Nieuw Moreel PeilGenderongelijkheid

Zakendoen met vrouwvijandig Saudi-Arabië? ‘Ik was consultant, weigerde, werd ontslagen en werd uiteindelijk schoonmaker’

Wat is goed handelen? In de rubriek Nieuw Moreel Peil onderzoekt Peter Henk Steenhuis met een deskundige ethische vragen uit het coronatijdperk. Vandaag: gaan we nu toch weer handel drijven met het vrouwvijandige Saudi-Arabië?

Een vrouwelijke, Nederlandse ondernemer weigert al jaren zaken te doen met Saudi-Arabië, vanwege de vrouwvijandige opstelling van het land. Precies in de week dat ze nu, tijdens de coronacrisis, vijftig man dreigt te moeten ontslaan, meldt een Saudi zich met een potentiële opdracht. Dat zou uitstel van het ontslag van haar personeelsleden kunnen betekenen. Deze week organiseren ze een videocall, met het vriendelijke verzoek aan de vrouwelijke ondernemer buiten beeld te blijven, en zo mogelijk een man het woord te laten doen. Is het Nieuw Moreel Peil(NMP) dat in het coronatijdperk nood wet breekt, en we onze principes maar moeten laten varen?

“Nood breekt in Nederland vaak wet”, zegt expert gender en media Kaouthar Darmoni. “Ook in het voorbeeld van deze vrouwelijke ondernemer. Maar dat ligt niet aan haar. Wij wijzen met ons betweterige vingertje naar Saudi-Arabië; we zouden er goed aan doen ook naar ons eigen land te kijken.”

“Ik kom uit Tunesië, maar heb heel lang gewoond, gestudeerd en gewerkt in Frankrijk. Destijds kon je alleen legaal in Frankrijk werken als je werk deed dat de Fransen zelf niet konden. Ik solliciteerde op alles wat te maken had met de Arabische taal, mijn moedertaal. Ik werkte als tolk, en kreeg andere functies binnen de communicatie.”

Ik had niet het idee dat ik wc’s schoonmaakte, maar dat ik mijn principes aan het verheffen was

“Op een geven moment bood mijn baas mij aan consultant te worden, om te adviseren tussen Fransen en Arabische zakenlieden. Toen op een dag Saudi-Arabië aan boord stapte, werd de functie zeer lucratief. Ik weigerde, ik kon geen zaken doen met een land dat de vrouwenrechten zo schendt. Ik werd ontslagen, werd uiteindelijk schoonmaker. Toch behield ik mijn respect, want ik had niet het idee dat ik een wc schoonmaakte, maar dat ik mijn principes aan het verheffen was. Dat is echt iets anders.”

“Zou de Nederlandse zakenvrouw dus ook geen zaken moeten doen met Saudi-Arabië? Nee, dat zeg ik niet. Dat ik weigerde, had eerder met mijn opvoeding en mijn cultuur dan met mijzelf te maken. De eerste president van Tunesië, Habib Ben Ali Bourguiba - aan de macht van 1957-1987 - heeft zich altijd hard gemaakt voor gendergelijkheid, en botste geregeld met Saudi-Arabië vanwege de vrouwenrechten. Ook na zijn presidentschap bleven vrouwenrechten, emancipatie, gendergelijkheid in Tunesië topprioriteit. Ik kon geen zakendoen met Saudi-Arabië omdat ik van jongs af aan ben opgegroeid met het besef dat dit een no-go was.”

“Saudi-Arabië loopt achter, maar in Nederland zijn we ook niet klaar met de emancipatie. Wij zijn een van de rijkste landen ter wereld, alleen als het op zakendoen aankomt, zijn we opportunist en is gendergelijkheid ineens niet meer zo belangrijk. Ik houd van Nederland maar heb moeite met de arrogante uitstraling dat we het beter doen dan de anderen, terwijl we zelf ook op allerlei terreinen nog met een gendergap te maken hebben.”

“Vrouwenrechten zijn een zaak van lange adem. Zaken doen we op korte termijn. Omdat ik opgegroeid ben onder een president die gendergelijkheid hoog op de politieke agenda plaatste, was het voor mij vanzelfsprekend ontslag te nemen. Ik kon geen andere keuze maken. Maar een visie op gendergelijkheid moet gedragen worden door een cultuur, ook binnen organisaties, anders komt een individu in een onmogelijke situatie terecht. Deze zakenvrouw is slachtoffer van een cultuur die emancipatie al decennia ondergeschikt maakt aan geld verdienen.”

Kaouthar Darmoni promoveerde in 2000 op genderstudies aan de Franse Université Lumière Lyon. Daarna was ze 15 jaar wetenschappelijk medewerker gender & media aan de Universiteit van Amsterdam. Sinds 2019 is ze directeur van Atria, Kennisinstituut voor Emancipatie en Vrouwengeschiedenis.

In de rubriek Nieuw Moreel Peil (NMP) stelt filosofieredacteur Peter Henk Steenhuis allerhande ethische vraagstukken aan de kaak die tijdens de coronacrisis opborrelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden