BladenMarije van Beek

Zelfs naar een pissebed kun je luisteren

Op schoot bij oud-fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren Marianne Thieme zit een zwartharige hond. Haar hond? De pose die de twee voor de foto in Filosofie Magazine aannemen suggereert van wel, maar het staat er niet bij. Thieme wordt in het artikel gevraagd naar hoe filosofie haar leven heeft veranderd.

Als student las ze filosofen als Peter Singer, Tom Regan en Will Kymlicka. Maar het is vooral het werk van filosoof Eva Meijer – ook columnist voor deze krant – dat haar diep raakt. Een van Meijers teksten die Thieme memoreert gaat over hoe ze een pissebed uit zijn benarde positie bevrijdde. Hij zat vast aan afplaktape. Zij weekte het plakband in een laagje water, waardoor het beestje zelf de voelsprieten kon lostrekken, en zo loskwam. Er spreekt liefde uit voor de ander, voor dieren en voor taal, zegt Thieme. ‘Bij Meijer voel je de wens om te begrijpen, om te luisteren naar levende wezens die je niet verstaat.’

Volgens Thieme laat ze niet alleen zien dat je zelfs naar een pissebed kunt luisteren. Ook dat dieren verzetsdaden plegen, individuele belangen en behoeftes hebben, een gemeenschap vormen, een eigen taal hebben. ‘Zo kom je tot empathie die niet beperkt blijft tot je eigen soort.’ De herkenning in Meijers werk geeft haar het gevoel niet alleen te staan, zegt Thieme. ‘Dat geeft me vleugels.’

In De VriendenKring, het maandblad van de Nederlandse Quakers, gaat het over dieren waar de mens van kan leren. Op de cover prijken een giraffe en een jakhals. Die dieren waren, zo blijkt halverwege het blad, ter sprake gekomen op een training over geweldloos communiceren, eerder dit voorjaar in het Quakerhuis in Den Haag. De bijeenkomst was georganiseerd door de klimaatactiegroep Extinction Rebellion. De giraffe staat symbool voor compassie, als ‘het landdier met het grootste hart, omdat het hart het bloed moet pompen naar de kop op de lange nek’.

De jakhals staat daarentegen symbool voor competitie. Waar de giraffe verenigt, daar scheidt de jakhals. Er is ook zoiets als ‘jakhalstaal’, te herkennen aan ‘oordelen, bekritiseren, analyseren, moraliseren en beschuldigen’. Die taal gebruiken we vooral als we ons oneerlijk behandeld voelen of wanneer we onze wensen willen opleggen.

Bij Extinction Rebellion, dat als organisatie verspreid is door het hele land, verloopt het contact veel via onlinemedia waarbij lichaamstaal en tonaliteit ontbreken. Hun ervaring leert dat juist dan geweldloze communicatie nodig is. Waar het om gaat: ‘Helder communiceren wat je dieper liggende behoefte is én willen horen waar het de ander ten diepste om gaat’.

Ook in het oecumenische nieuwsblad De Roerom worden inzichten ontleend aan het dierenrijk. Op de achterpagina staat een korte verzameling Berberse gezegden en aforismen. De eerste: ‘Amennugh ggizem yibbwass, amennug bbweydi kullass’, oftewel: ‘Ruzie met een leeuw duurt een dag, ruzie met een hond is voor altijd’. Het komt erop neer dat je het beter niet aan de stok kunt krijgen met iemand met een slecht karakter – dan komt er geen einde aan. Daarentegen is een ruzie met iemand met een goede inborst zo weer over.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden