Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Thuiszitten voorkom je niet alleen met gedreven leraren; de zorg moet het onderwijs in'

Samenleving

Maaike Bezemer

© studio Vonq

Al geldt het terugdringen van het aantal thuiszitters als politieke prioriteit, de groep die langer dan drie maanden geen school bezoekt, blijft even groot: ruim 4000 kinderen. Toch gloort er hoop, meent scheidend 'aanjager' Marc Dullaert. 

Voor de derde keer is er vandaag een thuiszitterstop waar onderwijsbestuurders, gemeenten en minister Arie Slob zoeken naar een oplossing voor dit hardnekkige probleem. Het is de laatste keer dat oud-kinderombudsman en vertrekkend aanjager Marc Dullaert er bij zit.

Lees verder na de advertentie

Is het niet frustrerend dat u het aantal thuiszitters niet wezenlijk omlaag heeft kunnen brengen?

"Aanjagen kun je maar een beperkte periode doen, anders word je weer zo'n instituut. De opdracht was voor twee jaar. Het gaat langzaam, maar ik ervaar dat niet als frustrerend. Met grote en middelgrote steden heb ik een thuiszitterspact gesloten, over een eenduidige definitie van thuisblijvers en hoe ze geregistreerd worden. Het zijn ook concrete afspraken met zorgverleners. En met justitie, die nodig is als ouders een kind onterecht thuis houden.

"Bij het voortijdig schoolverlaten zag je eerst een enorme toename toen de registratie verbeterde. De resultaten komen later. Ik zie in het land al genoeg goede voorbeelden."

Overigens: niet-thuis­zit­ten is nog iets anders dan passend onderwijs

Marc Dullaert

Waar dan?

"Ik zie in de vier grote steden meer mankracht hebben en een schil van maatschappelijk werk en zorg om het onderwijs heen hebben gebouwd. Gezamenlijk kunnen gemeenten, samenwerkingsverbanden en scholen vroeg ingrijpen. Ik zie dat het hen steeds beter lukt uitval te voorkomen. Maar er zijn regionaal grote verschillen."

Marc Dullaert © ANP

Waar gaat het mis?

"Grootste knelpunt is dat de zorg achterblijft. Er is een plaatsingsplicht, een school kan worden aangewezen een kind op te nemen. Maar wat heeft een kind aan een school als de juiste ondersteuning ontbreekt? De wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg zijn groot. Je kunt als leerkracht nog zo gedreven zijn, maar als er geen begeleiding is door een psycholoog of orthopedagoog, dan kun je het wel schudden. De zorg moet het onderwijs in."

Lukt het voor 2020? Passend onderwijs voor alle thuiszitters?

"Misschien is school niet voor iedereen haalbaar, maar wel voor een groot deel van deze groep. Het is ook aan de politiek om te strikte regels aan te pakken. Te vaak gaat het nog over verschillende budgetten: zorggeld dat niet in het onderwijs mag worden ingezet, of andersom. Of regels die een kind verplichten minstens de helft van de tijd op school te komen, terwijl dat nog niet haalbaar is. 

"Overigens is niet-thuiszitten nog iets anders dan passend onderwijs. Zelfs al is iedereen straks van de lijst, dat wil niet zeggen dat er voldoende ondersteuning is en dat elke leerling op het juiste niveau onderwijs krijgt. Echt passend onderwijs vraagt nog meer maatwerk."

Succesvol initiatief: leren in 'de villa'

Het begint met een onderbuikgevoel als een leerling meer dan gemiddeld afwezig is. Vaak kan de school dan een passend programma bieden, zegt Hagdorn. In plaats van de reguliere lessen in het grote gebouw, tussen 1500 leerlingen, is er dan de villa.

We zijn er niet alleen voor vakinhoudelijk onderwijs, maar ook voor de vorming van leerlingen, dat ze zich ontwikkelen, zich staande kunnen houden

Marion Hagdorn

Dat is een groot woord voor de oude conciërgewoning die vorig jaar is verbouwd. Er zijn twee woonkamers, met ruimte om te relaxen, een grote eettafel en een paar werkplekken met computer. Soms komt een leerling eerst een halve dag, vertelt Hagdorn.

"Al is het maar om wat te lezen. De villa is een veilige omgeving en zo zijn de leerlingen toch even weg van huis en blijven ze leeftijdsgenoten ontmoeten. Hoe langer je thuis bent, hoe lastiger het is om terug te komen."

In de villa zitten nu tien leerlingen, vier zijn sinds de start in september teruggestroomd naar school. De conrector wil niet al te specifiek ingaan op hun problemen, de groep is kwetsbaar. Hun situatie past in ieder geval bij de oorzaken van langdurig verzuim die vaak opduiken: ziekte, faalangst, autisme, problemen thuis.

Afvinken

Begeleiders kijken wat een leerling aankan en daarop worden de lessen aangepast. Hagdorn: "Docenten komen naar de villa, maar er zijn ook leerlingen die nog lessen volgen met hun eigen klas." Als een kind niet in het reguliere systeem past, dan moet je buiten het systeem durven denken, vindt de conrector. "We zijn er niet alleen voor vakinhoudelijk onderwijs, maar ook voor de vorming van leerlingen, dat ze zich ontwikkelen, zich staande kunnen houden. De school hoeft niet strikt alle kerndoelen af te vinken."

Voordeel is dat er extra budget is. Het Lyceum levert de docenten, maar ook de gemeente betaalt mee. En er is goed overleg met de jeugdarts die via zijn praktijk ondersteuning biedt en met het dorpsteam dat actief is in de gezinnen. "De oplossing zit in het verbinden van zorg en onderwijs", zegt de conrector. "Dat zijn normaal gesproken verschillende systemen, maar nu hoeven we niet te bakkeleien wat school of jeugdhulpverlening precies betaalt."

De gemeente Utrechtse Heuvelrug heeft voor nog eens een jaar geld uitgetrokken voor het initiatief.

Lees ook: Zorg en onderwijs ineen, Culemborg krijgt de primeur
De dochter van Marieke Stolte heeft autisme en redt het niet op school. Haar moeder richt nu een ontwikkelplek op voor slimme thuiszitters.

Deel dit artikel

Overigens: niet-thuis­zit­ten is nog iets anders dan passend onderwijs

Marc Dullaert

We zijn er niet alleen voor vakinhoudelijk onderwijs, maar ook voor de vorming van leerlingen, dat ze zich ontwikkelen, zich staande kunnen houden

Marion Hagdorn