null Beeld

GoedemorgenCommunicatie

Pauzes maken de speech, weet ook de tapirvis

Het woord kan krachtig zijn, maar de pauze nog krachtiger. Geoefende sprekers weten dat: als ze bij een belangrijk punt komen, bouwen ze een pauze in. Wat na die onderbreking volgt, beklijft beter bij de luisteraar. Lang hoeft die pauze niet te zijn, minder dan een seconde is genoeg. En pauzes van die lengte vind je niet alleen in de communicatie tussen mensen, maar ook tussen vogels of kikkers.

Maar wat doen die pauzes precies? Amerikaanse biologen geleid door Bruce Carlson hebben dat uitgezocht, niet bij mensen, vogels of kikkers, maar bij vissen. Tapirvissen om precies te zijn. Die communiceren niet met geluid maar met stroomstootjes, maar de patronen blijken dezelfde. Een tapirvis die alleen in een bak zwemt, murmelt een beetje, zonder pauzes. Maar als er een soortgenoot in de buurt is, bouwt hij pauzes in die worden gevolgd door flinke stroomstoten. Hij heeft wat te melden. En bij die soortgenoot, de luisteraar, konden de onderzoekers zien dat ze de pauze opmerkten.

Ze slaagden er ook in te meten wat er gebeurde in de zenuwcellen van die vis: die werden gevoeliger. Een stroom aan informatie maakt de verbindingen tussen neuronen minder gevoelig. De pauze zet de verbindingen weer terug op gevoelig, waardoor de volgende informatie extra goed doorkomt. Dat patroon is bij de mens niet anders, vermoedt Carlson; als die een continue redevoering hoort, wordt zijn brein steeds minder gevoelig. Een goed getimede onderbreking zet het gehoor weer op scherp.

Lees ook:

Horen is meer dan alleen luisteren

Er komen cognitieve functies bij kijken, zegt neuropsycholoog Sophia Kramer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden