In de schaduw van de minaret Eildert Mulder

Want wat de klimaatcrisis doet met natuur, doen deze dolende IS-geesten met cultuur

Het was mooi van de BBC, afgelopen Kerst, om te laten zien dat het ook anders, ja beter kan in de West-Afrikaanse staat Burkina Faso. De Britse omroep bezocht een gezinnetje in de hoofdstad Ouagadougou.

Vader is christen, moeder moslima. Dochterlief van vijf geniet van alle feestdagen die beide godsdiensten in de aanbieding hebben. Ze vereert de Kerstman, maar gaat met moeder naar de moskee. Vader maakt haar vertrouwd met de kerk.

Uit een boekje met instructieplaatjes leert ze hoe je het islamitische gebed verricht, maar in huis is er ook een psalmenbundel. Later mag ze zelf haar godsdienst kiezen. Minpuntje: vader en moeder zijn niet getrouwd, want moeders familie ligt dwars.

De BBC brengt het gezinnetje in beeld, met de namen. Riskant. Want zo paradijselijk tolerant als deze mensen zijn, is niet heel Burkina Faso. In diezelfde Kerst vielen er door een aanslag op een militaire basis 35 doden. Zondag lieten veertien scholieren het leven toen hun bus op een bermbom reed. De IS-achtige plegers van dit soort euveldaden veroordelen ongehuwd samenleven als een halsmisdrijf. En dan is ook nog eens hij christen en zij moslima.

Kampioen cultuurvernietiging

Vechten tegen terreur is dansen op een waterbed. Mep IS weg uit Syrië en Irak, en verwante clubs nemen de fakkel over in bijvoorbeeld Afrika. Sinds een jaar of wat loopt het faliekant mis in Burkina Faso, dat ingeklemd ligt tussen Ghana in het zuiden en Mali in het noorden. In dat laatste land probeert sinds 2013 een internationale troepenmacht IS-achtige bendes in toom te houden, die hun werkterrein gemakkelijk kunnen verleggen naar buurland Burkina Faso; 70 procent moslim, voor een kwart christelijk.

In delen van dat geplaagde land is de helft van de scholen gesloten. Afrikaanse terreurbendes zijn kam­pioenen cultuurvernietiging. Zo’n 1200 kilometer oostelijk van Burkina Faso, in het noordoosten van Nigeria, torpedeerde jarenlang de strijdgroep Boko Haram elk modern onderwijs, omdat scholen de westerse cultuur zouden verbreiden.

Eis niet van dwazen dat ze hun eigen traditie kennen. Maar iets mogen ze toch wel weten, voordat ze scholen slopen of kinderen vermoorden dan wel ontvoeren. Het onbetwiste pronkjuweel van de islamitische geschiedenis is de ‘vertaalbeweging’ in wat nu Irak is, ruim duizend jaar geleden. Moslimvorsten, maar ook particuliere rijkaards huurden voor grof geld vertalers in, die filosofische en wetenschappelijke teksten vanuit Oudgrieks, Sanskriet, Perzisch, Aramees en zelfs Chinees omzetten in Arabisch. Het was een explosie van creatieve nieuwsgierigheid.

Kalifaatjes

Sommige antieke Griekse teksten zijn alleen in Arabische vertaling bewaard gebleven. De denkmethodes van Griekse filosofen had men nodig bij religieuze debatten tussen de verschillende godsdiensten.

Maar de interesse beperkte zich niet tot filosofie. Via de Arabieren bereikte Europa het getal nul, uitgevonden in India, waardoor een staartdeling mogelijk werd. Want probeer die maar eens uit te voeren met Romeinse cijfers, of probeer zonder nul een computer te ontwerpen. Het woord algebra is Arabisch, algoritme ook.

En nu draaien dus die ‘kalifaatjes’ dit soort cultuur, waarvoor moslims in hun gouden eeuw vochten en die ze zelf verrijkten, de nek om. Een van die clubs noemt zich ‘Islamitische Staat in de Grote Sahara’. Een passende benaming. Want wat de klimaatcrisis doet met natuur, doen deze dolende geesten met cultuur. Ze veranderen die in een morsdode woestijn. Leve dat BBC-gezinnetje!

Lees ook:

Groeiend jihadisme in Niger dreigt test te worden voor Europa

Een bloedige aanval van jihadisten in Niger illustreert een toenemend probleem, ook voor Europa.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden