Kerken en corona

Zingen in de kerk mag weer, maar het zal lang niet overal gebeuren

Archiefbeeld van een viering in de Kathedrale Basiliek Sint Bavo in Haarlem. Ook kerken versoepelen de coronaregels, maar in de rooms-katholieke kerk is samenzang nog niet weer toegestaan. Beeld ANP
Archiefbeeld van een viering in de Kathedrale Basiliek Sint Bavo in Haarlem. Ook kerken versoepelen de coronaregels, maar in de rooms-katholieke kerk is samenzang nog niet weer toegestaan.Beeld ANP

Er mag in de kerken weer gezongen worden. De samenzang was bij veel kerkgangers in het afgelopen coronajaar misschien wel het meest gemiste onderdeel van de vieringen. Aan dat gemis kan het komend weekend een eind komen, meldt het CIO, de koepelorganisatie van kerken. Maar of er vanaf zondag weer overal uit volle borst gezongen gaat worden, is nog maar de vraag.

In de rooms-katholieke kerken gaat dat in ieder geval niet gebeuren. De bisschoppen hebben het protocol voor de vieringen aangepast, maar samenzang blijft in dat protocol voorlopig niet toegestaan. De vrees voor besmettingen is bij de kerkleiding en de doorgaans wat oudere kerkganger nog te groot. “Hoewel de situatie verbetert, is de pandemie nog niet ten einde, en zorgvuldig met elkaar omgaan ook in tijden van versoepeling, blijft belangrijk”, laten de bisschoppen weten.

Tot nu toe mocht er in de missen door vier koorzangers gezongen worden. Dat aantal wordt nu uitgebreid tot twaalf, “mits strikte voorwaarden in acht worden genomen met betrekking tot onder meer afstand, ventilatie en spuien van de ruimte waar gezongen wordt”.

Voorzichtig versoepelen

Het lijkt erop dat ook in de protestantse kerkgenootschappen op voorzichtige wijze met de versoepelingen wordt omgegaan. De Christelijke Gereformeerde Kerken, bijvoorbeeld, zeggen over samenzang dat ‘het zomaar zou kunnen, dat op dit punt het vertrouwen nog weer moet groeien’. “We hebben immers zo lange tijd niet of in beperkte mate gezongen, omdat juist zingen benoemd werd als een mogelijke bron van besmetting.”

Na de versoepelingen van begin deze maand werd er in veel kerken alweer een beetje gezongen. De Protestantse Kerk in Nederland (met zo’n 1500 plaatselijke gemeenten) adviseerde toen om het zingen te beperken tot hooguit twee coupletten, op ingetogen wijze, en dan ook het liefst aan het eind van de dienst. Daarna kan er immers volop worden geventileerd. De rest van de liederen in de dienst zou kunnen worden gezongen door een paar voorzangers, zoals in de meeste kerken gedurende de hele coronacrisis het gebruik was. Met de nieuwste versoepelingen, die per komend weekend ingaan, laat de Protestantse Kerk die voorzichtigheid van een paar weken geleden varen. Wel benadrukt ze dat ventilatie ‘een belangrijk punt van aandacht blijft’. En: “Het is de verantwoordelijkheid van de kerkenraad of ze direct van alle versoepelingen gebruik gaat maken.”

Het CIO meldt nog een andere belangrijke versoepeling voor de kerken: er komt geen maximum meer op het aantal kerkgangers, zolang de anderhalvemeterregel maar wordt opgevolgd. Lange tijd was het dringende advies: kom alleen samen met mensen die nodig zijn om een viering te kunnen houden. Later werd dat opgehoogd naar maximaal dertig kerkgangers. In de afgelopen weken gold een maximum van zestig, en voor grote kerkgebouwen een maximum van vijftien procent van het totaal aantal zitplaatsen. Dat wordt losgelaten.

Koffie na afloop

Het CIO wijst erop dat er nu ook weer ruimte komt voor een voor kerkgangers ander belangrijk onderdeel van de kerkgang: koffie drinken na afloop. Uit diverse peilingen die tijdens de coronacrisis werden gehouden bleek dat de onderlinge ontmoeting – waar de koffie na afloop bij uitstek een geschikt moment voor is – ook danig werd gemist.

Voor alle richtlijnen die het CIO heeft opgesteld geldt overigens dat het adviezen zijn: lokale kerken mogen zelf weten of ze die opvolgen. Tijdens de coronacrisis leidde die vrijheid een aantal keren tot verontwaardiging: in sommige kerken, met name de reformatorische, kwamen op zondagen grote groepen kerkgangers samen. In een aantal van die kerken werd ook gezongen.

Lees ook:

Het verdriet van Biddinghuizen; hoe er ondanks alles toch kerkgangers overleden aan corona

In de protestantse gemeente in Biddinghuizen kregen tien mensen corona na het volgens de richtlijnen opnemen van kerstliederen. Twee van hen overleden. De verslagenheid is groot.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden