null Beeld

ColumnWelmoed Vlieger

Topambtenaar Boereboom uit de toeslagenaffaire keert gewoon weer terug

Afgelopen week is zo’n week die niet snel uit het collectief geheugen verdwijnen zal. Een die begon met de val van Kaboel en de pijnlijk trage reactie daarop van het kabinet, dat vóór het zomerreces al aan de Kamer had beloofd de Afghaanse tolken die werkzaam voor Nederland waren geweest in veiligheid te brengen. Daarna de debatten, het eindeloze gedraai en gegoochel met woorden om maar niet de eigen incompetentie in de ogen te hoeven zien. Soms vraag je je af: zou falen niet passen in het zelfbeeld en vooral het gestileerde zelfontwerp van succes en stijgende carrièreladders?

Het was ook de week waarin de ministerraad instemde met het voorstel van demissionair minister Ollongren om Marcelis Boereboom aan te stellen als secretaris-generaal bij het ministerie van volksgezondheid, welzijn en sport. Een instemming die nogal wat vraagtekens oproept daar Boereboom één van de ambtelijke hoofdrolspelers was in de toeslagenaffaire, waarin tienduizenden mensen vermorzeld raakten in de raderen van de Belastingdienst. Vele gedupeerden wachten nog altijd op compensatie en worstelen met de psychische en financiële nasleep van het schandaal.

Ik vraag me dan toch af: welke boodschap geef je met Boerebooms benoeming af aan de gedupeerden, aan de samenleving als geheel? Wat betekent het voor het toch al kwetsbare vertrouwen in de overheid bij grote groepen mensen, voor de brede roep – ook in politiek Den Haag zelf – om een nieuwe bestuurscultuur? Allemaal vragen waar Ollongren, de ministerraad en Boereboom zelf kennelijk niet in het minst op hebben gereflecteerd, zo mogen we onder andere concluderen uit de feestelijke aankondiging van de benoeming door het ministerie in een flitsend promotiefilmpje op sociale media. Welkom Marcelis Boereboom!

In het filmpje vertelt de secretaris-generaal in spe over zijn motivatie, dat hij blij is terug te kunnen keren naar het departement waar hij ooit als jonge ambtenaar zijn carrière begon. Opmerkelijk genoeg gaat het in hele filmpje met geen woord over de inhoud, over wat hij concreet wil doen en bereiken op het ministerie.

Vanwaar toch die focus bij politici, bewindslieden en topambtenaren op de eigen positie en biografie als het om belangrijke en vaak ook beladen kwesties gaat? Ik herinner me nog hoe Sigrid Kaag in december in een Instagrambericht over vrouwenemancipatie vertelde hoe zij als student had geworsteld met welke universiteit zij moest kiezen: die van Oxford, Cambridge of toch die van Exeter? Niet veel later vertelde Hugo de Jonge over zijn rol als coronaminister dat het de mooiste klus is die je je maar kunt wensen, dat het zwaar is maar tegelijkertijd een geweldige eer, iets wat hij ‘nooit had willen missen’.

Wat steeds weer opvalt bij dit soort uitspraken is dat kennelijk niet de zaak zelf maar het eigen levensontwerp – en hoe een en ander daar in past – op de voorgrond staat. Verantwoordelijkheid, bescheidenheid, dienstbaarheid – het lijkt zich maar moeizaam met die focus te verhouden. Wie bescheiden is, stelt al snel de inhoud voorop. Maar ook geldt: wie de inhoud voorop stelt, wordt en blijft al snel bescheiden. Je hoeft immers alleen maar even, al is het maar heel even, echt aan de Afghanen in nood, aan de coronadoden of aan het leed van de gedupeerden in de toeslagenaffaire te denken. Zo lijkt me.

Welmoed Vlieger (1976) studeerde wijsbegeerte en wetenschap van godsdienst en levensbeschouwing aan de Universiteit van Amsterdam. Lees haar columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden