Migrantenkerken International Christian Fellowship Rotterdam.

Samen geloven - en soms even apart

Zondagse bijeenkomst van de International Christian Fellowship in Rotterdam. Beeld Otto Snoek

De autochtone kerk wordt kleiner, de migrantenkerk is springlevend, en dus wordt het Nederlandse christendom steeds veelkleuriger. Vandaag: de International Christian Fellowship Rotterdam.

Dertien mensen op het podium, dat zijn er te veel om iedereen apart een geloofsbelijdenis te laten afleggen. Dus vraagt kerkelijk werker Corina Mushikangondo aan alle dertien ­tegelijk: zul je volgeling zijn van Jezus Christus en willen jullie dat deze kerk jullie geestelijke familie wordt, die voor jullie zorgt en met wie je samen God dient?

Eén keer klinkt een helder, Hollands ‘ja’ door de tot kerkzaal omgebouwde kantine van de reformatorische middelbare school in Rotterdam. Twaalf keer is het antwoord: Yes, of een zeker: Yes I do! Nigeria, Gambia, Nepal, Kenia, de nieuwe leden van deze internationale kerk komen uit alle windstreken.

Oortjes voor de vertaling

Van de vierhonderd kerkgangers – van wie honderd kinderen - is ongeveer de helft Nederlands. Met het oog op de ­vele andere nationaliteiten is de voertaal Engels. Op het podium vertaalt ­Dorieke Hammink dat in hoog tempo in het Nederlands. In de zaal zitten een paar gelovigen met oortjes in, voor hen wordt de dienst omgezet in hun eigen taal. Roemeens, bijvoorbeeld of Arabisch of Koerdisch.

De nieuwe leden van deze bloeiende gemeente hebben allemaal een introductiecursus achter de rug. Die is intercultureel van samenstelling. “Tegen de Nederlanders zeggen we dat zíj zich moeten aanpassen”, zegt Mushikangondo, die zelf aan dat interculturele helemaal is gewend door haar huwelijk met een in Zweden geboren Congolees.

De aankomende leden leren ook over de oer-Hollandse wortels van deze kerk. Het internationale gezelschap maakt er kennis met de Dordtse synode en haar 400 jaar oude leerregels. De ICF is namelijk een christelijke gereformeerde kerk; rond 2000 zette dit ­orthodoxe kerkgenootschap vanuit de zending onder ongedocumenteerden en asielzoekers de internationale kerk op. De ICF telt veel mensen zonder ­papieren en vluchtelingen die zich hebben bekeerd tot het christendom.

Orthodoxe joden het christelijk geloof bijbrengen

Evangeliseren doet ze nog steeds, tot aan New York toe. Een Nederlands echtpaar dat verbonden is aan ICF probeert daar het christelijk geloof te brengen bij orthodoxe joden. “Dat ligt ­gevoelig, gezien de geschiedenis”, weet dominee Coen Legemaate. “Maar zij ­lezen gewoon de Bijbel met hen, en we zeggen bij het Oude Testament: de verwerkelijking ervan is er al, in Jezus in het Nieuwe Testament.”

De internationale Rotterdamse kerk is weliswaar deel van de Christelijke Gereformeerde Kerken, maar ze verwelkomt alle denominaties, zegt Legemaate, van pinkster tot oosters-orthodox. Daar hoeft niemand afstand van te doen: “De energie is gericht op de wereld, en niet de op de strijd met elkaar.”

Voor geloofsgemeenschappen als de ICF is er een aparte regeling; zo hoeven ze geen middagdiensten te houden. Er zijn meer zichtbare verschillen. Deze gemeente is ongelooflijk gekleurd, met veel gemengde koppels. En de sfeer is los. Nadat de dienst is begonnen blijven mensen binnendruppelen, ­baby’s krijgen een potje groente naar binnen gelepeld, een moeder zit aan de kant rustig te spelen met haar kinderen, hier en daar komt een boterham uit de tas, een jonge vader staat tegen een muur, zijn kindje in een draagzak op de buik.

Geen psalmen maar songs

En het is er vrolijk. Ouderling Faraidoun Fouad zet bij het welkomstwoord de toon. “U bent blij, of misschien bent u niet blij. Maar Jezus geeft blijdschap, dus het is een happy day”, zegt hij, na het zingen van de spiritual ‘Oh happy day’, met begeleiding van een band – ­orgel noch piano op het podium wordt gebruikt, op de ‘line-up’, zoals de liturgie heet staan psalmen noch gezangen, maar ‘songs’.

Dominee Legemaate preekt over ‘Uw koninkrijk kome’ aan de hand van de tekst van de profeet Micha, die voor zich ziet dat zwaarden worden omgesmeed tot ploegscharen. “Vrede, dat is het verlangen van de hele wereld.”

International Christian Fellowship Rotterdam

Gesticht: rond 2000
Aantal leden: 240
Nationaliteit: helft Nederlands, andere helft uit zeker 40 andere landen
Voertaal: Engels, met vertaling in het Nederlands
Voorganger: Coen Legemaate, afkomstig uit Zierikzee, studeerde theologie aan de Theologische universiteit van de Christelijke Gereformeerde Kerk in Apeldoorn, sinds vijf jaar voorganger in Rotterdam
Aangesloten bij: Christelijke Gereformeerde Kerk

Overal ziet hij conflicten, tussen landen, ‘hoeveel mensen van ons zijn vluchteling?’. “Mensen moeten zich bekeren, de toekomst begint vandaag. Als je in Jezus Christus bent, dan komen alle volken samen”, zegt de predikant, wijzend op zijn gemeente. “Dat gebeurt hier, vandaag, in onze kerk. De Turken en de Koerden hebben een groot conflict, maar hier zitten ze naast elkaar.”

De kerkleiding is trots op haar interculturele gemeente en wil de balans van half Nederlands en half nieuw-­Nederlands graag zo houden. Maar, ­zeggen de kerkelijk werker Mushikangondo en dominee Legemaate na de dienst eerlijk: dat valt niet altijd mee. Ze ervaren dat Nederlanders honkvaster zijn, voor je het weet zijn zij toch in de meerderheid. De communicatie is soms ingewikkeld, ‘dan begrijpen we ­elkaar verkeerd en dat doet pijn’.

Eigen taal- en cultuurgroepen

Het geloof wordt verschillend ­beleefd, de vurigheid van de Afrikanen past, zeggen ze, niet altijd bij de ingetogenheid van de Nederlanders. Bewust zijn er daarom plekken waar ‘iedereen weer even thuiskomt in de eigen taal en cultuur’. Naast die taalgroepen zijn er huisgroepen. Die zijn overwegend ­Nederlands. In de zondagse vieringen komt alles samen – want naast het ‘recht doen aan de eigen taal en etnische groep’ wil ICF de verschillende culturen bij elkaar brengen.

De twee worden voortdurend aangesproken; na de dienst is er tijd om apart met een voorganger te bidden. En er zijn praktische zaken te regelen. Van naburige supermarkten krijgen ze dozen met broodjes. Die zijn niet voor bij de koffie na de dienst. Die nemen de mensen mee die thuis niet zonder deze praktische hulp van hun kerk kunnen.

De kerk helpt, financieel en spiritueel

Raj Neupane, 27, student rechten, werd tegen de zin van zijn hindoeïstische familie in Nepal op zijn zestiende christen, woont in een internationaal studentenhuis, in deze dienst eind mei officieel lid geworden van ICF

Voor de serie ‘De kerk krijgt kleur’ bezoekt religie-redacteur Maaike van Houten een aantal migrantenkerken in Rotterdam. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden