Ramadan

Vasten is gezond, vooral voor wie het langer volhoudt

null Beeld ANP
Beeld ANP

Vasten is goed voor de gezondheid, het zuivert vooral de lever. Maar het effect op de lange termijn valt tegen.

Hoogleraar Maikel Peppelenbosch van het Erasmus MC deed twee jaar lang grootschalig onderzoek naar vasten om erachter te komen waarom het zo gezond is. Want dát vasten goed is voor de gezondheid weten we al jaren; de conditie van de lever verbetert, veel mensen verliezen wat gewicht tijdens het vasten terwijl ze niet per se minder calorieën eten en het heeft ook een positief effect op de bloedsuikerspiegel. Vier vragen over waarom vasten zo goed voor je is.

Dat vasten goed is voor de darmen is dus al veel langer bekend, wat is er nieuw aan dit onderzoek?

“Wat opvallend is aan deze studie is dat we laten zien dat er een verband is tussen bacteriën die groeien als mensen vasten en de positieve gezondheidseffecten”, legt Peppelenbosch uit. Er werd nog niet eerder gekeken naar de oorzaak van deze effecten. In het onderzoek wordt nu duidelijk dat er een sterk verband is tussen het verbeteren van de leverconditie en de butyraat-producerende bacterie. “Die bacterie groeit op het moment dat de darmen leeg zijn, dus als iemand vast. Dan maakt-ie kleine vetzuurtjes aan. We zien dat daardoor het levervet sterk afneemt.”

Wat merkt een vastend persoon daarvan?

“Als het levervet afneemt, wordt de lever beter gezuiverd”, vertelt Peppelenbosch. Dat zorgt volgens de hoogleraar voor veel verbeteringen door het hele lichaam. Hij benoemt dat mensen zich bijvoorbeeld beter kunnen concentreren en dat ook hun bloedsuikerspiegel verbetert. Maar de butyraat-producerende bacterie heeft niet alleen een effect op de lever, het zou ook kanker in bijvoorbeeld de slokdarm tegen kunnen gaan.

Waarom is het zo belangrijk dat jullie nu weten dat er een relatie is tussen deze bacterie en de positieve effecten van vasten?

“Doordat onderzoekers nu weten naar welke bacterie ze moeten kijken, kunnen ze ook zien of vasten het gewenste effect heeft op een persoon of niet. Ze kunnen nu namelijk meten hoeveel butyraat-producerende bacteriën aanwezig zijn. Dat maakt het ook inzichtelijk voor de patiënten zelf”, vertelt Peppelenbosch. Daarnaast vertelt hij dat hierdoor zelfs onderzoek gedaan kan worden naar het effect van vasten op ernstige ziektes als slokdarmkanker. “We gaan samen met de Universiteit Antwerpen onderzoek doen onder mensen die een conditie hebben die zich snel ontwikkelt tot kanker. Door het kankerproces heel precies te volgen gaan we kijken of we die ontwikkeling kunnen remmen door de frequentie van maaltijden bij deze patiënten te verminderen.”

Moslims vasten één maand, hoeveel levert dat op de lange termijn eigenlijk op voor hun gezondheid?

“Helaas valt het effect op de lange termijn nogal tegen”, zegt Peppelenbosch. De hoogleraar vertelt dat zes weken na de Ramadan alle positieve effecten alweer verdwenen zijn. Dit komt doordat mensen hun normale eetpatroon weer aannemen, waardoor hun darmen gedurende de dag gevuld zijn. Daardoor krijgen butyraat-producerende bacteriën minder de kans om hun werk te doen. Volgens Peppelenbosch wordt nog onderzocht hoe vaak mensen zouden moeten vasten om het gewenste effect te blijven houden. “We verwachten dat uit dat onderzoek komt dat mensen bijvoorbeeld moeten gaan nadenken of vaker ze hun lunch kunnen verschuiven naar 15.00 uur, wat in veel landen al gebruikelijk is. Of dat ze heel licht ontbijten of het ontbijt zelfs helemaal overslaan.”

Moslimorganisatie: vier ramadan thuis in kleine kring

Het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) heeft de moslims in Nederland opgeroepen om de ramadan thuis met het gezin te vieren en niet bij familie en vrienden op bezoek te gaan. Tijdens de vastenmaand, die deze week begint, zien moslims tussen zonsopgang en -ondergang af van eten en drinken. Het vasten wordt ’s avonds verbroken met een maaltijd, de iftar.

“Ramadan is gezelligheid en lekker eten, maar dat is niet de essentie. Het is ook een moment van bezinning om tot jezelf te komen”, zegt CMO-bestuurslid Saïd Bouharrou. Ook vorig jaar viel de ramadan in coronatijd. Bouharrou heeft de vastenmaand vorig jaar ook alleen met zijn gezin gevierd. “Ik vond het heel bijzonder, heel apart. Je legt je focus veel meer bij jezelf en je eigen spiritualiteit.”

Bouharrou verwacht dat de moslimgemeenschap zich, evenals vorig jaar, goed aan de coronamaatregelen zal houden en hij voorziet dan ook geen problemen. Een paar weken geleden kreeg het CMO signalen dat sommige moskeeën plannen hadden om gelovigen voor het ingaan van de avondklok toe te laten, zodat ze in het gebouw konden overnachten. “We vonden dat binnen het CMO geen goed idee. We hebben dat besproken en men is van het idee afgestapt”, aldus Bouharrou. De moskeeën zijn nu wegens de avondklok sowieso dicht voor het nachtgebed, dat na 22.00 uur wordt gehouden. De ramadan wordt rond 13 mei afgesloten met het Suikerfeest.

Lees ook:

Vijf dagen eten en twee dagen vasten. Werkt dat wel?

Modern vasten is de nieuwe dieettrend. Dat veel mensen kiezen voor een alles-of-niets-dieet, toont dat we de deugd van matigheid verleerd zijn, zeggen experts.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden