Geert Groot Koerkamp De Megastad

Iedereen wantrouwt het drinkwater in Moskou

Metershoog staan de vijfliterflessen opgestapeld op het fabrieksterrein. Bestelbusjes rijden af en aan om overal in Moskou de klanten te bedienen. Schoon drinkwater is een gewild product. Maar waar dit water precies vandaan komt? En of het schoon is? 

Volgens het etiket op de flessen gaat het om grondwater, dat van diep uit de bodem wordt opgepompt. De in kleine lettertjes vermelde locatie van de vindplaats komt aardig overeen met die van voornoemde fabriek. Een industrieterrein middenin Moskou is niet echt een plek waar je schoon water zou zoeken.

Hardnekkige geruchten over bacteriën

Net als veel Moskovieten drinken wij thuis geregeld flessenwater of kraanwater dat eerst via een koolstoffilter in een kan wordt opgevangen. Het water dat uit de kraan komt, wordt allerwegen gewantrouwd. Al in de Sovjettijd gingen er hardnekkige geruchten dat er gevaarlijke bacteriën in zouden zitten. Vriend Vitali bezwoer me dat kraanwater levensgevaarlijk was. Door het verouderde leidingnetwerk zouden ook zware metalen en andere ongezonde stoffen in het drinkwater belanden. 

Maar volgens de officiële rapporten van het Moskouse waterleidingbedrijf is alles dik in orde en hoeft de consument zich geen zorgen te maken. Wat er al aan schadelijke stoffen voorkomt in het water – afkomstig uit rivieren en stuwmeren, soms honderden kilometers hier vandaan – ligt hoe dan ook ver beneden de toegestane norm.

Het is ongetwijfeld waar, maar dat kan bij de meeste Moskovieten het wantrouwen niet wegnemen, zeker niet wanneer er soms opeens diepbruin of anders gekleurd water uit de tap komt. Meestal is het vrij helder, maar wat nooit verandert, is de penetrante chloorsmaak. Koffie en thee gezet met kraanwater zijn tamelijk smakeloos. 

Het is simpelweg niet lekker

Gezond of niet, Moskous kraanwater is simpelweg niet lekker. Steeds als onze kinderen in Nederland zijn, kunnen ze er maar niet over uit dat daar heerlijk water zomaar uit de kraan komt. Ze krijgen er geen genoeg van. Het is een van de dingen die ze het eerst noemen als hen wordt gevraagd waarin Nederland nu verschilt van Rusland.

Afgezien van de smaak valt het kraanwater in Moskou dus best mee. Maar dit, let wel, is dan ook de hoofdstad, wat betekent dat de autoriteiten kosten noch moeite sparen om de kwaliteit van leven althans hier op een aanvaardbaar peil te houden. Dat geldt voor de beschikbaarheid van zo ongeveer alles, en schoon drinkwater is geen uitzondering. 

Maar Moskou staat op eenzame hoogte. In heel Rusland voldoet het drinkwater hier en in Ruslands tweede stad, St. Petersburg, aan alle normen. Buiten de stadsgrenzen verandert het beeld snel. In de omliggende, gelijknamige provincie is de drinkwaterkwaliteit al aanmerkelijk slechter, wat zich uit in te hoge concentraties ijzer of microben.

Het 'mineraalwater’ heeft een twijfelachtige herkomst

Toch water uit de fles dan maar? Of dat beter is, is nog maar de vraag, nog afgezien van het afval dat ermee gepaard gaat. Naar verluidt een kwart, en in sommige regio’s tot 80 procent, van het ‘mineraalwater’ dat over de toonbank gaat, heeft een alleszins twijfelachtige herkomst, en is volgens Russische specialisten misschien gewoon afkomstig uit de dichtstbijzijnde kraan. 

Drinkwater is een uiterst lucratieve business dus, met – in ieder geval buiten Moskou – ook nog eens mogelijke gezondheidsrisico’s. De overheid heeft daarom verscherpte kwaliteitscontroles aangekondigd.

Uitdijende metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Trouw-correspondenten doen wekelijks verslag uit hun eigen megastad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden