null Beeld

ColumnStephan Sanders

Zonder enige bijbelkennis verdwaal je wat betreft kunst in een dicht, donker bos

Stephan Sanders

Met de leergierigheid van jonge kinderen moet het wel goed zitten, want ik luister met verbazing als jongens van tien, elf – en in toenemende mate ook meisjes – zonder haperen alle spelersnamen oplepelen van het Nederlands elftal. Vaak weten ze ook nog voor welke club die spelers gewoonlijk spelen, met welk rugnummer, hoelang al enzovoorts.

‘Als je maar wilt, dan kan je het’ is lang een gevleugelde uitdrukking geweest van onderwijzers, en de wil tot voetbalkennis is zeer aanwezig. Je zou zo graag iets van dat leervermogen aftappen voor andere doelen.

Deze week ben ik begonnen aan het boek van Nicolaas Matsier Mooi boek, die bijbel!. Door mijn late geloofsgang moet ik flink bijspijkeren als het gaat om zowat alles. Matsiers boek is een uitkomst, want eerder wijdde hij twee boeken aan het Oude en het Nieuwe Testament, en deze nieuwe Gesamtausgabe is ook nog eens verluchtigd met ‘100 afbeeldingen uit het Rijksmuseum’.

Ik zocht een shortcut en vond er een.

Bijbelstampen

De auteur kan terugkijken op een protestantse jeugd, daaraan ‘is heel wat bijbellezerij te pas gekomen’. ‘Op de basisschool moesten wij de inhoudsopgave van de Bijbel uit het hoofd leren. Dat wil zeggen: de titels van de boeken van het Oude en Nieuwe Testament. Dat was net zoiets als het alfabet of de tafels van vermenigvuldiging. Dat werd er gewoon ingestampt, in klassikale dreun.’

Ik keek daarvan op, want op mijn katholieke dorpsschooltje was daar geen sprake van. De auteur is wat ouder dan ik, maar dat ‘bijbelstampen’ zal ’m toch meer gezeten hebben in het gereformeerde gehalte van zijn school.

Die bijbelkennis, in de vroegste jaren opgedaan, niet alleen op school maar ook thuis, doet mij denken aan de vanzelfsprekende muziekkennis, die vanaf mijn zevende tot mij kwam. Ook daar is kennis voor nodig, van notenschrift en solfège en het kunnen lezen van een partituur. Nu ik dat zo opschrijf denk ik: Is dat niet veel gevraagd van een kind? Maar de waarheid is dat ik zonder mokken studeerde, geen ouders die dreigden. Want mijn hoofd en lichaam knapten ervan op, ondervond ik zelf.

Ik heb geen kinderen, maar was dat wel zo geweest, had ik ze zo vroeg mogelijk een instrument in de handen gedrukt. En op les. Een klein beetje dwang lijkt me hier geoorloofd.

Nu weer naar Matsier: hij heeft de bijbelboeken gelezen, niet als gelovige maar als iemand die zich de vraag stelt: ‘Misschien is de Bijbel wel te goed om alleen aan de gelovigen over te laten’. Meer mensen van zijn statuur, en er was veel erfgoed gered. Maar nu deze zin: ‘Het was voor mij dus vanzelfsprekend om mijn kinderen niet naar christelijke scholen te sturen. Geleidelijk ben ik dat gaan betreuren’.

Geef het je kinderen mee

Dat laatste zinnetje klinkt waarachtig en ietwat smartelijk. Het komt vaker voor dat ouders bezig zijn hun eigen jeugdoorlogen uit te vechten voor hun kind. Maar ik maak me sterk dat Matsier niet getwijfeld zou hebben om bijvoorbeeld zijn muzikale ontwikkeling door te geven aan zijn kinderen.

Het leek vanaf de jaren zeventig en tachtig definitief gedaan met God, geloof en Bijbel, ook al wemelt het in de meeste, oude kunstvormen van de bijbelse verwijzingen. Zonder enig idee daarvan verdwaal je in een dicht, donker bos.

Geef het je kinderen mee; zij kunnen het later hoogstpersoonlijk laten vallen.

Stephan Sanders (1961) studeerde filosofie en politieke wetenschappen. Hij is schrijver en presentator. In deze krant beschreef hij in een serie verhalen over hoe hij gelovig werd. Lees hier zijn columns terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden