Buitenland Kindpolitiek Hongarije

(Veel) kinderen krijgen in Hongarije is lucratief

De Hongaarse premier Viktor Orbán vorige week in Brussel. Beeld AP

De conservatieve Hongaarse premier Viktor Orbán legt jonge gezinnen in de watten met financiële extraatjes, maar vooral de middenklasse profiteert.

Anna en Andras Pap waren inmiddels moedeloos over de verkoopkansen van hun woning. De wijk is goed, het appartement ruim, maar een derde verdieping zonder lift schrikt gegadigden af. Maar nu gloort er hoop. “Sinds 1 juli kunnen pasgetrouwde stellen een goedkope lening krijgen om een huis te kopen. Voor jongeren is onze woning zeker aantrekkelijk. Dat er geen lift is, is voor hen minder een probleem”, hoopt Anna Pap.

De nieuwe lening maakt deel uit van een uitgebreid familiepakket, waarmee de conservatieve premier Viktor Orbán het Hongaarse geboortecijfer omhoog wil krikken. Omdat Hongarije onder zijn leiding niet-westerse migranten probeert te weren, zijn meer kinderen Orbáns antwoord op een bevolking die al sinds 1981 krimpt en die sinds 2010 met een kwart miljoen mensen gedaald is. Inmiddels leven er zo’n 9,76 miljoen mensen in Hongarije (overigens mede dankzij honderdduizenden immigranten uit de buurlanden).

Het familiepakket komt bovenop bestaande regelingen, zoals een driejarig verzorgingsverlof per kind. Wie trouwt, krijgt meteen twee jaar lang een korting van 120.000 forint (pakweg 380 euro per jaar) korting op de inkomstenbelasting. Verder kunnen echtparen aanspraak maken op diverse financiële tegemoetkomingen en – als ze genoeg verdienen – op door de staat gegarandeerde goedkope bankleningen en hypotheken.

Vrijstaande woning

Zodra ze hun eerste kind verwachten, loopt die steun op tot maximaal 125.000 euro. Die is bedoeld voor de aanschaf van een woning, maar kan ook ingezet worden om een familieauto met zeven stoelen aan te schaffen. Het bedrag is in sommige delen van Hongarije voldoende voor een vrijstaande woning met tuin. In Boedapest krijg je er een redelijk appartement voor, zoals de Paps in de aanbieding hebben.

“Onze zoon is onlangs getrouwd”, zegt Anna. “En zij gaan ook een lening aanvragen. Ze willen twee kinderen, dus de terugbetaling is geen probleem. Dan wordt een deel van de schuld namelijk kwijtgescholden.”

Zodra haar schoondochter zwanger wordt, komt het pasgetrouwde stel in aanmerking voor extra steun, terwijl ze vanaf de geboorte van hun eerste kind permanent minder inkomstenbelasting gaan betalen. Met het aantal kinderen stijgt het belastingvoordeel, en na een vierde kind betaalt de moeder de rest van haar leven geen inkomstenbelasting meer. Verder wordt vanaf het derde kind een steeds groter deel van de eventuele lening omgezet in een gift. Ook worden eventuele studieschulden van de moeder kwijtgescholden.

Maar wie geen kinderen krijgt, heeft pech: die loopt niet alleen mooie belastingvoordelen mis, maar moet na vijf jaar ook beginnen met het terugbetalen van de financiële steun, deels met rente. Dan praat je al snel over 400 euro per maand, en wie zoals Anna’s zoon en schoondochter studieschulden heeft, is nog meer kwijt. In een land waar het minimumloon rond de 350 euro per maand ligt, is dat een heel bedrag.

Middenklasse

De gepensioneerde Veronika Uhlár is dan ook niet echt enthousiast. Zij woont in Nógrád, de armste provincie van het land. Haar kleinkinderen hebben niet gestudeerd en krijgen bepaald geen topsalaris. “Zulke leningen krijg je alleen als je genoeg verdient om ze ook terug te kunnen betalen”, zegt ze. Kinderen willen is een ander ding dan kinderen krijgen, dat weten ze bij de bank ook.

Op arme mensen is het nieuwe familiepakket dan ook niet gericht. De leningen en de verlaging van de inkomstenbelasting komen vooral beter verdienenden ten goede. Dat is geen toeval, want net als bij eerdere inkomensmaatregelen van de regering Orbán concentreert het beleid zich uitdrukkelijk op de middenklasse en niet op bijvoorbeeld de pakweg half miljoen arme, ongeschoolde, maar vaak zeer kinderrijke Roma in Hongarije.

Trouwen en trouw blijven

Pakweg 43 procent van de Hongaarse kinderen wordt momenteel buiten het huwelijk geboren, en hoewel dat officieel niet gezegd wordt, bevordert de nieuwe wet duidelijk ook de huwelijkse trouw. Want zonder boterbriefje krijgen ouders geen familiesteun. Wie eerder getrouwd was, komt alleen voor het familiepakket in aanmerking als er nog geen kinderen zijn, of als het voor een van de twee partners het eerste huwelijk is. Scheiden wordt sowieso een dure grap, want in dat geval moet je de leningen die nog niet zijn kwijtgescholden, hoe dan ook afbetalen.

En die middenklasse profiteert, ontegenzeggelijk. Ook de Paps en hun familie. András was acht jaar geleden nog een overtuigde aanhanger van de socialistische oppositiepartij MSzP. Inmiddels is zijn kritiek op de regering verstomd. Politiek interesseert hem niet meer zo, zegt hij. Maar hij constateert vooral dat zijn kinderen het goed hebben. Niet alleen de jongste, die net getrouwd is.

“Onze oudste zoon heeft een bouwbedrijf. Een paar jaar geleden wist hij aan het einde van de maand niet hoe hij zijn telefoonrekening moest betalen. Inmiddels rijdt hij in een grote auto en heeft hij een mooi huis. De mensen die we kennen, hebben het echt beter gekregen.”

Lees ook

De Hongaarse vreemdelingenangst zit diep

Een van de grootste dwarsliggers in Europa als het gaat om een gemeenschappelijk migratiebeleid is de Hongaarse premier Orbán. De angst voor buitenlanders zit ingebakken in de Hongaarse samenleving.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden