Taal Ton den Boon

Wat een incident wordt genoemd, is niet per se incidenteel van aard

Kranten schrijven geregeld over gewelds- en schietincidenten waarbij mensen om het leven komen. Kun je zulke serieuze gebeurtenissen wel ‘incidenten’ noemen, vraagt een lezer. Ook een ander heeft reserves: “Is de betekenis opgerekt of zijn we zo afgestompt door het geweld in deze wereld dat we ernstige gebeurtenissen als incidenten afdoen?”

Het Nederlands heeft incident in de zestiende eeuw aan het Frans ontleend, waarin dit woord ‘onverwachte gebeurtenis’ of ‘onvoorzien voorval’ betekent. Het woord gaat terug op het Latijnse werkwoord incidere (zich voordoen of voorvallen), dat gevormd is op basis van het werkwoord cadere (vallen). 

Niet nieuw

Dat ernstige gebeurtenissen incidenten worden genoemd, is niet nieuw. Al aan het begin van de twintigste eeuw was er sprake van ‘incidenten’ waarbij mensen omkwamen. Uit die tijd dateert ook de samenstelling schietincident. Geweldsincident werd pas in de tweede helft van de twintigste eeuw courant.

Wie er moeite mee heeft dat incident en gewelds- en schietincident worden gebruikt ter omschrijving van ernstige gebeurtenissen, vat deze woorden in feite op als eufemismen. Dat is begrijpelijk als je incident associeert met de afleiding ‘incidenteel’. Incidenteel betekent immers bijkomstig, terloops of ondergeschikt. 

Niet onbeduidend

Door de associatie met incidenteel kom je in de verleiding incident eveneens op te vatten als iets van ondergeschikt belang. Dat is niet terecht, want iets wat een incident heet, heeft niet per se een incidenteel karakter. Daarom impliceert de aanduiding van een moord als een ‘schietincident’ niet dat zo’n gebeurtenis tevens onbeduidend is.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden