Taal Peter-Arno Coppen

‘Nog’ kan onderdeel zijn van een bewuste beleefdheidsstrategie

Naar aanleiding van een vorige aflevering uit deze rubriek over de betekenis van het woordje ‘nog’ in ‘Hengelo ligt nog in Nederland’ heb ik een aantal lezersreacties gekregen. Allereerst moet ik rechtzetten dat je na Hengelo ook nog Oldenzaal krijgt voordat je in Duitsland bent (ik had alleen de dienstregeling Amsterdam-Berlijn bekeken, die daar niet stopt). Ook moet ik ingaan op een lezeres die mij vroeg wat het betekent als de conducteur omroept: “U kunt nog overstappen op de stoptrein richting Oldenzaal.”

Ik had betoogd dat ‘nog’ altijd het laatste traject of de laatste fase voor een overgang markeert. In dit geval is het natuurlijk niet de bedoeling van de conducteur om te suggereren dat de genoemde overstap binnenkort niet meer mogelijk is. Het is duidelijk dat het woordje ‘nog’ hier juist aangeeft dat de reiziger ‘verder nog’ kan overstappen op een nieuw traject. Maar in hoeverre is dit dan het laatste traject voor een overgang?

Hoopvolle mededeling

Ik denk dat de zin het perspectief van de reiziger kiest die op weg is naar een bestemming. Alvorens die bestemming te bereiken kan het zijn dat er nog een traject moet worden afgelegd. Met het woordje ‘nog’ suggereert de conducteur dat die bestemming (de overgang van onderweg naar aangekomen zijn) daardoor spoedig bereikt wordt.

Deze hoopvolle mededeling zal de reizigers dus onbewust gunstig stemmen. Een extra traject is vervelend, maar met ‘nog’ wordt het als een positieve mogelijkheid voorgesteld die de vervoerder aanbiedt. Zo bezien is ‘nog’, samen met ‘kunt’, waarschijnlijk onderdeel van een bewuste beleefdheidsstrategie.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden