Swipen & klikkenColumn

Over de 28-jarige actrice Selena Gomez werd op TikTok gezegd dat ze ‘mooi veroudert’

Waarschijnlijk zeiden ze dit vroeger ook over televisie, maar niets zo genadeloos als het internet om je oud en lelijk te doen voelen. Daar lijkt immers iedereen – filmsterren en je buurvrouw, oud-klasgenoten en influencers – jonger en mooier dan in het echt. En om de eigen selfie een beetje op te peppen moeten eerst de eigen tekortkomingen onder ogen worden gekomen, op dat kritische smartphonescherm.

Bovendien daalt de leeftijd die online als jong gezien wordt rap. Over de 28-jarige actrice Selena Gomez werd onlangs op TikTok gezegd dat ze ‘mooi veroudert’. Onder late tieners en begin-twintigers is het hip om jezelf online oud te noemen, bijvoorbeeld door onder een plaatje van de Golden Girls te grappen: ‘Dit ben ik als ik TikTok kijk’.

Voor mezelf geldt dan ook nog dat ik net een paar jaar heb rondgehangen met tieners, voor een boek dat ik over ze schreef. Als je je maar genoeg omgeeft met een stel strakgebuikte, frisse gezichtjes-hebbende jonge deernen, word je je vanzelf hyperbewust van je kraaienpootjes, de ‘highlights’ rond je slapen, en hoe groot die afstand tot je eigen tienerjaren inmiddels al is.

Allerlei vervelende cijfertjes

Ik twijfelde dan ook of ik me wel wilde onderwerpen aan de interactieve documentaire ‘How Normal Am I’, die met behulp van kunstmatige intelligentie je gezicht analyseert, en je vervolgens confronteert met allerlei vervelende cijfertjes. Zoals een inschatting van je BMI (hoe dik je lijkt) en van je leeftijd (hoe oud je lijkt), en een schoonheidsrapportcijfer. Bedrijven maken wijd gebruik van deze door KI gemaakte oordelen. Tinder koppelt zo bijvoorbeeld mensen van gelijke schoonheid aan elkaar, en verzekeringsmaatschappijen bekijken stiekem of hun klanten niet te zwaar zijn.

Nu is de feedback op je al dan niet zo knappe koppie indirect al wel in cijfers weergegeven (in de likes die je op een selfie krijgt, bijvoorbeeld), maar dit leek me wel een heel direct antwoord van technologie op de vraag hoe mooi je bent. Te confronterend dus, maar toevallig lag er een tijdschrift met een paginagrote foto van een jonge Dolly Parton op mijn bureau. Ik besloot haar aan de analyse te onderwerpen.

Tien jaar jonger

Het resultaat was niet best. Arme Dolly kreeg slechts een 6,4 voor schoonheid – maar daarmee was ze blijkbaar alsnog knapper dan 40 procent van de Spice Girls. Met die troostrijke gedachte in het achterhoofd (‘Dolly vinden ze ook niet mooi’) durfde ik zelf ook wel, en de uitkomst viel alles mee. Ik werd zelfs tien jaar jonger geschat dan mijn werkelijke leeftijd (al bewijst mijn tevredenheid daarmee natuurlijk vooral hoe oud ik werkelijk ben).

Maar och, wat betekent het nu echt? Tijdens de documentaire legt maker Tijmen Schep uit dat de leeftijdsvoorspelling gemanipuleerd kan worden door je gezicht op en neer te bewegen, je schoonheidsscore omhoog gaat als de ruimte lichter wordt, en je BMI-score lager wordt door je wenkbrauwen op te trekken. Het beauty scoring algorithm was getraind op basis van foto’s die werden beoordeeld door Chinese studenten, die waarschijnlijk een ander idee van schoonheid hebben dan de gemiddelde Europeaan. ‘How Normal Am I’ toont hoe onzinnig het is om een door technologie gegenereerd getalletje – over onze knapheid, slankheid of jeugdigheid – te zien als harde waarheid. Ongeveer net zo onzinnig als jezelf vergelijken met TikToktieners, die vinden dat een 28-jarige mooi oud aan het worden is. Het is toch allemaal maar relatief.

Swipen & klikken - Kelli van der Waals bespreekt opvallende trends en discussies in online media. Eerdere columns vind je hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden