uniform met machinegeweren op hun buik op de twee journalistes af. De agenten dwongen beide vrouwen uit te stappen. Niet veel later verschenen twee mannen in burger die Adrián en Hernández het gebouw van de Sebin inleidden. “Ze trokken ons met geweld naar binnen en begeleidden mij naar de kelder. Ik wist op dat moment niet of ik moest huilen of gillen. Ik dacht dat ik mishandeld zou worden, of erger.”

Als je iemand bent die ze niet aanstaat of iets doet wat ze niet zint, dan pakken ze je op en intimideren ze je

Beatriz Adrián

Ze werd een paar uur vastgehouden. Er werden gegevens van haar telefoon gewist en bestanden in beslag genomen. “Dit is exact hoe het Venezolaanse veiligheidsapparaat te werk gaat. Als je iemand bent die ze niet aanstaat of iets doet wat ze niet zint, dan pakken ze je op en intimideren ze je. Het is totale willekeur.”

Na haar vrijlating werd Adrián op nationale tv zwartgemaakt. “Ze verkondigden publiekelijk dat ik in een complot zat met de Amerikaanse imperialisten om de regering omver te werpen, dat ik een spion zou zijn van Guaidó.”

Om verdere bedreigingen en mogelijke vergelding te voorkomen, besloot Adrián Venezuela te ontvluchten. Via het zogeheten Shelter City-programma wist ze haar geboorteland uit te komen. Dit initiatief van de mensenrechtenorganisatie Justice and Peace biedt mensenrechtenactivisten een tijdelijke veilige haven indien zij in eigen land vanwege hun werk worden bedreigd. “Binnen 24 uur was ik het land uit. Alleen. Mijn man en kinderen zijn nog altijd in Venezuela.” Haar stem trilt. “Het is moeilijk om contact met ze te krijgen. Maar naar omstandigheden maken ze het goed.”

Agressie

Adrián kan nog een maand in Nederland blijven dankzij het Shelter City-programma. “Half april ga ik terug naar Venezuela. Ik heb nog geen idee hoe ik me daar staande ga houden. Het is er niet veiliger op geworden. De agressie tegen journalisten wordt alsmaar erger. Mijn collega van CNN is nu een maand terug in Venezuela, ook zij was tijdelijk naar het buitenland gevlucht. Nu doet ze haar werk met bodyguards.”

Zelf heeft Adrián goede hoop dat Venezuela aan de hand van Juan Guaidó uit de crisis kan komen. “Ik heb Guaidó een aantal keer ontmoet. Hij is oprecht en nederig en bereid om grote risico’s te nemen. Hij heeft de stem van de straat overgenomen en zijn populariteit en macht groeit met de dag.”

Toch zal Guaidó het niet in zijn eentje redden om een eind te maken aan de crisis in Venezuela, meent Adrián. “Hij heeft hulp van buitenaf nodig, en dan doel ik niet op een militaire interventie. De regering kan volgens mij alleen vallen als bepaalde gevoelige informatie naar buiten komt. Als bijvoorbeeld bekend wordt waar Maduro en consorten hun geld oppotten en die tegoeden worden bevroren, dan staan ze met hun rug tegen de muur. Zo lang dat niet gebeurt, blijft Maduro aan de macht en blijven de Venezolanen gegijzeld in eigen land.”

Lees hier meer nieuws en achtergrondverhalen over de crisis in Venezuela.

Lees ook: 
Langzaam rot alles weg in Venezuela

Na vijf dagen zit Venezuela nog altijd zonder stroom. Inwoners van het land improviseren om te overleven.

Juan Guaidó geeft de Venezolaanse oppositie een smoel en een doel

Juan Guaidó, tot voor kort een politieke onbekende, blijkt een serieuze uitdager van president Maduro. De regering-Trump wil hem ook financieel steunen.

Deel dit artikel

Werken voor Venezolaanse media is ontzettend lastig, vrijwel alles wordt gecensureerd

Beatriz Adrián

Als je iemand bent die ze niet aanstaat of iets doet wat ze niet zint, dan pakken ze je op en intimideren ze je

Beatriz Adrián