Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Je kunt leraren niet verwijten dat ze geen tijd hebben voor extra leesoefeningen'

Samenleving

Petra Vissers

"In feite is lezen gewoon een trucje dat geautomatiseerd moet worden", zegt de Groningse hoogleraar dyslexie Ben Maassen. "Dat automatiseren lukt mensen met dyslexie niet." © Archieffoto ANP

Opnieuw gedoe over het hoge aantal kinderen dat last zou hebben van dyslexie. Allemaal de schuld van het onderwijs, kopte het Algemeen Dagblad vanmorgen. Leerkrachten oefenen te weinig met leerlingen die slecht kunnen lezen en spellen. Ouderwets stampen zou de oplossing zijn.

Wat is er aan de hand?

Lees verder na de advertentie

Onnodig veel kinderen krijgen het stempel dyslexie, aldus hoogleraar Anna Bosman van de Radboud Universiteit vandaag in het Algemeen Dagblad. Ze is niet de eerste die zich daar zorgen over maakt. Eerder toonde het programma RamBam aan hoe gemakkelijk het is een dyslexieverklaring te krijgen, toen het de programmakers lukte er een aan te vragen op naam van onderwijsminister Jet Bussemaker. Eind januari nog stelde de 82-jarige Balt van Raamsdonk in Trouw dat dyslexie te voorkomen is door het leesonderwijs te veranderen. Ook volgens Bosman doet het onderwijs leerlingen met lees- en spellingsproblemen tekort. Veel kinderen hebben simpelweg meer oefening nodig.

Wat is dyslexie eigenlijk?

Wat dyslexie precies is en waar het door veroorzaakt wordt, is nog niet duidelijk. "Maar we weten wel dat een klein deel van de kinderen, hooguit vijf procent,  aantoonbaar niet of onvoldoende in staat zal zijn om te leren lezen", zegt de Groningse hoogleraar dyslexie Ben Maassen. Zij hebben moeite met de koppeling tussen de klank van een woord en het teken dat ze lezen, blijkt onder meer uit hersenonderzoek. "In feite is lezen gewoon een trucje dat geautomatiseerd moet worden", zegt Maassen. "Dat automatiseren lukt mensen met dyslexie niet."

In feite is lezen gewoon een trucje dat ge­au­to­ma­ti­seerd moet worden

Ben Maassen, hoogleraar dyslexie

Hoeveel mensen hebben dyslexie?

Hoeveel Nederlanders precies last hebben van dyslexie is niet bekend. Duidelijk is wel dat het er op papier meer zijn dat de vijf procent die Maassen noemt. Volgens de laatste CBS-cijfers heeft acht procent van de basisschoolleerlingen dyslexie, waarbij opvalt dat kinderen met een migratieachtergrond minder vaak een verklaring hebben dan autochtone leerlingen. Uit recente cijfers die in opdracht van het ministerie werden verzameld blijkt dat op een derde van de basisscholen meer dan vijf procent van de leerlingen een dyslexieverklaring heeft. Op zo'n twee procent van de scholen zou meer dan tien procent van de leerlingen dyslexie hebben. Er zijn zelfs scholen waar twintig procent van de leerlingen een dyslexieverklaring op zak heeft.

Hoe komen die kinderen daar aan?

Behalve de groep met dyslexie, is er een groep zwakke lezers, zegt Maassen. "Dat zijn, weten we uit onderzoek, zo'n tien tot vijftien procent van de kinderen." Zij moeten inderdaad veel oefenen om goed te leren lezen, veel meer dan een gemiddeld kind. "Het probleem is dat de fouten die zij in het begin van het leerproces maken dezelfde fouten zijn die mensen met dyslexie maken", zegt Maassen. Het onderwijs is volgens hem niet goed in staat in te springen op die groep zwakke lezers. "Zij krijgen vaak onterecht een dyslexieverklaring, waardoor ze ontheven worden van lezen terwijl ze eigenlijk veel extra tijd moeten besteden aan lezen."

Behalve de groep met dyslexie, is er een groep zwakke lezers

En nu?

Het is onderwijsminister Jet Bussemaker ook opgevallen dat het aantal dyslexieverklaringen hoger ligt en harder groeit dan logisch verklaarbaar is. Ze laat de Inspectie van het Onderwijs onderzoek doet naar de grote verschillen tussen scholen, schreef ze eind december aan de Tweede Kamer. Ook wil ze samen met het ministerie van volksgezondheid bespreken hoe het aantal dyslexieverklaringen kan worden teruggedrongen. Volgens Maassen moet er in de klas meer geld en tijd komen voor zwakke lezers die extra aandacht nodig hebben. In die zin is hij het eens met zijn collega Bosman, al maakt hij het onderwijs geen verwijten. "Het systeem is overbelast. We kunnen het leerkrachten niet kwalijk nemen dat zij niet overal tijd voor hebben."

Deel dit artikel

In feite is lezen gewoon een trucje dat ge­au­to­ma­ti­seerd moet worden

Ben Maassen, hoogleraar dyslexie

Behalve de groep met dyslexie, is er een groep zwakke lezers