Refokerken gaan niet zomaar terug naar dertig

Kerkgebouw De Hoeksteen van de gereformeerde gemeente in Barneveld.Beeld Bram Petraeus

Niet meer dan dertig mensen, ook in de kerk, luidt het advies van het kabinet. Maar diverse kerken gaan zich daar niet zomaar aan houden.

Het advies van het kabinet en van landelijke kerkbesturen om kerkdiensten te houden met maximaal dertig mensen, is in orthodox-protestantse kringen zeer kritisch ontvangen. Diverse plaatselijke kerken zijn vooralsnog niet zomaar van plan zich daaraan te houden, zeiden ze in een eerste reactie na nieuw overleg woensdag tussen kerkenkoepel CIO en minister Ferd Grapperhaus.

“Ik weet nog niet hoe we het gaan invullen, maar dertig is wel erg ­beperkt”, vindt Henk Morren, scriba van de gereformeerde gemeente in Nederland in Barneveld. Daar is plek voor drieduizend mensen, afgelopen zondag was dat teruggebracht tot vijfhonderd. Aan het begin van de coronacrisis in maart gingen alle kerken, ook die in Barneveld, terug naar diensten met een voorganger en handjevol andere mensen. Maar de situatie is nu anders, vindt de scriba: “We hebben gezien dat maatwerk mogelijk is, en we hebben er moeite mee dat nu weer overboord te gooien.”

Diensten met honderden mensen

In de spoedwet voor de coronamaatregelen is er een uitzondering gemaakt voor kerken. Premier Mark Rutte riep kerkbesturen dinsdag op daar geen gebruik van te maken. “Niet alles hoeft, wat formeel mag.” Het overgrote deel is sinds begin oktober teruggegaan naar dertig, maar in reformatorische kerken zijn er nog diensten met honderden mensen.

Ook op Urk wordt het advies van het kabinet en het CIO vooralsnog niet overgenomen. Dominee A. C. Uitslag, predikant in de christelijke gereformeerde kerk in Urk, is het ‘van harte eens’ met de uitspraak van Rutte dat niet alles hoeft wat formeel mag. “Dat doen we al, we zijn al afgeschaald”, zegt hij, wijzend op de tweehonderd kerkgangers die er zondag waren in een gebouw met plaats voor duizend mensen. Dat waren er eerder tweehonderdvijftig.

De gedeeltelijke lockdown vanwege de groei van het aantal besmettingen is wel een reden opnieuw te kijken, maar de grootte van het kerk­gebouw en de plaatselijke situatie tellen voor dominee Uitslag minstens even zwaar.

‘Het gaat niet om de inhoud van wat wordt gezegd, maar om de volksgezondheid’

De Groningse hoogleraar religie en recht Fokko Oldenhuis noemt het een gemiste kans dat kerken uitgezonderd blijven van de nieuwe bepaling om de groepsgrootte bindend te verklaren. Voor die uitzondering verwijst het kabinet naar de Grondwet, die stelt dat er vrijheid van het belijden is van godsdienst en levensovertuiging. Maar dat recht is niet onbeperkt, zegt Oldenhuis. Bij deze wet moet de volksgezondheid voorgaan: “De kern van dat grondrecht is dat er in de wat betreft de inhoud volkomen vrijheid is. Maar hier is niet de inhoud van wat wordt gezegd in het geding, maar de volksgezondheid. En daarin staat de kerk niet op een andere hoogte dan andere gemeenschappen, zoals theaters, of de Brabanthallen.”

Lees ook:

In Barneveld komt het zingen niet boven het orgel uit

Niet alleen in Staphorst, maar ook in Barneveld gingen vanochtend honderden gelovigen ter kerke. Zo’n vijfhonderd bezoekers kwamen af op de dienst van de gereformeerde gemeente in Nederland, waarbij iedereen twee uur lang roerloos de dienst volgde. 

Kerken krijgen iets meer ruimte om af te wijken van de maximaal-dertig-regel

Kerken krijgen iets meer ruimte af te wijken van de regel dat er bij een kerkdienst maximaal dertig mensen mogen zijn, dat er beperkt wordt gezongen en dat er mondkapjes worden gedragen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden