Waar komt het succes van The Passion vandaan?

De zevende editie van The Passion van de Evangelische Omroep (EO). Aan de hand van bekende Nederlandstalige popnummers vertelt The Passion het verhaal van het lijden, sterven en de opstanding van Jezus. Beeld ANP

Hoe kan het dat The Passion zo'n succes is? Jaarlijks kijken miljoenen mensen op Witte Donderdag naar de eigentijdse vertolking van het lijdensverhaal van Jezus Christus. Terwijl Nederland toch erg hoog staat op het lijstje met landen waar de ontkerkelijking hard heeft toegeslagen. 

Dat komt, stellen twee onderzoekers van de Protestantse Theologische Universiteit (PThU), doordat The Passion het publiek in de gelegenheid stelt om op een speelse manier met hun religieuze identiteit te experimenteren. Ze kunnen zich voor even verhouden tot een eeuwenoud verhaal uit de christelijke traditie zonder dat ze zich er direct aan hoeven te verbinden.

"Het is voor velen een evenement waarin ze zich op een veilige manier met het christelijke verhaal kunnen inlaten", zegt theoloog Mirella Klomp. Samen met haar collega Marten van der Meulen deed ze onderzoek naar The Passion. De resultaten zijn gepubliceerd in het gerenommeerde Journal of Contemporary Religion.

Vloeibare samenleving

Onder verwijzing naar de begin dit jaar overleden socioloog Zygmunt Bauman schetsen de onderzoekers dat de moderne samenleving vloeibaar is geworden: we gaan geen blijvende verbintenissen meer aan. Alles wat we doen en wie we zijn - werk, woonplaats, relaties, vriendschappen, lidmaatschappen - kunnen zo weer worden ingewisseld voor andere verbindingen. Daarmee wordt onze identiteit vloeibaar. Maar dat zorgt er ook voor dat we minder goed weten wie we zelf zijn. In die context proberen we telkens nieuwe identiteiten uit.

The Passion past daar heel goed bij, denken de PThU-onderzoekers. Het is een manier om spelenderwijs met identiteit en religie bezig te zijn. "Publieke rituelen met duidelijke christelijke wortels kunnen zorgen voor een omgeving waarin mensen zich spelenderwijs tot het heilige kunnen verhouden." Het multimediale karakter van The Passion en de humor die erbij wordt gebruikt door zowel de makers als het publiek helpen daarbij. Net als de inzet van bekende Nederlanders: als een BN'er zomaar voor eventjes de rol van een discipel of een Romeinse soldaat of Maria aan kan nemen, kunnen ook wijzelf zomaar even van rol veranderen, stellen de onderzoekers.

Hun bevindingen spreken de stelling tegen dat Nederland steeds verder seculariseert en religie uit de samenleving verdwijnt. Religie verdwijnt niet, stellen Klomp en Van der Meulen, maar het verandert van karakter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden