Beeld trouw

In de schaduw van de minaret Eildert Mulder

Tribunaal noemt China een ‘criminele staat’. Peking zal het een zorg zijn

De Chinese communistische partij is zeventig jaar aan de macht, een geschikt moment om terug te blikken.

Enver Tohti zal de zomer van 1995 nooit vergeten. Hij was een jonge briljante chirurg en ging een schitterende toekomst tegemoet. Wel moest hij eerst dienen in een buitengewest. De overheid stuurde hem naar de westelijke provincie Xinjiang. In die zomer vroeg zijn chef of hij voelde voor een ‘wilde’ besteding van zijn vrije dag. In een ambulance reden ze de bergen in. Op zeker ogenblik moesten ze wachten tot ze schoten zouden horen.

Verderop was een executieplaats. Ze zagen de lijken, handen op de rug gebonden, nekschot. Er was één uitzondering, een man die plat op zijn rug lag. Of Enver zijn lever en nieren wilde verwijderen. De man was in de rechterborst geschoten, niet in hart of nek. Toen Enver het operatiemesje hanteerde voelde hij zwak verzet. Ook begon er bloed te vloeien, het hart pompte nog.

Wanneer het hart stopt worden andere vitale organen snel onbruikbaar. Enver was, vertelde hij later, trots op de vakkundige wijze waarop hij te werk ging. Later haalde het berouw hem in. In het buitenland vertelde hij zijn verhaal, onder andere in het Schotse parlement en als kroongetuige in het in Londen gehouden ‘China-tribunaal’, eerste helft van dit jaar, gewijd aan Chinese orgaanroof. Organisator was de Etac, een gezelschap van juristen, activisten en artsen uit de hele wereld. De leiding was in handen van de Britse topjurist Sir Geoffrey Nice, in het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag aanklager van ex-president Milosevic.

Peking zal het een zorg zijn

De conclusies waren snoeihard: China vermoordt mensen om aan organen te komen. Ze worden verwijderd terwijl die mensen nog leven. Al in 2006 ontstond opschudding over berichten dat aanhangers van de spirituele beweging Falun Gong het mikpunt waren geworden. Nu, dertien jaar later, maakt het China-tribunaal zich ook zorgen over christenen die niet behoren tot erkende kerkgenootschappen, boeddhistische Tibetanen en vooral de massaal opgesloten Oeigoerse moslims van Xinjiang.

Die laatsten lijken een soort organenbank te vormen, omdat alle mogelijke medische gegevens over hen zijn verzameld. De orgaanroof bij Falun Gong staat voor het tribunaal vast, het vermoedt dat ook bewijzen over transplantatiemoorden op Oeigoeren zich zullen opstapelen. De Oeigoeren zijn extra geschikt voor orgaanroof, zegt het tribunaal, omdat ze in één regio wonen en niet zoals Falun Gong verspreid over heel China.

Het aantal transplantaties ligt vele malen hoger dan China zelf beweert. Er zijn lang niet genoeg vrijwillige donors, maar er is wel een enorme infrastructuur ontwikkeld voor transplantaties. Daarmee is al begonnen nog voordat er een systeem van vrijwillige donors was. Verdacht vindt het tribunaal dat China buitenlandse patiënten garandeert dat ze een orgaan kunnen krijgen (kopen) op een tijdstip dat van tevoren op de dag nauwkeurig is vastgesteld. In andere landen komen alleen met onregelmatige tussenpozen organen beschikbaar. Israël, België, Spanje, Italië en Taiwan verbieden het om organen te bestellen in China. België dreigt met twintig jaar cel.

Het tribunaal, dat vorige week zijn beschuldigingen herhaalde voor de VN-mensenrechtencommissie, noemt China een ‘criminele staat’. Peking zal het een zorg zijn. In 1987 was de Sovjet-Unie zeventig jaar oud. Vier jaar later was er geen Sovjet-Unie meer. Er is weinig hoop dat het Chinese bewind na hetzelfde jubileum even vlug zal sneuvelen.

Lees ook:

Worden echt organen weggenomen bij levende Falun Gong-aanhangers?

Toen in 2006 een rapport van twee Canadese juristen uitkwam werd er geschokt en vol ongeloof gereageerd. De onderzoekers stelden dat het uiterst aannemelijk is dat in China op grote schaal organen worden weggenomen bij Falun Gong-aanhangers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden