Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

‘Hoe zouden de kinderen uit Biafra terugkijken?’

Samenleving

Co Welgraven

Een foto van een zwaar ondervoed kind genomen op 26 februari 1969 in Biafra, een provincie van Nigeria die zich eind jaren zestig had afgescheiden. © AFP
Vandaar dit boek

De oorlog en hongersnood eind jaren '60 in Biafra hebben een diepe indruk gemaakt op schrijver Marie Louise Schipper.

Dit boek heeft een lange voorgeschiedenis. Zo’n vijftien jaar geleden stond er een essay in de Volkskrant over de oorlog in Biafra. Dat was een provincie van Nigeria die zich eind jaren zestig had afgescheiden. Ik was toen een klein kind, maar ik kon me nog goed de beelden herinneren, in de krant en op tv, van Biafraanse kinderen, van mijn leeftijd ook, met dik opgezette buiken van de honger.

Lees verder na de advertentie

Het essay bracht die tijd voor mij weer helemaal terug. Ik dacht: hoe zouden die kinderen terugblikken op die oorlog waar ze zo onder geleden hadden? Ik besloot op onderzoek uit te gaan.

Bij toeval vond ik een foto van vijf kinderen uit Biafra die in Nederland waren geweest om hier aan te sterken. Die foto was genomen op Schiphol, ze zouden teruggaan en in een vluchtelingenkamp worden opgevangen. Hun namen stonden erbij, zo mooi krijg je het als journalist bijna nooit. Dat wordt een heel snelle, makkelijke reconstructie, concludeerde ik. Maar dat bleek tegen te vallen. Terre des Hommes, die verantwoordelijk was voor de overkomst van de kinderen, bleek geen archief te hebben en niemand van de organisatie kon zich er ook iets van herinneren. Wat ik heel raar vond, want de kranten stonden er eind jaren zestig bol van en ook de tv heeft er veel aandacht aan besteed.

Trekken en sjorren 

Ik ben zelf gaan trekken en gaan sjorren, heb tientallen mensen geïnterviewd, ben de archieven ingedoken, bladerde in kranten. Ik kwam erachter dat er een tweede groep van vijf kinderen naar Nederland is gekomen. Van hen is er één teruggegaan naar Nigeria, net als die eerste groep van vijf; twee zijn er overleden - het waren kwetsbare kinderen - en twee bleven in Nederland, opgevangen door pleegouders.

Aanvankelijk dacht ik er een stukje voor de krant over te kunnen schrijven. Maar het onderzoek werd groter en groter, met steeds meer zijtakken, te ingewikkeld om het tot een beknopt artikel te beperken. Gaandeweg besloot ik er een boek van te maken. Ik ben er zo’n vijftien jaar mee bezig geweest. Natuurlijk niet elke dag: er zijn nog twee andere boeken tussendoor gefietst, en ik heb daarnaast ook nog m’n gewone werk.

Wie wil dit na zoveel jaar nog lezen?

Sociale aspecten

Dit boek is bedoeld voor mensen die geïnteresseerd zijn in de sociale aspecten van een oorlog, in de hulpverlening, voor mensen die maatschappelijk betrokken zijn, die pleegouders zijn of bezig zijn met adoptie, want daarover gaat het ook. Natuurlijk heb ik ook wel sceptische reacties gehad: wie wil dit nog lezen? Toen eind 2011 de voormalige Biafraanse leider Ojukwu overleed, lukte het mij niet daarvan een bericht in de krant te krijgen. Was te lang geleden en niet interessant, kreeg ik te horen van een redacteur buitenland. Ik wilde voorkomen dat deze geschiedenis in de vergetelheid raakte. En als niemand m’n boek wil lezen: het zij zo.

Ik zie wel parallellen tussen de huidige vluchtelingencrisis en de oorlog in Biafra van destijds, al is de schaal totaal verschillend. Wat mij nu opvalt is dat mensen hier in Nederland ontzettend graag iets willen doen, net als toen, ze zijn heel begaan met anderen. En dat stemt toch wel hoopvol.

Biafra heeft op mij veel indruk gemaakt. Ik kan nog steeds geen eten weggooien, dat is me echt ingeprent door mijn ouders. Als ik mijn bordje niet leeg at, zei mij moeder: ‘De kinderen in Biafra snakken ernaar!’

Goede bedoelingen. De onvoorziene gevolgen van internationale noodhulp.
Marie Louise Schipper
Balans; 208 blz. € 19,99

© Marie Louise Schipper



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Wie wil dit na zoveel jaar nog lezen?