Theologisch elftalFC Den Bosch

Theologisch elftal: Omarm het kapelletje van de hoop

Het Mariakapelletje bij fc-den bosch, "We kunnen wel wat hulp van boven gebruiken".Beeld Merlin Daleman

Supporters van FC Den Bosch plaatsten een Mariakapelletje bij het stadion om de club uit het dal te trekken. Het theologisch elftal buigt zich over de vraag of de gebeden zullen gaan helpen.

Met FC Den Bosch gaat het al een tijdje niet zo goed. De boekhouding is niet op orde, de resultaten in de competitie zijn matig, en de club moet regelmatig zonder supporters spelen. Afgelopen zaterdag was in deze krant te lezen dat supporter Ralph Posset een replica van de Bossche Zoete Moeder had gemaakt, en deze in een kapelletje geplaatst. Aan de voorzijde van stadion De Vliert kunnen supporters nu een kaarsje branden en bidden om voorspraak van Maria.

Wat moeten we hier nu van denken? Zou het helpen om de resultaten van de club te verbeteren, of bemoeit God zich niet met onze spelletjes? Mag je godsdienst eigenlijk wel zo inzetten voor iets profaans als voetbal?

Vooral uiting aan hun emoties

Jos Moons, jezuïet en onderzoeker aan de faculteit katholieke theologie van de Universiteit van Tilburg, vindt het een prachtig initiatief. “Ik weet niet zo goed of de supporters echt verwachten dat FC Den Bosch nu opeens beter gaat presteren. Ik denk dat ze vooral uiting willen geven aan hun emoties. En dat vind ik mooi om te zien: door een kaarsje te branden bij Maria krijgen de supporters blijkbaar de ruimte om om te gaan met hoop, verwachting en teleurstelling. In die zin is het een soort coping-mechanisme, en ik ben blij dat het geloof hier ruimte voor kan bieden.

Alain Verheij, theoloog en schrijver, vind het vooral fascinerend. “Als theoloog zit ik aan de theoretische kant van de religie. Ik denk dus over het geloof na en probeer dat een beetje samenhangend te doen. Maar ook hier blijkt weer dat de praktijk van het geloof zoveel diverser is. Voor theologen is dat vervelend want het is ongrijpbaar: mensen gaan met symbolen aan de haal en doen er dingen mee die we niet zo hadden bedacht. Dat is niet nieuw, dat speelde in de tijd van de Bijbel al. Daar lees je hoe priesters en profeten de hele tijd strijd leverden met het volk dat onder elke bladerrijke boom en op elke bergtop een altaar­tje wilde bouwen of een beeld wilde oprichten.

Als je mij vraagt of het deugt dat iemand een Mariakapel neerzet, weet ik niet of ik daar wel een antwoord op moet geven. Ik kan daar als theoretisch theoloog niet komen, het is een praktische uiting van geloof waar ik geen oordeel over kan vellen. Ik vind het ingewikkeld, en tegelijkertijd fascineert het me.”

Moons: “Misschien is het wat volks, maar ik denk dat het goed is als de kerk en de theologie zeer ruimhartig en ongecompliceerd omgaan met volksgeloof. Als er officiële gebeden geformuleerd moeten worden, moeten theologen dat inderdaad zorgvuldig doen. Maar van theologisch ongeschoolden hoeven we zulke theologische zorgvuldigheid niet te eisen. Ik denk juist dat het belangrijk en goed is dat mensen bidden voor hele aardse zaken. Anders zou het idee kunnen ontstaan dat God alleen interesse heeft in een bepaald deel van ons, en dat we hem niet lastig moeten vallen met de rest. Dus laten we vooral bidden voor een overwinning van onze favoriete club, of voor mooi weer op de bruiloft, voor onze ingegroeide teennagel, enzovoorts.”

De liefde voor de club

Verheij: “Ik moet denken aan die fabel waarbij twee dochters aan hun vader vragen om voor hen te bidden. De ene dochter is getrouwd met een boer, en vraagt haar vader om te bidden voor regen. De andere dochter is getrouwd met een restauranthouder, en vraagt haar vader om te bidden voor zon, zodat er klanten komen. De vader bidt vervolgens om regen én om zon. Dat gebed van die vader zegt iets over zijn liefde voor zijn twee dochters; het zegt niet zoveel over of hoe God zijn gebed moet verhoren. Misschien moeten we dat kapelletje ook zo duiden: het gaat niet over of FC Den Bosch gaat winnen, maar het zegt iets over de liefde van de supporters voor de club. Daar moeten we als theologen dus misschien niet te veel aankomen.”

Moons: “Ik weet ook niet of God al die gebeden verhoort. Ik weet ook wel dat sommige theologen zeggen dat het gebed de mens verandert, maar niet God. Maar ik wil gebedsverhoring ook niet uitsluiten. Ik wil daar ook graag onwetend in blijven, en niet van tevoren denken te weten wat God allemaal wel of niet wil doen. God verhoort op zijn eigen manier.

“En ja, God vindt onze aardse zorgen interessant, maar we moeten ons ook afvragen: vinden wij het wel interessant waar God mee bezig is? Dat zijn uiteindelijk toch de doorslaggevende dingen: geloof, hoop en liefde, en het koninkrijk Gods. Het succes van FC Den Bosch is in dat licht dan misschien minder belangrijk. Maar dat neemt niet weg dat we God zeker ook lastig mogen vallen met onze minder belangrijke zorgen.”

Verheij: “Ik moet met enige tegenzin bekennen dat ik van dit kapelletje nog wel wat van zou kunnen leren. Ik merk dat ik me hier niet direct zo goed toe kan verhouden, en dat heeft te maken met mijn protestantse spiritualiteit. Die is veel verbaler, veel geestelijker, terwijl het voor katholieken toch eenvoudiger is om het dagelijkse leven en het lichamelijke te koppelen aan het heilige. Als ik bid, dan bid ik wel om grote wereldproblemen, maar niet zo gauw om dagelijkse zorgen. Misschien vergeet ik dan eigenlijk wel dat God in alles is.”

Lees ook:

Mariakapelletje moet het mager presterende FC Den Bosch uit het dal trekken

Als het niet meer uitmaakt welke onderbroek je aantrekt op de wedstrijddag of hoeveel koppen koffie je vooraf drinkt, wat kun je dan nog als voetbalsupporter? Bij FC Den Bosch is er nu een alternatief voor versleten rituelen en ander bijgeloof. De fans zoeken het hogerop.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden