Onderzoek

Wonderen bestaan, zegt een meerderheid van de Nederlanders

Beeld Suzan Hijink

Een ruime meerderheid van de Nederlanders gelooft dat wonderen bestaan, blijkt uit nieuw onderzoek. ‘Iemand die een wonder meemaakt, plaatst het gebeurde in een groter verband, iets wat boven zijn of haar eigen leven uitstijgt. Daarmee krijgt het religieuze betekenis.’

Of het nu een onverklaarbare redding in nood is, beschermengelen of wonderbaarlijke genezingen: de meeste Nederlanders geloven in wonderen, blijkt uit onderzoek van Motivaction. Op verzoek van omroep KRO-NCRV en museum Catharijneconvent in Utrecht stelde het onderzoeksbureau vragen aan ruim tweeduizend mensen, een representatieve steekproef van de Nederlandse bevolking. 63 procent van de ondervraagden zegt in meer of mindere mate in wonderen te geloven: dat komt neer op ongeveer negen miljoen Nederlanders. Bijna een derde, 32 procent, gelooft niet in wonderen. Vrouwen geloven meer in wonderen dan mannen: 71 procent tegenover 55 procent.

Slechts zes procent van de Nederlanders heeft traditioneel religieuze associaties bij een wonder, waarbij bijvoorbeeld God, Allah of heiligen direct ingrijpen in iemands leven. Daar staat tegenover dat mensen die actief met het geloof bezig zijn vaker in wonderen geloven dan niet-religieuzen: van de ondervraagde moslims gelooft bijvoorbeeld bijna negentig procent in wonderen, en ook christenen scoren hoog.

Het woord wonder roept sterk uiteenlopende associaties op. Volgens de meeste mensen is een wonder een wetenschappelijk onverklaarbare of bovennatuurlijke gebeurtenis. Ook een bijna-doodervaring wordt door sommigen als wonder aangemerkt, net als voorspellende dromen, spirituele ervaringen en de geboorte van een kind.

Wonder onderging een betekenisverschuiving

“Het woord wonder heeft in de loop der jaren een betekenisverschuiving ondergaan”, zegt Anne-Marie Korte, hoogleraar religiewetenschap aan de Universiteit Utrecht. Korte doet onderzoek naar wonderen in Nederland, en verzamelde zo’n tweeduizend wonderverhalen. “Het institutioneel-religieuze aspect neemt een veel minder prominente plaats in, maar aan de andere kant blijven de elementen die verwijzen naar het religieuze verleden wel bestaan”. Dat noemt Korte een eigentijds-religieuze interpretatie van wonderen. “Iemand die een wonder meemaakt plaatst het gebeurde in een groter verband, iets wat boven zijn of haar eigen leven uitstijgt. Daarmee geef je er een religieuze betekenis aan, ook al verbind je het niet aan een traditionele religie.”

Rooms-katholieken zijn de vreemde eend in de bijt: van alle religieuze groepen geloven zij het minst in wonderen. Dat houdt wellicht verband met het feit dat de ondervraagde katholieken beduidend minder actief met hun geloof bezig zijn dan de andere religieuzen: meer dan de helft van de katholieken geeft aan niet zoveel met het geloof te doen, tegenover slechts een kwart van de protestanten en 15 procent van de moslims. 

“Daardoor zijn katholieken waarschijnlijk ook minder met wonderen bezig”, zegt Korte. “Aan de andere kant heeft ook dit te maken met de betekenisverschuiving. Wonderen hebben nu meer te maken met het eigen levensverhaal, met het individu, dan met het verhaal van de kerk als instituut. De katholieke kerk definieert wonderen bovendien nog steeds vanuit een scherp onderscheid tussen geloof en wetenschap, maar voor veel katholieken is de betekenis die ze zelf aan een wonder kunnen geven veel belangrijker geworden.”

Lees ook: 

Vaticaan legt de lat voor wonderen hoger

Rome verscherpt de regels voor wonderen. De toetsing daarvan moet kritischer en voor financieel gekonkel is geen ruimte meer, zo maakte het Vaticaan dit weekend bekend. Het lijken ambtelijke maatregelen, maar er zou weleens veel meer achter kunnen zitten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden