Christelijke feestdag

Pinksteren voor dummies: wat vieren we vandaag ook alweer?

In de Zuid-Duitse plaats Bad Kötzting wordt jaarlijks een pinksterrit verreden. Honderden paarden en ruiters – veelal in Beierse klederdracht – doen mee aan de processie, waarvan de oorsprong teruggaat naar het jaar 1412. Beeld Hollandse Hoogte / AFP
In de Zuid-Duitse plaats Bad Kötzting wordt jaarlijks een pinksterrit verreden. Honderden paarden en ruiters – veelal in Beierse klederdracht – doen mee aan de processie, waarvan de oorsprong teruggaat naar het jaar 1412.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

Pinksteren is van alle christelijke feestdagen het minst bekend. Wat vieren christenen met Pinksteren? Wat is de pinksterbeweging? Waarom is Pinksteren niet op een vaste datum? Alles wat u niet durfde te vragen over Pinksteren.

Welke plaats neemt Pinksteren in tussen de andere christelijke feestdagen?

Pinksteren is het laatste feest in het rijtje christelijke feestdagen. Met Kerst vieren christenen dat Jezus is geboren. Op Goede Vrijdag stierf hij aan het kruis, met Pasen is hij in de christelijke leer opgestaan uit zijn graf. Hij leefde daarna nog veertig dagen op aarde. Op Hemelvaartsdag werd Jezus opgenomen in een wolk, met de belofte dat hij zou terugkomen. Dat gebeurde tien dagen later, met Pinksteren.

Hoe ging dat, wat gebeurde er met Pinksteren?

Het Bijbelboek Handelingen vertelt dat de discipelen met het Pinksterfeest bij elkaar zaten, met een groep van zo’n 120 mensen. Plotseling stak er een windvlaag op en verschenen er een soort vlammen die zich op hun hoofd vastzetten. De Heilige Geest werd over hen uitgestort en die liet hen in vreemde talen praten, dat wordt ook wel tongentaal genoemd. Jeruzalem was destijds een smeltkroes van joden uit de hele wereld. Zij werden, zo wil het verhaal, allemaal in hun eigen taal toegesproken. Ze vonden dat zo raar dat ze zeiden: die discipelen zijn gewoon dronken. Maar de apostel Petrus zei dat het daarvoor nog veel te vroeg was: “Het is pas het derde uur”.

Wie of wat is die Heilige Geest, die dit allemaal in gang heeft gezet?

In de christelijke theologie wordt gesproken over de drie-eenheid: Vader, Zoon en Heilige Geest. De vader is God, Jezus is zijn zoon. De Geest, vaak gesymboliseerd door een duif, is van deze drie ook voor gelovigen het meest ongrijpbaar, zo blijkt uit de interviews die Trouw had met vier (oud)-theologen des vaderlands. De korte samenvatting zou kunnen dat zij die Geest verbinden met God, en dat die aanzet tot het goede. Er zit een sterke gevoels- of ervaringscomponent in: door de Geest is er verbinding met God en wordt de mens geraakt door zijn boodschap, maar Geest kan ook zijn: inspiratie.

Wat is de betekenis van Pinksteren voor de kerk?

Met Pinksteren werden in Jeruzalem mensen gedoopt die zich tot God bekeerden. Zij vormden een gemeenschap waarin al hun bezit werd gedeeld. Protestanten zien Pinksteren daarom als het begin van de kerk. Katholieken geloven dat de kerk er al met het leven van Jezus was. Het pinksterfeest wordt ook wel gezien als het feest van de zending. De apostelen verspreidden immers hun christelijke boodschap onder het volk.

Waarom is Pinksteren niet op een vaste datum?

Het ijkpunt voor Pinksteren is Pasen en Pasen wordt ook nooit op dezelfde datum gevierd. De datum voor Pasen wordt jaarlijks gesteld op de eerste zondag na de eerste volle maan in de lente en die varieert. Pinksteren is de zevende zondag erna, ofwel de vijftigste dag.

Gebeurt er in kerken iets speciaals met Pinksteren?

In de meeste kerken zijn er, net als op andere zondagen, een of twee vieringen. Op Tweede Pinksterdag was er in protestantse kerken vroeger ook een morgendienst, maar die is veelal afgeschaft. Een doopfeest is Pinksteren in de christelijke traditie niet geworden. In protestantse kerken is het wel een dag waarop mensen toetreden tot de kerk door belijdenis te doen, in de katholieke kerk gebeurt dat door het vormsel. Ook dat is vaak met Pinksteren.

Er zijn ook pinksterkerken, er is een pinksterbeweging. Wat is dat?

De eerste pinksterkerk is in 1906 begonnen in Los Angeles. Deze is opgericht door de zwarte predikant William Seymour, die vanwege zijn huidskleur niet werd toegelaten tot de Amerikaanse protestantse kerk. De doop was het centrale element in de kerk. Het bewijs van bekering was het spreken in tongen. Het werd al snel een beweging die zich verspreidde over de wereld. In Amsterdam werd in 1907 de eerste pinksterkerk opgericht. Nu zijn er in Nederland naar schatting zo’n 150.000 pinkstergelovigen. Veel migrantenkerken zijn pinksterkerken.

Over het algemeen zijn pinksterkerken conservatief in de leer, vrouwen hebben vaak een ondergeschikte rol en homoseksualiteit wordt afgekeurd en soms bestreden door gebed, of duiveluitdrijving. Qua vorm zijn ze vrolijk en los: het contact met God middels de Heilige Geest wordt in diensten intens beleefd. Wereldwijd is de pinksterbeweging de snelst groeiende christelijke stroming; er zijn nu zo’n 600 miljoen aanhangers.

Lees ook:

Feestdagen ruilen doet recht aan diverse samenleving

Moet een christelijke feestdag als Hemelvaartsdag of Tweede Pinksterdag worden ingeruild voor het islamitische Suikerfeest? De mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden