COLUMN

Waarom schrik ik van een Arabische vredesgroet?

Nico de Fijter Beeld Maartje Geels

Als je geconfronteerd wordt met je eigen vooroordelen moet je goed opletten: hier valt iets te leren. 

Ik stond met een stel vrienden op de Domplatz van Münster, naast de Sankt Paulus Dom. De gids die ons door de stad leidde, gedroeg zich als een pratende Wikipedia-pagina en hield derhalve een nogal saai verhaal over die Dom, een uit de dertiende eeuw stammende kathedraal. Mengeling van romaans en gotisch, in de oorlog flink verwoest, fijn herbouwd, drieschepig, twee torens, en let u vooral ook even op dit en dat detail.

Ik dwaalde, kortom, al redelijk snel af. We stonden niet ver af van het zuidportaal van de Dom. Mijn oog viel op een rijtje sierlijke, witte letters in neonlicht boven de deur. Ze staken scherp af tegen het zandkleurige steen van het godshuis. En toen werd het interessant. 'As-salamu 'alaikum', stond er. Ik schrok. Wat gebeurt hier? Een islamitische tekst boven de toegang tot een christelijke kerk? Wat is dat voor provocatie? Ik tikte de vriend, die naast me stond, op zijn schouder en wees op het zuidportaal. 'Krijg nou wat', mompelde hij. Maar direct daarna realiseerde ik me wat er eigenlijk staat. En schrok ik van mijn eerste schrik. 'As-salamu 'alaikum'. 'Vrede zij met u'. Maar dan in het Arabisch. Bij het betreden van een eeuwenoud godshuis krijg je de vrede toegewenst. Wat is er mooier dan dat?

Het opschrift, ontdekte ik later, is een initiatief van de Duitse kunstenaar Fridolin Mestwerdt. Hij maakt deel uit van een groep jonge kunstenaars die was gevraagd om aan te sluiten bij de tentoonstelling 'Wege zum Frieden' in het schitterende LWL-Museum für Kunst und Kultur - recht tegenover de Dom, gaat dat zien.

Mestwerdt liet zich inspireren door woorden van Jezus, uit Lucas 10: 'Als jullie een huis binnengaan, zeg dan eerst: Vrede voor dit huis!' Mestwerdt plaatste het 'As-salamu 'alaikum' boven de ingang van de Dom. De Hebreeuwse versie van de groet - shalom aleichem - kwam een paar kilometer verderop boven de deur van de Marokkaanse Attawba Moskee. En de Duitse versie - Friede sei mit euch - staat boven de ingang van de plaatselijke synagoge. Schitterend project. Symbool van wederzijdse waardering en erkenning tussen de drie abrahamitische godsdiensten, zei Mestwerdt er zelf over.

Nomaliseren van angst en haat

Hoe is het in vredesnaam mogelijk dat ik daarvan schrik en het, in eerste instantie, als provocatie beschouw? Wat zit er voor vooroordeel in mij verborgen? En hoe is het daar beland? Ik heb geen vrees voor de islam. Ik ben niet bang voor islamisering. Jarenlang woonde ik tegenover een Marokkaanse moskee, en de enige momenten waarop me dat wel eens tegen stond was als ik tijdens het vrijdagmiddaggebed m'n auto iets verderop moest parkeren. Voor het overige: alleen maar fijn burencontact.

Ik geloof dat christenen - zoals ondergetekende - en moslims in vrede met elkaar kunnen leven. Ik beschouw dat als een opdracht. In ons land is die vreedzaamheid gelukkig ook nog steeds de realiteit, wat minister Stef Blok daar verder ook over te zeggen heeft. Zeker, radicalisme en extremisme zijn gevaarlijke bewegingen die moeten worden tegengegaan. En dat lukt hier ook heel behoorlijk. Laten we niet doen alsof de ganse moslimwereld met die etiketten van radicalisme en extremisme kan worden beplakt: dat geldt slechts een zeer klein deel van de moslims.

En toch ineens die schrik, bij het zien van de Arabische vredesgroet. Ik denk dat het alles te maken heeft met de toon waarop het debat over islam en migratie zich de laatste jaren ontwikkeld heeft. Steeds harder, in schaamteloze taal, polariserend. Voortdurend - en herhaald in media en sociale media - dat discours van wij tegen zij. Het normaliseren van een taal van angst en haat. En zonder dat ik me er bewust van was heeft ook mij - gretig mediagebruiker - dat beïnvloed. Op sluimerende wijze zette de verderfelijke trits 'Arabisch=islam=gevaar' zich in mij vast. Ik had er een Duitse stad, een saaie gids en een jonge kunstenaar voor nodig om het in de gaten te krijgen en er korte metten mee te maken.

Lees ook:

Het ware karakter van de islam
Is angst voor moslims net zoiets als Jodenhaat?

Alleen in stilte kun je ex-moslim zijn

Nog altijd staat ongelovigen in sommige islamitische landen de doodstraf te wachten. Dat blijkt uit het jaarlijkse rapport Freedom for Thought van het Humanistisch Verbond. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden