InterviewKefah Allush

‘Waarom het verhaal over Jezus toen zo’n succes werd, blijft toch een mysterie’

Scène uit ‘Jezus van Nazareth verovert de wereld’.Beeld Fik Meijer/EO

EO-presentator Kefah Allush onderzoekt in een nieuwe tv-serie hoe het christendom zich na de dood van Jezus over de wereld verspreidde.

De eerste aflevering van ‘Jezus van Nazareth verovert de wereld’ is zo’n 12 minuten op streek, als presentator ­Kefah Allush, ­samen met archeoloog Jürgen Zangenberg op de Olijfberg in Jeruzalem staat waarvandaan de hemelvaart van Jezus plaatsvond. In een kapel ­worden de in een rots achtergelaten laatste voetafdrukken van Jezus op ­aarde vereerd. Gelovigen kussen de eeuwenoude afdruk. 

“De amateurhistoricus in mij zegt: dit kan zo niet hebben plaatsgevonden. Tegelijkertijd word ik geraakt door het feit dat die mensen zo ontroerd zijn door wat ze daar meemaken. Mijn hele leven al ben ik mij op een bijna onnatuurlijke manier bewust van het tweeslachtige in alles. Bij elk onderwerp denk ik: dat is waar, maar dat andere is ook waar. Dat is ook de ­reden dat ik als verteller weiger een ­positie in te nemen.”

Eerder al onderzocht Allush voor de EO het leven van Jezus. Zijn nieuwe vierdelige reisserie waarvan dinsdagavond de eerste aflevering op NPO 2 te zien is, begint bij diens dood en onderzoekt hoe een ‘obscuur groepje mensen’ de wereld verovert met een verhaal waar volgens Allush ‘heel veel haken en ogen aan zitten’.

De presentator richt zich op twee apostelen in het bijzonder. Zo treedt hij in de voetsporen van Taddeüs en volgt hem tot in Armenië. Hoe kreeg hij het voor elkaar dat dit de eerste christelijke natie ter wereld werd? Daarnaast kruipt de presentator bijna letterlijk in de huid van de eerste onder de apostelen, ­Petrus. De serie eindigt in Rome waar Petrus onder de Sint-Pieter begraven ligt of beter gezegd zou liggen, want dit staat niet voor iedereen vast. “Het gaat mij dus niet om de vraag of dingen kloppen of niet, maar over het gesprek dat daarover gevoerd wordt en de consequenties ervan.”

Laat ik toch maar eens een poging ­wagen: is Petrus ooit in Rome geweest?

“Sommigen zullen hartstochtelijk ­beweren van wel, anderen zullen het hartstochtelijk ontkennen.”

Maar jij hebt het onderzocht.

“Aan de ene kant vraag ik me serieus af of hij er geweest is. Aan de andere kant heb ik tijdens het maken van deze serie gemerkt dat het antwoord op die vraag voor mij niet heel erg belangrijk is.”

Waarom wil je het dan het toch ­onderzoeken?

“Omdat mijn persoonlijke geschiedenis en die van het land waar ik woon zo bepaald is door allerlei dingen die terug te voeren zijn tot de beslissing dat Petrus in Rome begraven ligt. Daarom is die kerk daar gebouwd en daarom werd het Vaticaan het centrum van een macht die in naam van Christus van alles in de wereld bepaald heeft. Neem nou de kunst die in mijn huis hangt of die in musea om mij heen te vinden is.”

Andere vraag: heeft Jezus echt ­bestaan?

“Ja, maar dat ik dat geloof, is een wilsbesluit van mijn kant. Voor mijn bekering was geen persoonlijke crisis of plotselinge blindheid nodig. God reikte mij rationeel de hand. Ik claim dat Jezus voor mij de weg is. Dat hij mij bij de les houdt, mij elke dag weer helpt mijn mens-zijn vorm te geven. Dat ik geloof dat de route daarvoor de route van de liefde is. Maar daarbij ben ik er niet in geïnteresseerd of hij daadwerkelijk over water heeft gelopen.”

Scène uit ‘Jezus van Nazareth verovert de wereld’.Beeld Fik Meijer/EO

Wat maakte dat christendom nou zo succesvol in die eerste eeuwen?

“Natuurlijk speelde de neergang van het Romeinse Rijk een rol. Het ene grote verhaal verdwijnt en het andere grote verhaal – dat van Christus – komt ervoor in de plaats. Het is een verhaal dat aanslaat bij de massa, dat perspectief biedt. De apostelen vertellen dit verhaal met een enorme hartstocht en zijn bovendien bereid tot het hoogste offer. Ze aarzelen niet hun leven te geven voor hun Heer. Al die dingen kun je ­begrijpen. Maar er is ook iets dat het verstand te boven gaat, dat ervoor heeft gezorgd dat het verhaal een snaar heeft geraakt die door is blijven klinken. Omdat het verhaal van Jezus in veel dingen niet voldoet aan de wetten van een goed verhaal. Jezus stierf geen heldendood en heeft zich als een lam naar de slachtbank laten leiden. Waarom dat verhaal bijna tweeduizend jaar geleden nou zo’n succes werd, blijft toch ook een mysterie.”

Zitten er in dat verhaal, van dat obscure clubje dat met het verhaal van Jezus de wereld veroverde, elementen waar christenen in ons land iets van zouden kunnen leren zodat hun geloof weer aan kracht zou winnen?

“Jij gaat nu van de veronderstelling uit dat ik vind dat die verovering weer plaats moet vinden.”

Wat zou daartegen zijn?

“Wat zou ervoor zijn?”

Er zijn nogal wat mensen die vinden dat de teruggang van het christelijk ­geloof in Nederland ons geen goed heeft gedaan.

“Ook hier vind ik het lastig om de dingen zwart-wit te zien. Ik denk dat de ­secularisatie ons land heel veel goeds heeft gebracht, maar ook heel veel ­lelijke dingen. Dat is allemaal niet zo eenduidig. Alles wat ik maak, heeft te maken met mijn verlangen om radicaal te kiezen voor de liefde. Dat is mijn drijfveer. Jezus is daarbij mijn bron. Maar als mensen langs een heel andere weg bij die liefde uitkomen, is dat ­natuurlijk prima. Ik waag te hopen dat Jezus het met mij eens is.”

‘Jezus van Nazareth verovert de wereld’ te zien vanaf 9 juni 20.45 uur bij de EO op NPO 2.

Kefah Allush wordt op 1 december 1969 geboren in Nablus op de ­bezette Westelijke Jordaanoever. Als hij 1 jaar oud is, verhuist hij naar Vlaardingen. Hij begint zijn tv-loopbaan in 1987 bij Omroep ­Rotterdam en Feduco. In 2009 komt hij in dienst van de EO en maakt voor die omroep onder meer ‘De Kist’ en reisseries als ­‘Jezus van Nazareth’ en ‘Oases in de Oriënt’. Deze zomer vormt hij samen met Margje Fikse een van de presentatieduo’s van de talkshow ‘Op1’.

Lees ook: 

Gekunstelde redeneringen over de opkomst van het christendom

Recensie Bart Ehrman - ‘De God van Galilea; Hoe een verboden religie de wereld veroverde ‘ “De komst van het christendom heeft de wereld voorgoed veranderd, zegt Ehrman in zijn nieuwste boek dat direct ook in het Nederlands vertaald is

Restaurateurs openen het vermeende graf van Jezus

Voor het eerst sinds 1555 hebben restaurateurs het marmer weggehaald dat het vermeende graf van Jezus in Jeruzalem bedekt. Terwijl het marmer wordt opgeknapt, krijgen archeologen de kans om het rotsgraf eronder te onderzoeken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden