De Serie Euphoria

‘Euphoria’: seks, drugs & genderverwarring

Centraal in ‘Euphoria’ staat de vertelster en haar vriendschap met Jules.

De Amerikaanse serie ‘Euphoria’ maakte deze zomer de tongen los met een voor veel kijkers schokkend inkijkje in de levens van Amerikaanse tieners.

Uit onderzoeken blijkt dat generatie Z – geboren na pakweg 1995 – een braver leven leidt dan voorgaande generaties: minder drank, minder drugs, minder seks. Dat zou je niet zeggen als je de serie ‘Euphoria’ bekijkt, die de leerlingen in het voorlaatste jaar van een Amerikaanse high school portretteert. Gelukkig maar: series en films over de ‘jeugd van tegenwoordig’ horen volwassenen in de gordijnen te jagen. Dat lukt ‘Euphoria’ vrij aardig.

Zo is er die beruchte scene waar twintig à dertig piemels in beeld komen. Misschien niet echt schokkend voor wie in de jaren tachtig is opgegroeid met gesubsidieerde Nederlandse boekverfilmingen, waarin de piemels immers ook welig tierden, maar in de Verenigde Staten was het aanleiding voor een waterval aan columns en opiniestukken. Was hier sprake van goedkoop effectbejag, of van een prijzenswaardige poging om een einde te maken aan de dubbele moraal, waarbij mannelijke genitaliën nog altijd voor meer opschudding zorgen dan vrouwelijke?

Je zou bijna vergeten dat de piemels vooral een functie hadden in het verhaal: om de seksuele verkniptheid invoelbaar te maken van een personage dat zijn blik er krampachtig vanaf probeert te houden. Dat personage, Nathan, is een jock, een standaardpersonage in veel Amerikaanse highschoolfilms, held van het sportteam, beetje oppervlakkig, maar wel populair. Alleen is deze jock niet zomaar een arrogant leeg­hoofd, maar een hyperintelligente, manipulerende psychopaat, die levens verwoest en zelf buiten schot weet te blijven. Zijn complexen en frustraties heeft hij geërfd van zijn vader, die zijn homoseksuele neigingen verstopt achter een pantser van burgerlijke onkreukbaarheid.

Overdreven haast tot in het absurde

Dat is wat ‘Euphoria’ zo’n sterke serie maakt. Ze gaat uit van alle elementen die we kennen, overdrijft ze haast tot in het absurde. Toch worden de personages geen karikaturen omdat ze psychologische diepgang krijgen. Dat levert af en toe plotlijnen op die je choquerend kunt vinden – over verslaving, slutshaming en emotionele uitbuiting – maar die je door de zorgvuldigheid waarmee ze geconstrueerd zijn niet kunt betichten van goedkoop effectbejag.

Iedere aflevering is losjes gemodelleerd om steeds een andere leerling. Centraal staat de vertelster, Rue, die net thuiskomt uit een afkickkliniek, en haar naar een romance neigende vriendschap met Jules, het nieuwe meisje, bij wie we er geleidelijk aan achter komen dat ze transseksueel is. Dat Jules’ transseksualiteit niet het centrale thema van haar personage wordt, maar haast terloops aan de orde komt, als een van de vele complicerende factoren in een tienerleven, neemt je ook weer voor ‘Euphoria’ in. Net als het acteerwerk van de twee jonge actrices die Rue en Jules spelen: fenomenaal hoe zij de mengeling van kwetsbaarheid en arrogantie invullen die 17-jarigen kenmerkt.

Dat is natuurlijk van alle tijden, zoals veel tieneronzekerheden in Euphoria bekend zijn: status, depressies, populariteit, seks, liefde. Wat er anno 2019 is veranderd, dat toont de serie ook: intimiteiten kunnen in tijden van smartphones met camera’s chantagemateriaal worden, wraak kan in tijden van internet-anonimiteit verwoestende proporties aannemen en depressies kunnen in het Amerika van de opiatencrisis als snel tot een fentanylverslaving leiden.

Dat is misschien wel wat er écht choquerend is aan Euphoria: niet het gedrag van de tieners, maar de meedogenloze wereld die volwassenen eromheen gebouwd hebben.

‘Euphoria’ is via Ziggo te zien op betaalzender HBO.

In ‘De Serie’ wordt iedere week een serie of podcast besproken die te zien is op tv, Netflix of ergens anders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden