MinaretEildert Mulder

Wat de moefti over transgenders te zeggen heeft, doet er steeds minder toe

Noura kon nog maar net brabbelen of ze zei al dat ze geen meisje was, maar een jongen. Met poppen speelde ze niet, als cadeau wilde ze een revolver. Nu, ruim twee decennia later, is Noura Nour.

Het lijkt niet wereldschokkend, maar is dat om twee redenen wel: Nour is een Egyptenaar en verder is hij de zoon en voormalige dochter van Hisham Selim, een beroemde acteur. Per land kunnen vanzelfsprekendheden behoorlijk verschillen en als een ‘bekende Egyptenaar’ zich relaxed uitlaat over de geslachtsverandering van zijn kind dan komt dat stevig aan op de oevers van de zilveren Nijl. Vader Hisham gaf onlangs opening van zaken in het Egyptische tv-programma ‘Al-Kahera Wal-Nas’. Pa en zoon, een vrolijk duo, totaal niet nerveus, verschenen ook samen in de Arabische uitzending van ‘Deutsche Welle’.

Revoluties mislukken weleens, maar ook dan blijven in een samenleving revolutionaire veranderingen mogelijk. Voltrekken ze zich zelfs zonder dat spectaculaire volksopstanden er veel toe doen? Een revolutie die in de hele wereld opschudding verwekte bracht in 2011 een Egyptische dictator ten val die bijna dertig jaar aan de macht was. Maar de dictatuur bleek koppig. De oude dictator ligt sinds kort weliswaar niet in een piramide maar wel in een praalgraf en de teugels zijn opnieuw in handen van een alleenheerser.

Administratief blijft Nour een vrouw

Niets veranderd dus? Toch wel, getuige de manier waarop Nour en zijn vader praten over een zo gevoelig onderwerp. De vooroordelen blijven legio en Nour geeft toe dat hij geluk heeft gehad met het vrije milieu waarin hij is opgegroeid. Administratief blijft hij een vrouw, want de wet zwijgt over geslachtsverandering en dus trekken documenten zich niets aan van de kunsten die medici op Nour hebben losgelaten.

Lhbti-activiste Malik Al-Kashif worstelt met hetzelfde probleem. Ze belandde vorig jaar kort in de gevangenis nadat ze had  opgeroepen tot een demonstratie. Zij ging de omgekeerde weg, werd van man vrouw. Ook bij haar werkte het papier niet mee. Medestanders vreesden dat ze in een mannenafdeling zou belanden. Eerder overkwam haar dat in een ziekenhuis. Om moeilijkheden te voorkomen sloot men haar op in een individuele cel.

Aangenomen dat ook de clitoris is geschapen door God

De Egyptische artsenbond keurt geslachtsverandering goed en heeft de procedure geregeld. De grootmoefti levert trots zijn achterhoedegevecht. Aan de hand van koranteksten toont hij aan dat het verboden is een lichaam, een schepping van God, te veranderen. Hoe kan het dat er nog steeds andere sharia-exegeten zijn (niet deze moefti), die weigeren dezelfde logica toe te passen op de besnijdenis van meisjes? Aangenomen dat ook de clitoris is geschapen door God en niet door de duivel. Alle koranteksten waarmee dit soort shariageleerden geslachtsverandering afwijzen, zijn uitstekend inzetbaar tegen de genitale verminking van nog altijd talloze jonge meisjes, overigens scherp veroordeeld door de religieuze top in Egypte.

De tanende invloed van shariageleerden blijkt ook uit een andere recente kwestie. De Grootmoefti meldde in een fatwa dat het moslims verboden was om de religieuze armenbelasting, de zakaat, te geven aan armoedige christenen, zelfs in deze coronatijd. De Koran sluit zakaat-giften aan christenen niet uit. Christenen betalen via algemene belastingen wel mooi mee aan het salaris van de moefti. Na een orkaan van protest verwijderde de moefti de fatwa van de website.

Boudewijn de Groot zong ooit meeslepend ‘want er komen andere tijden’. Ook in Egypte.

Lees ook:

Ze zijn van de derde sekse en dat geeft hen een verheven status volgens het soefisme

Transgenders met een islamitische achtergrond hebben vaak te maken met afkeuring. Maar ze halen kracht uit het soefisme – de gedichten, de meditatie en de muziek. ‘De playlist Sufi Love Songs staat bij mij op repeat.’ 

In ‘In de schaduw van de minaret’ leest u bespiegelingen over de islamitische wereld van Eildert Mulder, arabist en oud-redacteur van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden