Beeld Wim Boevin000

Klein Verslag

En achter de Jacobus, die zerk met een aanmaning

Loppersum. Op de middag van aankomst schijnt de zon. Ik haast me per fiets naar buiten, veel daglicht rest er niet meer. Het pad koerst loodrecht op Zeerijp aan, langs lege akkers van geploegde klei en velden van gras. De zon is van zilver. De hemel een mikado van condenssporen. Aan de einder kale bomen en die kerk: groot lijf, kleine dikke toren. Van hieruit lijken ze aan elkaar vast.

Jacobuskerk.

In 1350 voltooid door Benedictijner monniken. Extra stevig, want de tijden waren vijandig. De buren van Hunsingo hadden kwaad in de zin. De kerk werd een bolwerk. Muren met een dikte van 1 meter 35. De gotische toren is van later, begin zestiende eeuw, en staat los. Er hangt een klok in uit 1502, zo oud dat de klepelwand is uitgesleten, en de klok alleen nog maar in heel bijzondere gevallen mag luiden.

Bij rouwdiensten bijvoorbeeld. Bij een man luidt eerst de grote klok, dan de kleine. Bij een vrouw andersom. Genderneutraal beieren is er niet bij, in Zeerijp.

Scheefgezakte zerken

Zeerijp. Iedereen kent Zeerijp. Niet vanwege die kerk en de monumentale pastorie ernaast, en ook niet vanwege café Nastrovja, een paar honderd meter verderop, met die verroeste sigarettenautomaat tegen de gevel. Het café is niet meer open; de Nam, de Nederlandse Aardolie Maatschappij, moest er al versterkend ingrijpen.

Zeerijp kent men van het rijtje Westeremden (3.5 - 2006), Huizinge (3.6 - 2012), Zeerijp (3.4 - 2018).

Bevingslocaties.

De zwaarste schokken.

Ik loop om de Jacobus heen. Erachter, met zicht over de velden, de begraafplaats. Scheefgezakte zerken. Het gras en de klei veren onder je voeten.

Vlakbij de kerk die zerk met een aanmaning, een menetekel al bijna:

O mensch!

Ik roep U toe

Bereid uw huis

Want sterven is uw lot.

Bereid uw huis. Dat heeft men in Groningen massaal gedaan, voor de Nam, die een dikke portemonnee mag trekken voor de waardedaling die de huizen en boerderijen in deze even schitterende als gedoemde streek heeft getroffen.

Tekst loopt door onder de afbeelding

Beeld Wim Boevin000

De kerk is warmrood van binnen. De kerstboom staat nog. Een avond later wordt hij naar buiten gedragen. Licht valt door de hoge gothische ramen naar buiten. Binnen is de koster.

Grote ijzeren sleutel

Hij wil wel even de scheuren laten zien. Hier en hier en hier. Ze lopen helemaal naar boven. Ook aan de buitenkant. Dwars door de muur. Een haarlijn, getekend met een scherp potlood. Gelukkig is het plafond in de jaren zestig versterkt met beton, zegt hij. Toen ze de trekstangen tussen de muren hebben verwijderd.

Wil je de toren zien? Hij haalt een grote ijzeren sleutel. Opent een poort, tikt ermee tegen de binnenzijde van de torenwand, aan weerszijden van de haarlijnen, dwars door de kloostermoppen heen, hij kan horen waar het hol is. We beklimmen houten trappen, de scheuren klimmen mee. Uit eerdere reparaties kruimelt cement.

De schok ging zo, zegt hij, en maakt een verticale beweging. De aarde zakte even op en neer.

Al die barstjes in dat oude bolwerk.

Bereid uw huis.

Behoud het.

Meer Kleine verslagen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden