ReportageHeropening kerken

Zingen? Nee. Neuriën? Nee. Maar hardop bidden mag gelukkig wél

In de Remonstrantse kerk in Den Haag komt zondag voor het eerst een groepje kerkgangers samen.Beeld Phil Nijhuis

Eindelijk mogen we weer naar de kerk. De Remonstrantse dienst in Den Haag trok vandaag elf mensen. Ze zijn blij elkaar weer te zien. Maar de regels zijn wennen. Mag je nou mee-neuriën of niet?

Ze is maar wat eerder gekomen, om de kerk te luchten, vertelt de secretaresse van de rustig gelegen Remonstrantse Kerk in Den Haag. Want dat is bij alle onzekerheid over corona wél duidelijk, ruimtes moet goed geventileerd zijn. 

Of het helpt? De ramen van het blond-bakstenen gebouw zitten hoog. wel staat in de hal, op een tafel, desinfecteermiddel, naast twee collectebussen, die natuurlijk niet rond kunnen gaan. Na bijna drie maanden, is dit de eerste zondag dat de kerken weer open mogen, dat wil zeggen: voor maximaal dertig personen.

Voor de lockdown zaten hier op zondag wel zo’n vijftig tot zestig mensen in de kerk, vertelt de 37-jarige koster Wouter Spek. De kerk begint nu voorzichtig: er mogen maximaal twintig mensen komen. “Het gaat niet alleen om de regels,” legt hij uit. “Veel van onze gemeenteleden vallen in de risicogroep, sommigen zijn tachtig, negentig, honderd jaar. Wij dragen dus ook verantwoordelijkheid.” 

Gastdominee Els de Bijll Nachenius voor de elf kerkgangers.Beeld Phil Nijhuis

Elf gemeenteleden hebben zich aangemeld, online of per de telefoon. Het loopt dus nog geen storm. De koster voorspelt een ‘desolate’ dienst, maar corrigeert zich dan. “Gehavend dat is het: een gehavende dienst.”

Ruim voor het begin van de dienst, zitten de elf al klaar in de grote, rechthoekige ruimte. De stoelen staan ver uit elkaar, in groepjes van twee tot vier. Vele daarvan zijn onbezet. Het oogt  kaal, of “met water verdund”,  zoals Ied va As (88) later zal zeggen. En vooral stil. Voetstappen klinken hard. Je hoort een vogel buiten zingen. 

De gastvrouw nodigt de gemeente uit de vertrouwde liederen straks weer mee te zingen. “Nee, mee te néurieën!”, klinkt het meteen uit de zaal. “Ja, natuurlijk, mee te neuriën.” 

De zon schijnt naar binnen, orgelklanken vullen de ruimte. Het lijkt bijna normaal.

Beeld Phil Nijhuis

Dan keert de organist zich om naar de gemeente en zegt : “Ik wil u erop wijzen dat het ook niet de bedoeling is om mee te neuriën. Het orgel speelt en dat is voor u een leespauze.” Samen bidden mag gelukkig wél, en iedereen lijkt opgelucht na de preek hardop het Onze Vader te mogen uitspreken. 

Wat dat zingen betreft, dat kan misschien achteraf in de auto, suggereert gastdominee Els de Bijll Nachenius.

  ‘Een verademing om terug te zijn’

Koffie schenken kan ook al niet, maar toch lijken de kerkgangers blij weer terug te zijn in hun kerk. “Een verademing” vindt Ied van As. Ze zit met een bos bloemen in de hand. Die zijn voor een kennis, Jetske, die er vandaag niet bij kon zijn.  De volgende keer blijft ze zelf maar thuis, zegt mevrouw van As. “Je moet denken aan anderen.”

Ook Sytske Wouda (77) is opgelucht weer samen een dienst te beleven. “Om het cynisme te bestrijden.” Op haar zeventiende is ze van haar geloof gevallen, om wat de joden is aangedaan: de Holocaust. Het kwaad houdt haar sowieso bezig. De opkomst van IS, ook wat er nu gebeurt in Amerika. Je kunt er pessimistisch van worden. Maar hier in de gemeente vindt ze ‘mensen van goede wil’.  Dat helpt. 

Online-diensten waren aan mevrouw Woudstra niet besteed. “Ik ben in februari mijn partner verloren, een joodse man, met wie ik dertien jaar samen ben geweest. Hij ging niet naar de dienst, wel naar andere activiteiten die nu stilliggen. Maar om dan alleen op de bank naar zo’n dienst te kijken, nee, dat hoeft van mij niet.” Hier in de kerk is het anders. Je komt weer mensen tegen, zoals Wim, uit Groningen. “Je kijkt elkaar in de ogen.”

Beeld Phil Nijhuis

Als iedereen jas en paraplu heeft gepakt, praten de koster, de gastvrouw en de secretaresse nog even na. Hoe zat dat nou met dat neuriën, mocht dat nou of niet?  “Niet? Dat moet dan  wel in de volgende nieuwsbrief.”

Lees ook:

Kerken blij met verruiming coronaregels

Eerder dan verwacht, worden de regels voor kerkdiensten versoepeld. Vanaf 1 juli mogen kerken weer diensten en missen houden met maximaal honderd mensen

Inloggen in het huis van God: Zijn onlinediensten de toekomst van de kerk?

Kerkdiensten worden online beter bezocht dan in de kerk, zo blijkt uit onderzoek van Trouw. Twee wetenschappers belichten de vraag wat kerken hiermee moeten.

Met gel en bamboestok naar de anderhalvemeter-kerk

De coronamaatregelen worden ook voor religieuze organisaties versoepeld. Hoe werkt dat bij hen uit? Trouw volgt deze zomer de Protestantse Gemeente in Dronten. Vandaag: Voorzichtig beginnen in de avond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden