MinaretEildert Mulder

Saudi-Arabië heeft consulaten over heel de wereld, ook in Den Haag

Het is wennen. Normaal veroordelen Turkse rechters journalisten, tot soms zomaar honderd jaar cel wegens ongewenste schrijfsels. En nu moeten dezelfde magistraten vonnis wijzen tegen de moordenaars van een journalist. Vorige week vrijdag begon de berechting, in Istanbul, van opdrachtgevers en uitvoerders van de moord op de Saudische publicist Jamal Khashoggi. Bij verstek, net als in de zaak MH17. Arme rechters. Als je een schrijver van een ‘fout’ artikel een eeuw opsluit, welke strafmaat moet je dan nog verzinnen voor het Saudische liquidatieteam dat op hoog bevel Khashoggi drogeerde en aan stukken zaagde in het Saudische consulaat in Istanbul, 2 oktober 2018? Volgende vraag: staat een kroonprins boven de wet? Antwoord: ja, natuurlijk, wat dacht je anders?

Lang was Khashoggi een pennelikker van de Saudische monarchie en zijn talloze prinsen. Met in de laatste jaren aan top kroonprins Mohammed bin Salman, die namens zijn vader koning Salman de dienst uitmaakt in het land van zand, olie, onthoofdingen en pelgrimssteden.

Uiteindelijk was Khashoggi het jaknikken beu. In 2017 week hij uit naar Amerika, waar hij columns schreef voor The Washington Post. Zijn kop van jut was de kroonprins, die werkte aan een liberaal, vrouwvriendelijk imago. Khashoggi prikte die mythe door. Vanaf toen stond hij met stip op de dodenlijst. Een privéjet vol moordenaars zette koers naar Turkije, nadat Khashoggi een fatale afspraak had gemaakt met het consulaat in Istanbul. Hij zou daar documenten krijgen om met zijn Turkse verloofde te kunnen trouwen.

Zijn lijk is nooit gevonden

Ook in deze rechtszaak werken de molens traag. De eerstvolgende zitting is in november. Bewijs is er te over. September vorig jaar beluisterde een VN-team audiomateriaal dat in bezit is van de Turkse geheime dienst. De Britse barones Helena Kennedy beschreef in het BBC-programma ‘Panorama’ de conversatie van de moordenaars. De haren rijzen je te berge, ook bij de gedachte dat Saudi-Arabië in de hele wereld consulaten heeft, bijvoorbeeld in Den Haag. Kennedy, lid van het Hogerhuis, vertelde hoe Khashoggi van toon verandert. Eerst klinkt hij joviaal, daarna ontwaakt de paniek. De meegereisde forensisch patholoog anatoom klaagt dat hij zijn ‘werk’ moet doen op de vloer terwijl een ‘kadaver’ normaal wordt opgehangen. Er klinkt gelach. Khashoggi’s lijk is nooit gevonden.

Het is vooral de verdienste van de verloofde, Hatice Cengiz, dat Saudi-Arabië aan de schandpaal belandde. Ze sloeg alarm toen Khashoggi niet meer naar buiten kwam. Het koninkrijk probeerde de pr-schade in te dammen en Turkije te besmeuren. Het ‘berechtte’ de laagste bedienden van het liquidatieteam. Vijf kregen de doodstraf.

Een nieuwe doodsvijand

Het ministerie van onderwijs herschreef schoolboeken. Delen van Saudi-Arabië hoorden tot de Eerste Wereldoorlog bij het Turkse Ottomaanse Rijk, dat zichzelf een kalifaat noemde. In de nieuwe boeken is ‘Ottomaans kalifaat’ vervangen door ‘Ottomaanse bezetting’. Uitvoerig komen Turkse wandaden aan de orde.

Eerder al verboden Arabische mannen Gods gelovigen om naar Turkse soaps te kijken. Na Iran krijgt nu ook Turkije de rol van doodsvijand van de Arabische natie toebedeeld. Israël is vergeten.

De vijf executies gaan niet door, want Khashoggi’s zoon Salah schonk in mei de moordenaars vergiffenis. Uit oogpunt van eigen lijfsbehoud was dat een wijs besluit. Hij hoopte, zei hij, op een beloning van ‘de almachtige’. Het is onduidelijk of hij God bedoelde of de kroonprins.

In de rubriek ‘In de schaduw van de minaret’ leest u bespiegelingen over de islamitische wereld van Eildert Mulder, arabist en oud-redacteur van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden