null Beeld

Bladen

Zingeving: dat de zin je gegeven wordt

Nico de Fijter

Het is een bekend schema: doordat de rol van religie en van grote ideologieën steeds kleiner is geworden – in de westerse wereld althans –, is de behoefte aan zingeving toegenomen. Eerst boden die religies en ideologieën zin, nu moeten we het zelf doen. Zie de bibliotheken vol zelfhulpboeken, zie de toegenomen populariteit van de filosofie.

Maar wat zingeving precies is? Het is maar wie je het vraagt.

Het relatief nieuwe magazine OMG - ‘voor een bezield leven’ - gaat over zingeving en spiritualiteit, belooft het omslag. Wat zingeving in OMG betekent wordt niet expliciet duidelijk. Wie door het blad bladert, komt veel schoonheid tegen: uit de natuur, de kunsten. De fotografie is prachtig, interviews lijken vooral inspiratie te moeten bieden. Er is veel ruimte voor persoonlijke mystieke ervaringen. En het blad beweegt mee in het zelfhulpdenken: acht pagina’s zijn ingeruimd voor een verhaal én een zelftest over perfectionisme, hoe mensen daar onder kunnen lijden, en wat er aan te doen.

“Zin is een ander woord voor betekenis”, schrijft Denker des Vaderlands Paul van Tongeren in zijn column in Filosofie Magazine. “En betekenis is niet iets wat ver weg achter, onder of boven de werkelijke wereld bestaat. Betekenis is voortdurend om ons heen, het is het element waarin we thuis zijn. Begin maar heel dichtbij: de kamer waarin je bent is gezellig of juist niet, kil of aangenaam, akelig stil of lekker rustig; hij is vol van herinneringen aan wat zich er heeft afgespeeld; je verwacht er misschien iemand; de boeken die er liggen maken je nieuwsgierig; de rommel irriteert je - het zijn allemaal betekenissen. Als we de betekenis weg zouden moeten halen uit de beschrijving van de ruimte waarin we ons bevinden, blijven slechts nietszeggende vaststellingen van maten en afstanden over. Het zijn de betekenissen die de feitelijke dingen tot een wereld maken.”

Zin heeft, zegt Van Tongeren, dus alles te maken met de betekenis die dingen, plaatsen, mensen voor ons hebben. En daarom, betoogt hij, is de term zingeving eigenlijk een misplaatste term. Want “die betekenis geven we immers niet, maar zien we, horen we, voelen we, ruiken we - als we er tenminste aandacht voor hebben”. Betekenis is altijd al gegeven, zegt Van Tongeren. “Enkel aandacht is nodig om haar te ontvangen. Het zou een vermoeiende bezigheid worden als we al die betekenissen die we overal aan en om ons heen ervaren steeds maar zelf zouden moeten geven of bedenken.”

Daarbij gaat de Denker des Vaderlands er dus vanuit dat dat geven in zingeven een taak voor ieder individu is: je moet zelf ergens zin aan zien te geven. Maar misschien kan dat geven in zingeven ook beteken dat de zin aan je gegeven kan worden. Zinkrijging dus.

OMG lijkt meer op dat spoor te zitten. De letters in die titel wijzen ook in die richting. Die staan voor Other, Me en God. De ander, ik en God. OMG verbindt zingeving - anders dan de meeste andere spirituele tijdschriften - niet met oosterse spiritualiteit, maar met westerse. Dat wil zeggen: met het christendom. Bij de oprichting van het blad zei hoofdredacteur Marina de Kort-de Wolde in Trouw: ‘Als het over het christendom gaat, dan heb je het al snel over alle dogma’s, over de kerk met zijn regels en ­geboden, alsof het een wetboek van strafrecht is. Maar in de christelijke geschiedenis zit zoveel schitterende bagage, je ziet het in de kunst, in de muziek, in boeken. Het is een prachtige traditie. Niet exclusief, niet beter dan ­andere, maar voor ons begrijpelijk en dichtbij.’ OMG ademt inderdaad christendom. Waarmee het blad misschien juist níet past bij dat schema waar dit artikel mee begon.

Lees eerdere afleveringen in ons dossier Bladen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden