Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

‘Het gros van de ouders mishandelt hun kind niet moedwillig’

Samenleving

Amber Dujardin

© ANP
Interview

Kindermishandeling is een hardnekkig probleem, maar over de oorzaken is nog weinig bekend. Hoogleraar pedagogiek Lenneke Alink (Universiteit Leiden) krijgt vandaag de Ammodo Science Award voor haar onderzoek hiernaar. ‘Ik probeer te doorgronden waarom ouders op een bepaalde manier reageren.’

Hoeveel kinderen worden er mishandeld in Nederland?

Lees verder na de advertentie

“Uit de meest recente studies blijkt dat er op jaarbasis een kleine 120.000 kinderen slachtoffer zijn van mishandeling. Ongeveer de helft maakt meerdere vormen van mishandeling mee. Emotionele verwaarlozing komt verreweg het meest voor, bij zo’n 90.000 kinderen. Dat betekent een gebrek aan warmte, liefde en zorg. De gevolgen van verwaarlozing kunnen net zo ernstig zijn als die van andere vormen van mishandeling. Denk aan gedragsproblemen, emotionele problemen en agressie.”

De effectiviteit van hulpprogramma’s voor ouders die kinderen mishandelen is vrij matig

Hoe verhouden die cijfers zich tot andere landen?

“Dat is lastig te zeggen. In Nederland gaat het om 34 op de 1000 kinderen. Vergelijkbaar onderzoek in andere Europese landen is er niet, maar in de VS is dat percentage redelijk gelijk: ongeveer één kind per klas.”

Welke kennis ontbreekt er om mishandeling beter aan te pakken?

“De effectiviteit van hulpprogramma’s voor ouders die kinderen mishandelen is vrij matig. Dat is mede omdat we het proces niet zo goed begrijpen. We weten wel wélke ouders risico lopen, zoals ouders met een laag inkomen, met een lage opleiding en met veel stress. Maar dat geeft ons nog geen begrip van het psychologische proces. Dat is wat ik met mijn team onderzoek.”

Lenneke Alink © Sabrina Otterloo

Hoe doet u dat?

“Ik probeer te doorgronden waarom ouders op een bepaalde manier reageren. Daarvoor werk ik onder meer met ouders die hulp krijgen omdat ze hun kind mishandelen of hebben mishandeld. Ik laat ze kijken naar een plaatje van een twee-jarig kind dat knoeit met melk. Ouders kunnen dan denken: ach, hij is klein en kan het nog niet zo goed. Of ze worden boos.

“Ook laten we ouders met hun kinderen in gesprek gaan over een onderwerp waarover ze het oneens zijn, zoals bedtijd of kamer opruimen. Dan meten we onder meer de hartslag. We ontdekten dat ouders die zelf verwaarloosd zijn, anders reageren. Ze laten een verhoogde stressreactie zien.”

Welke inzichten hebben uw onderzoek opgeleverd voor de behandelpraktijk?

“Er is nog niets geïmplementeerd. Ik hoop dat dat komt als we beter zicht hebben op processen. Het is duidelijk dat stressregulatie een belangrijke rol speelt. Hoe meer stress, hoe negatiever een ouder het gedrag van een kind interpreteert. Opvallend genoeg reageren mishandelende ouders juist met minder stress op huilgeluiden. Wat hoop geeft, is dat ouders het graag goed willen doen. Ik durf te zeggen dat het gros van de ouders hun kind niet moedwillig mishandelt.”

Waaraan besteedt u de 300.000 euro die bij de prijs hoort?

“Ik wil door op dezelfde lijn: het ontrafelen van oorzaken en gevolgen van negatieve jeugdervaringen. Ik doe dat met een heel team. De prijs is dus voor ons allemaal.”

Wat is uw boodschap aan mensen die mishandeling in hun omgeving vermoeden?

“Volg de meldcode. Breng de signalen in kaart, praat erover met collega’s of bekenden en bel Veilig Thuis voor advies. Vaak is met ouders zelf praten ook goed, maar dat kan lastig zijn. Het blijft een moeilijk onderwerp, want opvoeding vinden we heel privé.” 

Wat is de Ammodo Science Award?

De tweejaarlijkse Ammodo Science Award is in 2014 ingesteld door Stichting Ammodo en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. De prijs stimuleert ongebonden, fundamenteel onderzoek en is een blijk van erkenning voor wetenschappelijke prestaties door excellente, internationaal erkende wetenschappers. De prijs wordt aan acht onderzoekers uitgereikt, die naast de prijs per persoon ook een bedrag van 300.000 euro krijgen, dat de winnaars naar eigen inzicht mogen besteden aan onderzoek.

Lees ook:

Kindermishandeling in de jeugdzorg: Geweld gaat gemiddeld 7,5 jaar door

Ook in jeugdinstellingen vindt kindermishandeling plaats. Slachtoffers gingen vaak jarenlang gebukt onder fysiek of psychisch geweld. Uit een analyse van de commissie -De Winter blijkt dat het geweld gepleegd door medewerkers gemiddeld 7,5 jaar duurde.

Deel dit artikel

De effectiviteit van hulpprogramma’s voor ouders die kinderen mishandelen is vrij matig