AnalyseStatushouders

Waarom kerken denken dat opvang voor vluchtelingen met hun hulp wel gaat lukken

De Jacobuskerk in Zeerijp ving eind augustus al asielzoekers op.  Beeld ANP
De Jacobuskerk in Zeerijp ving eind augustus al asielzoekers op.Beeld ANP

Het lukt gemeenten niet voldoende woonruimte te vinden voor de duizenden mensen met een verblijfsvergunning die recht hebben op een huis. Waarom denken kerken dat dat met hun hulp wel kan lukken?

Maaike van Houten

Het was nogal een getal waarmee de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) en de gemeente Kampen deze week de publiciteit zochten. Boven het persbericht stond het nog voorzichtig: kerken en overheid kunnen honderden statushouders huisvesten.

Verderop in het verhaal werden de beloftes behoorlijk opgeschroefd: als het meezit, kunnen kerken, sportclubs, scholen, bedrijven et cetera 8500 tot maar liefst 10.000 mensen die nu in een asielzoekerscentrum wachten, aan tijdelijke woonruimte helpen. Met de gemeente wordt afgesproken dat die daarna voor permanente huisvesting zorgt in dezelfde plaats.

Die hoge cijfermatige verwachtingen komen niet meteen uit de koker van de PKN zelf, maar van de kant van het project de Thuisgevers, de naam voor dit initiatief van de PKN en de gemeente Kampen. Uitgaande van één statushouder per 2000 inwoners, zou het totaal kunnen uitmonden in tijdelijke huisvesting voor 8500 tot 10.000 mensen, zo rekende de projectmanager bij de Thuisgevers in het persbericht voor.

Mensen in nood helpen is kerntaak van de kerk

Ook al had de PKN zelf die hoge aantallen niet genoemd, op het hoofdkantoor in Utrecht liggen ze er niet van wakker. Ze hebben deze week alleen maar positieve reacties gekregen op de plannen voor hulp aan vluchtelingen. Ze zien dat als corebusiness van de kerk. Niet om de taak van de overheid over te nemen, wel om mensen in nood te helpen als de overheid steken laat vallen.

De PKN heeft medewerking gevraagd van alle 1500 plaatselijke kerkgemeenschappen. Daar is vaak al ervaring met vluchtelingen. Kerkleden zijn bovengemiddeld actief in asielzoekerscentra, kerken bieden nu crisisopvang om het aanmeldcentrum in Ter Apel te ontlasten, ze organiseerden in Den Haag een permanente kerkdienst van meer dan drie maanden voor een gezin dat het land uit moest. De kerk rekent er daarom op dat er genoeg mensen zullen zijn voor de noodzakelijke sociale begeleiding van de statushouders.

Slechts een kleine minderheid van de PKN-kerken gaf deze zomer in een enquête aan zelf geschikte huisvesting te hebben. Maar hoeveel dat zegt is onduidelijk; aan het onderzoek deed nog geen 10 procent van de kerkbesturen mee. In elk geval liet PKN-directeur Jurjen de Groot zich er niet door ontmoedigen. In juli riep hij de overheid in deze krant expliciet op de hulp van kerken in te schakelen bij de opvang van asielzoekers en statushouders. Wie dat doet, kan niet vervolgens zelf afhaken.

Van pastorie tot tiny house

De Groot baseerde zijn hartenkreet op een bezoek aan Kampen. Daar hebben dit voorjaar tien kerken in korte tijd 280 Oekraïners voorzien van woonruimte. In een leegstaande pastorie van de kerk, in een verbouwde bedrijfsloods, in een tiny house op een industrieterrein, in containerwoningen.

Als dat in Kampen kan, kan dat ook elders, zo is de gedachte bij de PKN. Zeker als andere kerken en organisaties zich aansluiten bij de Thuisgevers. In Kampen werken geloofsgemeenschappen van allerlei richtingen samen, landelijk wordt dit initiatief gesteund door de Raad van Kerken.

De Thuisgevers gaat de rooms-katholieke kerken en protestantse kerkgenootschappen actief benaderen en zal andere niet-kerkelijke organisaties vragen mee te doen. Dat zich al voor het uitbrengen van het persbericht, zonder enige wervingscampagne, tien gemeenten hebben gemeld, maakt ook de mensen bij de Thuisgevers optimistisch.

Statushouders moeten een aanbod zien zitten

Maar een melding is nog geen match. De aangeboden ruimte moet geschikt zijn om in te wonen, en statushouders zelf moeten een aanbod zien zitten. En er moeten vrijwilligers zijn om mensen op weg te helpen in hun nieuwe woonplaats.

Voorwaarde is ook dat de betreffende lokale overheid meedoet. De burgemeester van Kampen, Sander de Rouwe, zal het Kamper model onder zijn vakgenoten promoten. Met enthousiasme: volgens dit oud-Kamerlid van het CDA is het maatschappelijk middenveld heel goed of zelfs beter in staat leegstaande panden te vinden dan de overheid zelf.

Lees ook:

Kerken gaan duizenden vluchtelingen opvangen in leegstaande huizen

Statushouders die nu op een woning wachten in asielzoekerscentra, gaan hulp krijgen van kerken en andere maatschappelijke organisaties. Met het plan, dat gefinancierd wordt door het Rijk, worden asielzoekerscentra ontlast.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden