null Beeld
Beeld

PoëzieJanita Monna

Alara Adilow trekt de lezer een lugubere en groteske wereld in

Janita Monna

Alara Adilow debuteert met een rauwe, beeldende bundel over gender en het verlangen te vluchten van het lichaam.

Een paar voorzichtige regels in het openingsgedicht als vooruitwijzing waar het in deze bundel wel eens om zou kunnen gaan. Bijna worden de woorden overstemd door de wind aan zee en de aanrollende ­golven, maar op het strand waar dit gedicht zich afspeelt, zegt iemand: ‘Ogenblikken vlucht ik van dit lichaam/ vloei ik langs het witte schuim/ met de vlucht van meeuwen.// Moeders stem ruist in de zee’. Hier voelt een mens zich niet thuis in het lijf waarin ie geboren is, hier worstelt iemand met het oordeel van familie, met de blik van zijn omgeving.

Het zijn regels uit een debuut dat de prikkelende titel Mythen en stoplichten kreeg. Een beeldende, weinig behaagzieke bundel over gender, over niet thuis zijn in je ­lichaam, daaruit willen breken, over de ­verlangens, de pijn, de schaamte, de onzekerheden die daarmee gepaard gaan. Vast­beraden maakt de jonge Alara Adilow (1988) hiermee haar entree in de poëzie.

De ‘mooiwitbillen’ van Mark Rutte

Wat al op die eerste pagina doorschemert, wordt gaandeweg snijdender. Adilow, van Somalische komaf, schrijft onverbloemd en rauw. Niks geen zee en meeuwen meer, maar verdovende drugs en seks, om het lichaam, ‘dit onverdraaglijke jongenslichaam’, maar niet te voelen.

Het is een vreemd soort wereld waar Adilow de lezer in trekt, donker, fantastisch, grotesk, luguber. Religie speelt een rol, van traditionele rituelen (geestuitdrijvingen) tot een Maria-verschijning, er is sprake van hoererij, van seksuele fantasieën over de ‘mooiwitbillen’ van Mark Rutte, van dromen. En er klinkt verlangen, naar ‘een ruimte die mij niet uitsluit’.

‘Mijn queerness is een fuga’

De worsteling van de transgender, die haar moeder – ‘In de spiegel zie ik jou’ – niet ­teleur wil stellen, bang is voor een breuk: ‘Je hield van mij als zoon en ik wilde een echte zoon zijn.’ Die zich evengoed afvraagt wat eigenlijk een ‘vrouw’ is? En wat een ­lichaam?

Vurig en nu eens rechttoe rechtaan (‘nepkut’, ‘penetratie’, ‘hiv’), of omwikkeld met woorden als ‘gloednieuwe stoffen’ laat Adilow zien dat de vraag naar wie je bent een beweeglijke stapeling of uitdijend mozaïek is van beelden, herinneringen, verwachtingen van wie je eens was of dacht of hoopt te zullen zijn: ‘Mijn queerness is een fuga’. ­Afgelopen week werd de C. Buddingh’-prijs voor het beste Nederlandstalige debuut uitgereikt aan Maxime Garcia Diaz. Mythen en stoplichten lijkt mij alvast een van de kan­didaten voor volgend jaar.

De gemeente wil mijn oude naam op mijn ID niet wijzigen

Na alle gelaatsoperaties vrees ik nog
de voetstappen van jongens in mijn gelaat.
Ondanks mijn nepborsten maakt mijn spiegelbeeld
mij nog steeds misselijk. Een wond is een deur naar vele plaatsen.

Ik wil beschrijven wie ik ben, maar vind enkel maskers.
Ben ik meer dan een hoop stukgeslagen beelden, begraven in een bar veld?

Mijn queerness is een fuga.

We blijven elkaar bevragen
maar ik ben moe
van het steeds moeten bewijzen dat ik besta.

Alara Adilow

null Beeld
Beeld

Alara Adilow
Mythen en stoplichten
Prometheus; 112 blz. € 19,99

Janita Monna (1971) is journalist en recensent. Ze was redacteur bij Poetry International en nam het initiatief voor de jaarlijkse Gedichtendag. Voor Trouw schrijft ze over poëzie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden