Groene Gids Shopschaamte

Hoe vervuilend is online shoppen (en wat kun je ertegen doen)?

Shopschaamte? Met grote verpakkingen, vervuilende bezorgbusjes en stapels retourzendingen is dat niet ongegrond. Maar als je drukbezet bent en toch dat verjaardagscadeau nodig hebt, kun je er soms niet onderuit. Wat te doen?

We bestellen wat af in Nederland. In 2008 kocht de helft van de Nederlanders iets via internet. Tien jaar later ging het volgens Eurostat al om 80 procent. Met een bescheiden Europees ­gemiddelde van 60 procent staat Nederland in de topvijf van koopgrage landen, althans wat online winkelen betreft.

Overigens is de winkelstraat, puur op basis van vervoer, dikwijls vervuilender dan een thuisbezorgd pakket. Dit hangt af van een aantal factoren. Ga je met de auto naar de winkel? Dan zou je minstens 24 artikelen moeten kopen om op gelijke voet te staan met thuisbezorgen. Voor busreizigers zou hetzelfde opgaan vanaf zeven aankopen, volgens onderzoek van Heriot-Watt University en Green ­Logistics. Het idee is dat een volgeladen busje dat langs een tiental adressen moet, efficiënter is dan hetzelfde aantal mensen dat op eigen houtje naar de winkel reist. Overigens is fietsen of lopen voor je winkelsessie vanzelfsprekend het duurzaamst.

Voor het gemak gaan de onderzoekers ervan uit dat je bij bezorging thuis bent. Maar de ervaring leert dat dit vaak niet zo is: vorig jaar haalden minstens 9,6 miljoen pakketjes de eindstreep niet in één keer. Kies daarom een tijdstip waarop je thuis bent, of laat het pakje op je werkadres bezorgen. Als de bezorger opnieuw moet komen of bij de derde keer naar een afhaalpunt moet rijden, wordt het verschil met de winkelstraat in rap tempo ­kleiner.

50 procent lucht

Op logistiek gebied is er nog veel te winnen, denk bijvoorbeeld aan elektrische busjes en meer fietskoeriers. Maar ook de verpakking is een terugkerend probleem. Het gemiddelde pakket vervoert namelijk 50 procent lucht. Daardoor wordt  de lege ruimte opgevuld met verpakkingsmateriaal en kunnen er minder pakjes mee per rit. Een enkele webshop experimenteert met een verpakkingsmachine om dozen op maat te snijden. Als klant kun je in elk geval kiezen om diverse aankopen in één levering te ontvangen, ook als dat betekent dat het later aankomt. Dat scheelt niet alleen vervuilende kilometers, maar ook overtollig verpakkingsmateriaal.

Een andere aanname in het eerder genoemde onderzoek is dat je het pakket niet terugstuurt. Maar ook hierin is Nederland Europees kampioen. Bijna 1 op de 10 pakjes gaat retour, voor kleding is dit 4 op de 10. Meerdere maten en kleuren bestellen is wel zo makkelijk. ­Daarbij hanteren webshops een soepel retourbeleid als onderdeel van hun concurrentiestrijd.

Al die retours moeten weer vervoerd worden naar het distributiecentrum. Daar worden ze gecontroleerd en opnieuw verpakt. Als ze al opnieuw worden verkocht, want terugzendingen kunnen gebruikerssporen vertonen en als onverkoopbaar worden bestempeld. De afdankertjes worden goedkoop doorverkocht, weggegooid of – in het ergste geval – verbrand. Op welke schaal dit gebeurt, is niet duidelijk. In 2015 werd de afvalstapel van de mode-industrie wereldwijd geschat op 94 miljoen ton, ­inclusief weggegooide restpartijen, verpakkingen, hangers en plastic tasjes.

CO2-zuinig

Veel webwinkels hebben een maattabel om in te schatten of een artikel past. Bestel op basis daarvan één maat en voorkom terugsturen ­zoveel mogelijk. Als je toch iets retourneert, kun je het vaak ook terugbrengen in de winkel. Dat scheelt weer enkele kilometers voor de bezorgbus. Vervoer jezelf in dat geval bij voorkeur CO2-zuinig om het verschil te maken, zoals met de trein, tram, fietsend of lopend.

Waar het op duurzaamheid aankomt, is de ene webshop de andere niet. Kijk eens op Rank a Brand om na te gaan hoe een winkel scoort op CO2-uitstoot en afval, maar ook op materialen en arbeidsomstandigheden. Een onderzoek van de vergelijker uit 2016 biedt weinig soelaas: achttien van de twintig onderzochte webshops, waaronder publieksfavorieten als Wehkamp en woonwebsite FonQ, kregen het laagst mogelijke E-label.

Gelukkig biedt het wereldwijde web genoeg groene alternatieven. Dat wil zeggen, merken die met plantaardige grondstoffen produceren in fatsoenlijke werkomstandigheden. Neem bijvoorbeeld een kijkje op Project Cece voor milieubewuste mode, Ecomundo voor klimaatvriendelijke verzorging of woonaccessoires en Reiger en de Raaf voor duurzame kindercadeaus.

Wordt duurzaam je te duur? Koop tweedehands om de levensduur van een product ten volste te benutten, in ruil voor een zachtere prijs. Snuffel naar tweedehandsmeubels op Whoppah of leen kleding van Lena the fashion library.

De rubriek ‘Groene Gids’ beantwoordt praktische vragen over milieubewust(er) leven. Heeft u een praktische vraag over milieubewust(er) leven? Mail naar: groenegids@trouw.nl

Lees ook:

Is online shoppen duurzamer dan fysiek winkelen?

Voor wie geen zin heeft in drukke winkelstraten en zere voeten is online winkelen een uitkomst. Toch is het maar de vraag hoe duurzaam dat is.

Verpakkingstroep door online shoppen? Niet met deze uitvinding

Digitaal winkelen, hoewel handig, brengt bergen verpakkingsmateriaal met zich mee. Herbruikbare RePacks moeten uitkomst bieden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden